Tổng quan về Công văn 2781/TCHQ-TXNK về giải tỏa cưỡng chế

Công văn 2781/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất việc giải tỏa cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan đối với các doanh nghiệp nợ thuế. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp, đảm bảo việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế hành chính thuế được thực hiện đúng quy định pháp luật và kịp thời.

Các trường hợp và điều kiện được giải tỏa cưỡng chế

Văn bản xác định rõ các điều kiện để cơ quan Hải quan thực hiện việc dừng biện pháp cưỡng chế đối với người nộp thuế:

• Hoàn thành nghĩa vụ thuế: Doanh nghiệp đã nộp đủ số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt đang bị cưỡng chế vào ngân sách nhà nước.
• Được chấp thuận nộp dần tiền thuế: Doanh nghiệp có quyết định của cơ quan quản lý thuế cho phép nộp dần tiền thuế nợ theo quy định của Luật Quản lý thuế.
• Có bảo lãnh ngân hàng: Doanh nghiệp có thư bảo lãnh của tổ chức tín dụng về số tiền thuế nợ bị cưỡng chế, đảm bảo khả năng thu hồi nợ cho ngân sách.
• Đang trong quá trình xử lý nợ: Các trường hợp nợ thuế đang được xem xét khoanh nợ, xóa nợ hoặc không tính tiền chậm nộp theo các nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ.

Quy trình nghiệp vụ giải tỏa cưỡng chế trên hệ thống điện tử

Để đảm bảo tính thông suốt và tránh gây phiền hà cho doanh nghiệp, Tổng cục Hải quan yêu cầu thực hiện quy trình sau:

• Kiểm tra và đối chiếu dữ liệu: Công chức hải quan có trách nhiệm kiểm tra tình trạng nợ thuế của doanh nghiệp trên hệ thống Kế toán thuế tập trung (KTTT) và hệ thống thông tin quản lý rủi ro ngay khi nhận được thông tin phản hồi từ doanh nghiệp hoặc ngân hàng.
• Cập nhật văn bản hủy bỏ cưỡng chế: Khi doanh nghiệp đủ điều kiện, cơ quan Hải quan phải ban hành Quyết định chấm dứt hiệu lực của quyết định cưỡng chế hoặc văn bản giải tỏa cưỡng chế. Thông tin này phải được cập nhật ngay lập tức lên hệ thống để doanh nghiệp có thể tiếp tục làm thủ tục hải quan.
• Phối hợp liên ngành: Gửi thông báo giải tỏa cưỡng chế cho các cơ quan liên quan như ngân hàng thương mại, Kho bạc Nhà nước và cơ quan đăng ký kinh doanh để đồng bộ hóa trạng thái hoạt động của doanh nghiệp.

Xử lý các vướng mắc phát sinh về dữ liệu nợ thuế

Công văn 2781/TCHQ-TXNK đưa ra các giải pháp cụ thể cho trường hợp dữ liệu hệ thống chưa cập nhật kịp thời:

• Căn cứ vào chứng từ nộp tiền: Trường hợp doanh nghiệp đã nộp tiền nhưng hệ thống chưa ghi nhận, cơ quan Hải quan căn cứ vào chứng từ nộp tiền vào ngân sách nhà nước (có xác nhận của ngân hàng hoặc kho bạc) để tạm thời giải tỏa cưỡng chế, cho phép doanh nghiệp thông quan hàng hóa.
• Tra soát thông tin: Đơn vị hải quan phải chủ động thực hiện tra soát với Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng nơi doanh nghiệp nộp tiền để điều chỉnh dữ liệu nợ thuế trong thời gian sớm nhất, không để doanh nghiệp phải đi lại nhiều lần.

Trách nhiệm thực thi của cơ quan Hải quan các cấp

Tổng cục Hải quan nhấn mạnh việc nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu và công chức thực thi:

• Đảm bảo tính kịp thời: Nghiêm cấm việc kéo dài thời gian xử lý hồ sơ giải tỏa cưỡng chế khi doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ. Việc chậm trễ gây ách tắc hàng hóa sẽ bị xem xét trách nhiệm công vụ.
• Rà soát định kỳ: Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố phải thường xuyên rà soát danh sách các quyết định cưỡng chế đã hết thời hạn hiệu lực (01 năm kể từ ngày ban hành) để chuyển sang biện pháp cưỡng chế tiếp theo hoặc giải tỏa nếu không còn căn cứ cưỡng chế.
• Chính xác hóa dữ liệu: Thường xuyên theo dõi và xử lý các trường hợp nợ ảo, nợ đã nộp nhưng vẫn treo trên hệ thống để tránh việc áp dụng biện pháp cưỡng chế sai quy định.