Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO/IEC TS 17021-10:2020 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC TS 17021-10:2018) về Đánh giá sự phù hợp - Yêu cầu đối với tổ chức đánh giá và chứng nhận hệ thống quản lý - Phần 10: Yêu cầu về năng lực đánh giá và chứng nhận hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp. Tiêu chuẩn này được biên soạn nhằm bổ sung cho các yêu cầu hiện hành của tiêu chuẩn TCVN ISO/IEC 17021-1, tập trung cụ thể vào các yêu cầu năng lực cốt lõi của nhân sự tham gia vào quá trình đánh giá và chứng nhận hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp (OH&S).

Phạm vi và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu bổ sung về năng lực cho nhân sự tham gia vào quá trình đánh giá và chứng nhận hệ thống quản lý OH&S. Các yêu cầu này bao gồm cả năng lực của đoàn đánh giá và nhân sự thực hiện việc xem xét hồ sơ để đưa ra quyết định chứng nhận.
• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức chứng nhận hệ thống quản lý, các chuyên gia đánh giá độc lập, các chuyên gia kỹ thuật, nhân sự xem xét và quyết định chứng nhận hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp (theo tiêu chuẩn ISO 45001 hoặc tương đương).

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn TCVN ISO/IEC TS 17021-10:2020

1. Yêu cầu chung về năng lực (Điều 4)

• Tổ chức chứng nhận phải xác định rõ các yêu cầu năng lực cho từng chức danh công việc tham gia vào hoạt động đánh giá và chứng nhận hệ thống quản lý OH&S.
• Đoàn đánh giá phải được trang bị đầy đủ năng lực tập thể để tiến hành cuộc đánh giá một cách hiệu quả, bao gồm cả sự hiểu biết sâu sắc về bối cảnh hoạt động và các rủi ro đặc thù của ngành nghề được đánh giá.

2. Yêu cầu năng lực cụ thể đối với chuyên gia đánh giá

Chuyên gia đánh giá hệ thống quản lý OH&S phải chứng minh được năng lực chuyên môn thông qua các khía cạnh sau:

• Thuật ngữ, nguyên tắc và khái niệm về OH&S: Hiểu rõ các khái niệm về mối nguy, rủi ro, sự cố, tổn thương, suy giảm sức khỏe, sự tham gia và tham vấn của người lao động.
• Bối cảnh của tổ chức: Khả năng xác định và đánh giá các yếu tố nội bộ và bên ngoài ảnh hưởng đến kết quả dự kiến của hệ thống quản lý OH&S, bao gồm cả văn hóa an toàn lao động của tổ chức.
• Yêu cầu pháp lý và các yêu cầu khác: Hiểu biết sâu sắc về luật pháp, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn ngành và các cam kết tự nguyện liên quan đến an toàn vệ sinh lao động áp dụng cho tổ chức được đánh giá.
• Nhận diện mối nguy và đánh giá rủi ro: Khả năng đánh giá phương pháp luận của tổ chức trong việc nhận diện các mối nguy vật lý, hóa học, sinh học, công thái học (ergonomics) và tâm lý xã hội; đánh giá tính hiệu quả của các biện pháp kiểm soát rủi ro theo hệ thống thứ bậc kiểm soát.
• Chuẩn bị và ứng phó tình huống khẩn cấp: Năng lực đánh giá các kế hoạch dự phòng, quy trình ứng phó sự cố khẩn cấp và khả năng thực thi của tổ chức khi xảy ra tai nạn lao động hoặc thiên tai.
• Điều tra sự cố và hành động khắc phục: Khả năng đánh giá quy trình điều tra nguyên nhân gốc rễ của các sự cố, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và việc thiết lập các biện pháp khắc phục nhằm ngăn ngừa tái diễn.
• Sự tham gia và tham vấn của người lao động: Đánh giá cơ chế, kênh thông tin và mức độ thực tế mà người lao động (bao gồm cả lao động không thuộc biên chế chính thức) được tham gia vào việc xây dựng, thực hiện và cải tiến hệ thống quản lý OH&S.

3. Yêu cầu năng lực đối với nhân sự xem xét báo cáo và đưa ra quyết định chứng nhận

Nhân sự thực hiện việc xem xét kỹ thuật và đưa ra quyết định chứng nhận phải có năng lực đánh giá gián tiếp để đảm bảo:

• Các phát hiện đánh giá và kết luận của đoàn đánh giá là có cơ sở, khách quan và phù hợp với phạm vi chứng nhận.
• Đoàn đánh giá đã xem xét đầy đủ các khía cạnh pháp lý và các rủi ro OH&S trọng yếu của tổ chức.
• Các hành động khắc phục đối với các điểm không phù hợp (nếu có) đã được thiết lập và xác nhận hiệu quả một cách thỏa đáng trước khi cấp chứng nhận.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO/IEC TS 17021-10:2020 có hiệu lực kể từ ngày được công bố ban hành. Tiêu chuẩn này là căn cứ pháp lý và kỹ thuật quan trọng để các văn phòng công nhận (như AOSC, BoA) tiến hành đánh giá năng lực và cấp chứng chỉ công nhận cho các tổ chức chứng nhận hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp tại Việt Nam.