Công văn 6509/CT-TTHT do Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến chính sách Thuế nhà thầu nước ngoài (FCT). Văn bản này giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp trong việc xác định đối tượng chịu thuế, phương pháp tính thuế và nghĩa vụ khấu trừ thuế khi phát sinh giao dịch thanh toán cho tổ chức, cá nhân nước ngoài.

1. Đối tượng áp dụng và phạm vi chịu thuế nhà thầu

Theo quy định pháp luật về thuế nhà thầu, các đối tượng thuộc diện điều chỉnh bao gồm:

• Tổ chức nước ngoài kinh doanh có cơ sở thường trú tại Việt Nam hoặc không có cơ sở thường trú tại Việt Nam; cá nhân nước ngoài kinh doanh là đối tượng cư trú tại Việt Nam hoặc không là đối tượng cư trú tại Việt Nam thực hiện hoạt động kinh doanh tại Việt Nam hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam trên cơ sở hợp đồng, thỏa thuận.
• Cung cấp dịch vụ hoặc dịch vụ gắn liền với hàng hóa tại Việt Nam dưới các hình thức như dịch vụ tư vấn, bản quyền, dịch vụ kỹ thuật, quảng cáo trực tuyến, và các dịch vụ công nghệ thông tin khác.

2. Nghĩa vụ Thuế giá trị gia tăng (GTGT) và Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Công văn làm rõ cách thức xác định nghĩa vụ thuế đối với từng sắc thuế cụ thể của nhà thầu nước ngoài:

• Thuế giá trị gia tăng (GTGT): Xác định dựa trên dịch vụ được tiêu dùng tại Việt Nam. Tỷ lệ % để tính thuế GTGT trên doanh thu tính thuế được áp dụng khác nhau tùy thuộc vào loại hình dịch vụ (ví dụ: dịch vụ thông thường, dịch vụ gắn liền với hàng hóa, xây dựng, lắp đặt).
• Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Áp dụng đối với thu nhập phát sinh tại Việt Nam của nhà thầu nước ngoài. Tỷ lệ % thuế TNDN tính trên doanh thu tính thuế được phân loại chi tiết theo từng hoạt động như thương mại, dịch vụ, bản quyền, hoặc chuyển nhượng tài sản.

3. Phương pháp kê khai và nộp thuế nhà thầu

Văn bản hướng dẫn các phương pháp nộp thuế phổ biến, trong đó nhấn mạnh trách nhiệm của bên Việt Nam:

• Phương pháp trực tiếp (Khấu trừ tại nguồn): Đây là phương pháp áp dụng phổ biến nhất khi nhà thầu nước ngoài không đáp ứng được các điều kiện để nộp thuế theo phương pháp khấu trừ hoặc phương pháp hỗn hợp.
• Trách nhiệm của bên Việt Nam: Doanh nghiệp Việt Nam ký hợp đồng với nhà thầu nước ngoài có nghĩa vụ đăng ký thuế, khấu trừ tiền thuế GTGT và thuế TNDN trước khi thanh toán cho nhà thầu nước ngoài, sau đó thực hiện kê khai và nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định.
• Xác định doanh thu tính thuế: Doanh thu tính thuế là toàn bộ doanh thu nhận được chưa trừ các khoản thuế phải nộp. Trường hợp hợp đồng quy định doanh thu nhà thầu nước ngoài nhận được không bao gồm thuế (giá Net), bên Việt Nam phải quy đổi sang doanh thu có thuế (giá Gross) để tính toán số thuế phải nộp.

4. Các trường hợp không thuộc đối tượng chịu thuế nhà thầu

Công văn cũng lưu ý một số trường hợp loại trừ, không phải chịu thuế nhà thầu nước ngoài nhằm tránh trùng lặp thuế:

• Hàng hóa được giao nhận tại cửa khẩu nước ngoài hoặc cửa khẩu Việt Nam nhưng mọi trách nhiệm, chi phí, rủi ro liên quan đến hàng hóa thuộc về người bán nước ngoài ngoài lãnh thổ Việt Nam.
• Dịch vụ được thực hiện và tiêu dùng hoàn toàn ở ngoài lãnh thổ Việt Nam.
• Các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng cáo, môi giới bán hàng hóa, dịch vụ ra nước ngoài được thực hiện hoàn toàn tại nước ngoài.

5. Khuyến nghị thực thi cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần chủ động rà soát các điều khoản trong hợp đồng với đối tác nước ngoài để xác định rõ giá trị hợp đồng là Net hay Gross, từ đó thực hiện nghĩa vụ khấu trừ và kê khai thuế nhà thầu chính xác, tránh các rủi ro bị truy thu và xử phạt vi phạm hành chính về thuế.