Giới thiệu chung về Công văn 290/TCHQ-TXNK năm 2021

Công văn 290/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất việc phân loại và áp mã số HS đối với mặt hàng đá xuất khẩu, nhập khẩu. Việc phân loại chính xác mặt hàng đá không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến việc áp dụng mức thuế suất thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu mà còn đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong hoạt động thông quan hàng hóa, hạn chế tối đa các gian lận thương mại liên quan đến việc khai báo sai mã số hàng hóa.

Nguyên tắc phân loại mặt hàng đá theo mức độ gia công

Tổng cục Hải quan nhấn mạnh việc phân loại mặt hàng đá phải căn cứ vào Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam, Chú giải chi tiết HS và mức độ gia công thực tế của sản phẩm. Cụ thể, mặt hàng đá được phân chia thành hai nhóm chính dựa trên mức độ chế biến:

• Nhóm đá thuộc Chương 25 (Đá ở dạng thô hoặc mới chỉ sơ chế): Áp dụng đối với các loại đá mới chỉ được khai thác trực tiếp, đập, nghiền, sàng hoặc mới chỉ qua công đoạn cắt, xẻ bằng cưa hoặc các biện pháp khác để tạo thành các khối hoặc tấm hình chữ nhật (kể cả hình vuông). Bề mặt của đá ở nhóm này chưa được mài nhẵn, đánh bóng hay gia công thêm bất kỳ công đoạn nào khác. Các mã nhóm điển hình bao gồm nhóm 25.15 (đá marble, travertine, ecaussine...) và nhóm 25.16 (đá granite, porphyry, basalt, sa thạch...).
• Nhóm đá thuộc Chương 68 (Đá đã qua gia công sâu): Áp dụng đối với các loại đá đã được gia công vượt quá mức độ sơ chế quy định tại Chương 25. Cụ thể là các loại đá đã được mài nhẵn, đánh bóng, vát cạnh, đục đẽo, điêu khắc, tạo hoa văn hoặc đã được chế biến thành các sản phẩm hoàn thiện dùng cho xây dựng, làm bia mộ hoặc trang trí. Mã nhóm điển hình cho nhóm này là 68.02.

Hướng dẫn chi tiết về việc xác định mã số HS cho từng loại đá

Để đảm bảo tính thống nhất trong toàn ngành, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương khi thực hiện phân loại cần lưu ý các tiêu chí kỹ thuật sau:

• Đối với đá granite và đá marble dạng khối hoặc tấm: Cần kiểm tra kỹ bề mặt và các cạnh của sản phẩm. Nếu sản phẩm chỉ mới được xẻ từ khối đá lớn, bề mặt còn thô ráp, chưa qua xử lý hóa chất hay đánh bóng thì phân loại vào Chương 25. Ngược lại, nếu bề mặt đã được mài phẳng, đánh bóng gương hoặc đã được cắt tạo hình theo kích thước yêu cầu của công trình thì phải phân loại vào Chương 68.
• Đối với đá ghép, đá nhân tạo: Các loại đá được tạo ra từ bột đá tự nhiên kết hợp với chất kết dính (như nhựa acrylic, xi măng) không được phân loại vào Chương 25 mà phải phân loại vào nhóm thích hợp của Chương 68 (thường là nhóm 68.10 hoặc 68.02 tùy thuộc vào thành phần và công dụng).

Trách nhiệm của cơ quan hải quan và doanh nghiệp trong việc phân loại

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu lành mạnh, Công văn 290/TCHQ-TXNK quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan:

• Đối với công chức hải quan kiểm tra thực tế: Phải thực hiện kiểm tra kỹ hồ sơ kỹ thuật, mô tả hàng hóa của doanh nghiệp và đối chiếu với thực tế hàng hóa. Trong trường hợp không thể xác định được mức độ gia công bằng mắt thường hoặc có nghi ngờ về thành phần khoáng vật, cơ quan hải quan phải tiến hành lấy mẫu gửi các Chi cục Kiểm định hải quan để phân tích, giám định làm cơ sở áp mã số thuế chính xác.
• Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Có nghĩa vụ khai báo trung thực, chi tiết về tên gọi thương mại, tên khoa học, mức độ gia công (đã đánh bóng hay chưa, đã vát cạnh hay chưa), kích thước và mục đích sử dụng của mặt hàng đá. Doanh nghiệp chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của các thông tin đã khai báo.