Công văn 5469/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục hải quan, kiểm tra giám sát hải quan và thực thi chính sách thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản này tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đồng thời thống nhất quy trình thực hiện tại các Chi cục Hải quan địa phương.

1. Hướng dẫn thủ tục hải quan đối với hàng hóa thuê, mượn của doanh nghiệp chế xuất (DNCX)

• Đối tượng áp dụng: Quy định chi tiết về thủ tục đối với trường hợp doanh nghiệp nội địa thuê, mượn máy móc, thiết bị, khuôn mẫu từ doanh nghiệp chế xuất (DNCX) để phục vụ hoạt động sản xuất, gia công hàng hóa.
• Khai báo hải quan: Doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký tờ khai hải quan theo loại hình tạm nhập - tái xuất hoặc tạm xuất - tái nhập tương ứng. Việc kê khai yêu cầu đảm bảo tính chính xác về số lượng, chủng loại, tình trạng và trị giá hải quan của hàng hóa thuê, mượn.
• Chính sách thuế liên quan: Hàng hóa thuê, mượn từ DNCX vào nội địa thuộc đối tượng chịu thuế nhập khẩu tại thời điểm tạm nhập. Khi hết thời hạn thuê mượn và thực hiện tái xuất khẩu, doanh nghiệp sẽ được xử lý hoàn thuế hoặc miễn thuế theo đúng quy định pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện hành.

2. Quy định về xử lý thuế đối với nguyên liệu, vật tư dư thừa và phế liệu, phế phẩm

• Tiêu hủy phế liệu, phế phẩm: Đối với phế liệu, phế phẩm thu được từ quá trình sản xuất, gia công hàng xuất khẩu khi tiến hành tiêu hủy dưới sự giám sát trực tiếp của cơ quan hải quan thì doanh nghiệp không phải nộp thuế nhập khẩu đối với số lượng phế liệu, phế phẩm tiêu hủy này.
• Chuyển đổi mục đích sử dụng (tiêu dùng nội địa): Trường hợp nguyên liệu, vật tư dư thừa hoặc phế liệu, phế phẩm còn giá trị thương mại được chuyển sang tiêu dùng nội địa, doanh nghiệp bắt buộc phải đăng ký tờ khai hải quan mới (tờ khai thay đổi mục đích sử dụng), thực hiện nộp đủ thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (GTGT) và các loại thuế khác (nếu có) theo quy định tại thời điểm chuyển đổi.

3. Nguyên tắc xác định trị giá hải quan và áp mã số hàng hóa (HS code)

• Xác định trị giá hải quan: Việc xác định trị giá đối với hàng hóa xuất nhập khẩu phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá quy định tại Thông tư số 39/2015/TT-BTC (và các văn bản sửa đổi, bổ sung). Cơ quan hải quan có quyền kiểm tra, tham vấn và bác bỏ trị giá khai báo nếu phát hiện nghi vấn không có cơ sở khách quan.
• Phân loại hàng hóa và áp mã HS: Doanh nghiệp chịu trách nhiệm tự khai báo mã HS chính xác dựa trên Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam. Trong trường hợp phát sinh tranh chấp hoặc chưa thống nhất về mã HS giữa người khai hải quan và cơ quan hải quan, Tổng cục Hải quan hướng dẫn thực hiện phân tích, phân loại tại các Chi cục Kiểm định hải quan để đưa ra kết luận cuối cùng.

4. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất

• Giám sát tại cổng, trạm: Các Chi cục Hải quan quản lý DNCX có trách nhiệm tăng cường công tác kiểm tra, giám sát thực tế hàng hóa đưa vào, đưa ra khỏi DNCX thông qua hệ thống camera giám sát trực tuyến và đối chiếu hồ sơ lâm sàng.
• Báo cáo quyết toán: DNCX có nghĩa vụ lập và nộp báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu, hàng hóa xuất khẩu đúng thời hạn quy định. Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra báo cáo quyết toán dựa trên nguyên tắc quản lý rủi ro và đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật của từng doanh nghiệp.