Tóm tắt Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN 391:2007 về Bê tông - Yêu cầu bảo dưỡng ẩm tự nhiên

Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN 391:2007 do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các yêu cầu bắt buộc và khuyến khích đối với quá trình bảo dưỡng ẩm tự nhiên cho bê tông nặng. Việc bảo dưỡng ẩm đúng kỹ thuật đóng vai trò quyết định đến sự phát triển cường độ, độ bền và khả năng chống thấm của kết cấu bê tông trong các công trình xây dựng tại Việt Nam.

- Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng cho việc bảo dưỡng ẩm tự nhiên các kết cấu bê tông và bê tông cốt thép toàn khối, lắp ghép trong quá trình thi công xây dựng. Quy chuẩn hướng tới việc bảo vệ bê tông khỏi tác động tiêu cực của môi trường xung quanh trong giai đoạn đông cứng ban đầu.

• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức, cá nhân tham gia thiết kế, thi công, giám sát và nghiệm thu các công trình xây dựng sử dụng bê tông và bê tông cốt thép.
• Phương pháp bảo dưỡng: Tập trung vào phương pháp bảo dưỡng ẩm tự nhiên, tức là giữ cho bề mặt bê tông luôn ẩm bằng cách tưới nước trực tiếp, phủ vật liệu ẩm hoặc phun chất tạo màng ngăn nước bốc hơi dưới tác động của khí hậu tự nhiên.

- Nguyên tắc cốt lõi của quá trình bảo dưỡng ẩm tự nhiên

Quá trình bảo dưỡng ẩm tự nhiên theo tiêu chuẩn được chia làm hai giai đoạn rõ rệt nhằm đảm bảo bê tông không bị mất nước đột ngột dẫn đến nứt nẻ và suy giảm cường độ:

• Giai đoạn bảo dưỡng ban đầu: Ngay sau khi hoàn thiện bề mặt bê tông, cần có biện pháp che phủ ngay bằng các vật liệu thích hợp (như bạt, bao tải ẩm, ni lông) để tránh sự bốc hơi nước do nắng và gió. Trong giai đoạn này, tuyệt đối không tác động lực cơ học hoặc tưới nước trực tiếp lên bề mặt để tránh làm rỗ hoặc hỏng bề mặt bê tông chưa định hình.
• Giai đoạn bảo dưỡng tiếp theo: Bắt đầu khi bê tông đạt đến một cường độ nhất định (thường sau khi kết thúc quá trình đông kết). Tiến hành tưới nước giữ ẩm liên tục trên bề mặt kết cấu. Tần suất tưới nước phải đảm bảo bề mặt bê tông luôn trong trạng thái ướt.

- Phân vùng khí hậu và yêu cầu bảo dưỡng theo khu vực địa lý

Để phù hợp với đặc điểm khí hậu đa dạng của Việt Nam, tiêu chuẩn phân chia các yêu cầu bảo dưỡng theo từng vùng khí hậu cụ thể. Trong đó, chế độ bảo dưỡng tại các vùng có sự khác biệt rõ rệt:

• Khu vực Tây Nguyên và đồng bằng Nam Bộ (Phần còn lại): Đây là vùng khí hậu nhiệt đới điển hình với hai mùa mưa và khô rõ rệt, nhiệt độ trung bình năm cao và lượng bức xạ mặt trời lớn. Tiêu chuẩn yêu cầu đối với khu vực này phải đặc biệt chú trọng công tác che phủ giữ ẩm ngay sau khi đổ bê tông để tránh hiện tượng nứt do co ngót khô. Thời gian bảo dưỡng ẩm bắt buộc và tần suất tưới nước vào mùa khô tại Tây Nguyên và Nam Bộ phải được tăng cường cao hơn so với mùa mưa nhằm bù đắp lượng nước bốc hơi nhanh chóng.
• Các khu vực khí hậu khác: Tùy thuộc vào điều kiện nhiệt độ và độ ẩm của miền Bắc và miền Trung, thời gian bảo dưỡng ẩm tự nhiên tối thiểu được điều chỉnh linh hoạt theo mùa (mùa hè nắng nóng yêu cầu bảo dưỡng nghiêm ngặt hơn mùa đông ẩm ướt).

- Các yêu cầu kỹ thuật đối với nước bảo dưỡng và vật liệu che phủ

Tiêu chuẩn quy định chi tiết về chất lượng các yếu tố tham gia vào quá trình bảo dưỡng:

• Nước dùng để bảo dưỡng: Phải là nước sạch, không chứa các tạp chất có hại (axit, muối, chất hữu cơ) làm ăn mòn bê tông hoặc cốt thép. Tiêu chuẩn kỹ thuật của nước bảo dưỡng tương đương với nước dùng để trộn bê tông.
• Vật liệu che phủ: Phải có khả năng giữ nước tốt như bao tải đay, rơm rạ sạch, cát ẩm hoặc các tấm màng polyme chuyên dụng. Vật liệu che phủ không được chứa các chất làm bẩn hoặc ảnh hưởng đến quá trình đông cứng của bề mặt bê tông.

- Công tác giám sát, kiểm tra và nghiệm thu

Việc tuân thủ quy trình bảo dưỡng phải được ghi chép rõ ràng trong nhật ký công trình và được giám sát chặt chẽ:

• Kiểm tra thường xuyên: Giám sát viên và đơn vị thi công phải kiểm tra độ ẩm bề mặt bê tông liên tục, đặc biệt là vào ban ngày và những thời điểm nắng nóng, gió hanh.
• Nghệm thu: Quá trình nghiệm thu công tác bê tông chỉ được thực hiện sau khi đã hoàn thành đầy đủ thời gian và quy trình bảo dưỡng ẩm tự nhiên theo đúng quy định của tiêu chuẩn TCXDVN 391:2007.