Công văn 1745/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh và thống nhất thực hiện quy định về miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò làm rõ các quy trình thủ tục, đối tượng được hưởng ưu đãi thuế, đồng thời đảm bảo việc áp dụng pháp luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu được đồng bộ, minh bạch và đúng quy định pháp luật.

Dưới đây là phần phân tích chi tiết các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Tổng cục Hải quan về việc thực hiện miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu:

• Hàng hóa nhập khẩu phải thuộc các trường hợp được miễn thuế theo quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các Nghị định hướng dẫn thi hành liên quan (như Nghị định 134/2016/NĐ-CP và Nghị định 18/2021/NĐ-CP).
• Doanh nghiệp nhập khẩu phải cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ hợp lệ để chứng minh mục đích sử dụng hàng hóa phù hợp với đối tượng miễn thuế được quy định (ví dụ: hàng hóa phục vụ an ninh quốc phòng, nghiên cứu khoa học, giáo dục đào tạo, hoặc dự án ưu đãi đầu tư).
• Các trường hợp miễn thuế phổ biến bao gồm hàng hóa nhập khẩu để gia công, sản xuất xuất khẩu, hàng hóa tạo tài sản cố định của đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư.

• Người nộp thuế có trách nhiệm tự xác định, khai báo chính xác, trung thực các thông tin về hàng hóa miễn thuế trên tờ khai hải quan theo đúng mã loại hình và mã miễn thuế quy định trên hệ thống.
• Hồ sơ miễn thuế phải được nộp kèm theo tờ khai hải quan thông qua hệ thống thông tin điện tử của cơ quan hải quan hoặc nộp trực tiếp bằng bản giấy trong các trường hợp hệ thống gặp sự cố hoặc theo quy định đặc thù.
• Cơ quan hải quan nơi tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm kiểm tra chi tiết hồ sơ, đối chiếu với các quy định hiện hành để quyết định việc thông quan miễn thuế hoặc yêu cầu giải trình, bổ sung thông tin khi phát hiện nghi vấn.

• Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan đối với các lô hàng đã được giải quyết miễn thuế nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi lợi dụng chính sách để gian lận thương mại.
• Doanh nghiệp có nghĩa vụ lưu trữ đầy đủ sổ sách kế toán, chứng từ, tài liệu liên quan đến việc quản lý, sử dụng hàng hóa miễn thuế và xuất trình đầy đủ khi cơ quan hải quan thực hiện thanh tra, kiểm tra theo quy định.
• Trường hợp phát hiện hàng hóa miễn thuế bị sử dụng sai mục đích hoặc chuyển nhượng trái quy định mà không khai báo nộp thuế, doanh nghiệp sẽ bị truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính nghiêm khắc theo quy định của pháp luật.

• Đối với các trường hợp phát sinh vướng mắc về phân loại mã số hàng hóa (mã HS) hoặc áp dụng mức thuế suất ưu đãi đối với hàng hóa nhập khẩu đồng bộ, các Cục Hải quan địa phương cần chủ động báo cáo, đề xuất phương án giải quyết về Tổng cục Hải quan để có chỉ đạo thống nhất, tránh việc áp dụng không đồng nhất giữa các địa phương.
• Tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các chi cục hải quan và các cơ quan quản lý chuyên ngành để xác nhận tính đồng bộ, chuyên dùng của thiết bị, máy móc nhập khẩu thuộc diện miễn thuế.

Công văn 1745/TCHQ-TXNK góp phần tháo gỡ các rào cản thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa phục vụ sản xuất, kinh doanh và triển khai dự án đầu tư tại Việt Nam. Việc hướng dẫn rõ ràng từ Tổng cục Hải quan giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp trong quá trình khai báo hải quan, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đảm bảo nguồn thu ngân sách và tính nghiêm minh của pháp luật thuế.