Tổng quan về Công văn 214/TCHQ-GSQL về vướng mắc C/O

Công văn 214/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) trong quá trình làm thủ tục hải quan. Văn bản này đưa ra các chỉ đạo cụ thể giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đồng thời đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng các Hiệp định thương mại tự do (FTA) tại các chi cục hải quan địa phương.

1. Hướng dẫn về việc khai báo trị giá FOB trên C/O

Một trong những vướng mắc phổ biến của doanh nghiệp là việc thể hiện trị giá FOB trên C/O đối với các tiêu chí xuất xứ khác nhau. Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể như sau:

• Đối với các tiêu chí xuất xứ không bắt buộc phải thể hiện trị giá FOB (như tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa - CTC, tiêu chí công đoạn chế biến cụ thể - SP), việc người xuất khẩu khai báo hay không khai báo trị giá FOB trên C/O không ảnh hưởng đến tính hợp lệ của chứng từ này. Cơ quan hải quan không được lấy lý do này để từ chối C/O.
• Đối với các tiêu chí xuất xứ bắt buộc phải tính toán dựa trên trị giá FOB (như tiêu chí hàm lượng giá trị khu vực - RVC), thông tin về trị giá FOB bắt buộc phải được ghi nhận rõ ràng và chính xác trên C/O để làm cơ sở kiểm tra, đối chiếu điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan.

2. Xử lý vướng mắc đối với hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành

Hoạt động thương mại quốc tế thường xuất hiện trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một bên thứ ba (không phải là người xuất khẩu trực tiếp). Công văn hướng dẫn cách xử lý như sau:

• Cơ quan hải quan chấp nhận C/O trong trường hợp có hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành, miễn là các thông tin về bên thứ ba (tên công ty, quốc gia/vùng lãnh thổ) được khai báo đầy đủ và chính xác tại ô tương ứng trên C/O (thường là ô số 7 hoặc ô số 13 tùy theo từng mẫu C/O cụ thể).
• Doanh nghiệp cần lưu ý tích chọn vào ô "Third Party Invoicing" hoặc "Subject of third-party invoice" theo đúng quy định của từng Hiệp định thương mại tự do cụ thể để đảm bảo tính hợp lệ về mặt hình thức của C/O.

3. Chấp nhận các khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính hợp lệ của C/O

Nhằm tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động thông quan và tránh gây ách tắc hàng hóa, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương không bác bỏ C/O đối với các lỗi kỹ thuật nhỏ (minor discrepancies) không làm thay đổi bản chất xuất xứ của hàng hóa:

• Các lỗi chính tả, lỗi đánh máy hoặc viết tắt trên C/O nhưng không gây nghi ngờ về tính xác thực của thông tin và nguồn gốc xuất xứ của lô hàng.
• Sự khác biệt nhỏ trong cách mô tả hàng hóa giữa C/O và các chứng từ đi kèm khác (như tờ khai hải quan, vận đơn, hóa đơn) nhưng thực tế kiểm tra hàng hóa nhập khẩu vẫn đồng nhất và phù hợp với mô tả trên C/O.
• Sự khác biệt về kích thước chữ, màu mực của chữ ký hoặc con dấu của cơ quan cấp, miễn là các yếu tố này vẫn đảm bảo tính pháp lý và được xác thực trên hệ thống thông tin chính thức.

4. Quy định về chữ ký và con dấu trên chứng từ chứng nhận xuất xứ

Công văn cũng làm rõ phương thức kiểm tra tính xác thực của chữ ký và con dấu trên C/O trong bối cảnh áp dụng công nghệ số:

• Chấp nhận chữ ký và con dấu dưới dạng điện tử hoặc bản quét (scan) đối với các nước thành viên có thỏa thuận song phương/đa phương hoặc theo các thông báo chính thức từ Tổng cục Hải quan trong từng thời kỳ.
• Cơ quan hải quan thực hiện đối chiếu chữ ký, con dấu trên C/O với mẫu chữ ký, con dấu đã được cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu đăng ký và cập nhật trên hệ thống dữ liệu của ngành hải quan hoặc cổng thông tin một cửa ASEAN.

5. Thời hạn nộp bổ sung C/O và thủ tục xác minh xuất xứ

Đối với các trường hợp chưa thể xuất trình C/O tại thời điểm làm thủ tục hải quan hoặc có nghi ngờ về tính hợp lệ của C/O:

• Doanh nghiệp được phép nộp bổ sung C/O trong thời hạn quy định của pháp luật để được áp dụng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt.
• Trong trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của C/O hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục xác minh (verification) với cơ quan cấp C/O của nước xuất khẩu. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa vẫn được thông quan theo mức thuế suất thông thường (MFN) và sẽ được hoàn thuế nếu kết quả xác minh xác nhận C/O hợp lệ.