Giới thiệu về Công văn 2782/TCT-DNL năm 2016

Công văn 2782/TCT-DNL được Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn các doanh nghiệp bảo hiểm và cơ quan thuế địa phương thực hiện thống nhất quy định về việc lập hóa đơn, chứng từ khi thực hiện hoàn phí bảo hiểm cho khách hàng. Văn bản này giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình điều chỉnh hợp đồng bảo hiểm, giảm phí hoặc hủy bỏ hợp đồng bảo hiểm dẫn đến việc hoàn trả lại một phần hoặc toàn bộ phí bảo hiểm đã thu.

Căn cứ pháp lý áp dụng

Tổng cục Thuế đưa ra hướng dẫn dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật về thuế và hóa đơn có hiệu lực tại thời điểm ban hành, bao gồm:

• Thông tư số 39/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Nghị định số 51/2010/NĐ-CP và Nghị định số 04/2014/NĐ-CP về hóa đơn bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ.
• Thông tư số 219/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT).

Quy định lập hóa đơn khi hoàn phí bảo hiểm cho tổ chức, doanh nghiệp

Đối với trường hợp khách hàng tham gia bảo hiểm là các tổ chức kinh doanh, doanh nghiệp có đầy đủ tư cách pháp nhân và có sử dụng hóa đơn, quy trình xử lý khi hoàn phí bảo hiểm được quy định cụ thể như sau:

• Khi phát sinh việc giảm phí bảo hiểm hoặc hoàn phí bảo hiểm do thay đổi nội dung hợp đồng, hủy bỏ hợp đồng, tổ chức mua bảo hiểm phải lập hóa đơn trả lại hàng hóa (hoặc hóa đơn điều chỉnh) giao cho doanh nghiệp bảo hiểm.
• Trên hóa đơn phải ghi rõ lý do hoàn trả phí bảo hiểm, số tiền phí bảo hiểm được hoàn trả, tiền thuế GTGT tương ứng (nếu có) và số, ngày của hóa đơn gốc đã lập trước đó.
• Căn cứ vào hóa đơn do tổ chức mua bảo hiểm lập, doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện kê khai giảm doanh thu, giảm thuế GTGT đầu ra; tổ chức mua bảo hiểm thực hiện kê khai giảm chi phí và giảm thuế GTGT đầu vào tương ứng.

Quy định xử lý khi hoàn phí bảo hiểm cho cá nhân không kinh doanh

Đối với đối tượng khách hàng là cá nhân, người tiêu dùng cuối cùng không có hóa đơn để xuất trả lại cho doanh nghiệp bảo hiểm, thủ tục được thực hiện như sau:

• Doanh nghiệp bảo hiểm và khách hàng cá nhân phải lập biên bản thỏa thuận hoặc thỏa thuận bằng văn bản ghi rõ lý do hoàn trả phí bảo hiểm, số tiền phí bảo hiểm hoàn trả, số tiền thuế GTGT được hoàn (nếu có) kèm theo hóa đơn gốc đã lập (hoặc liên 2 của hóa đơn gốc).
• Trường hợp không thu hồi được hóa đơn gốc, hai bên phải lập biên bản ghi rõ lý do và cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của việc hoàn phí.
• Doanh nghiệp bảo hiểm sử dụng biên bản thỏa thuận này cùng với chứng từ chi tiền hoàn phí bảo hiểm để làm căn cứ kê khai giảm doanh thu và giảm thuế GTGT đầu ra theo quy định.

Nguyên tắc kê khai và hạch toán thuế liên quan

Việc hoàn phí bảo hiểm ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa vụ thuế của các bên tham gia hợp đồng bảo hiểm. Công văn nhấn mạnh các nguyên tắc hạch toán sau:

• Đối với doanh nghiệp bảo hiểm: Việc giảm doanh thu và giảm thuế GTGT đầu ra phải được thực hiện trong kỳ tính thuế phát sinh việc hoàn phí bảo hiểm thực tế, dựa trên đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ theo hướng dẫn.
• Đối với khách hàng là doanh nghiệp: Phải thực hiện điều chỉnh giảm chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp và giảm số thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ tương ứng với phần phí bảo hiểm được hoàn lại trong kỳ phát sinh.