Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 8988:2012

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 8988:2012 quy định phương pháp định lượng vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Đây là tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng áp dụng cho các phòng kiểm nghiệm vi sinh thực phẩm nhằm đánh giá chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm, đặc biệt là đối với các sản phẩm thủy sản và hải sản có nguy cơ nhiễm khuẩn cao.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại thực phẩm dùng cho người, thức ăn chăn nuôi và các mẫu môi trường trong khu vực sản xuất, chế biến thực phẩm.
• Đối tượng điều chỉnh đặc biệt chú trọng đến các loại thủy sản, hải sản tươi sống, đông lạnh hoặc đã qua chế biến nhiệt nhẹ.

Nguyên tắc của phương pháp định lượng

Phương pháp định lượng Vibrio parahaemolyticus được thực hiện dựa trên nguyên tắc kỹ thuật chuẩn hóa bao gồm các bước:

• Tăng sinh chọn lọc: Mẫu thử được ủ trong môi trường tăng sinh lỏng thích hợp (thường là nước peptone kiềm muối - APW) ở nhiệt độ quy định để kích thích sự phát triển của Vibrio parahaemolyticus và hạn chế các vi sinh vật khác.
• Phân lập trên môi trường đặc: Cấy chuyển dịch tăng sinh lên các môi trường thạch chọn lọc như thạch thiosulfat citrat mật muối sucrose (TCBS) và một môi trường chọn lọc thích hợp khác để phát hiện các khuẩn lạc nghi ngờ.
• Khẳng định sinh hóa: Tiến hành các thử nghiệm sinh hóa đặc trưng đối với các khuẩn lạc nghi ngờ (như thử nghiệm oxidase, khả năng di động, nhuộm Gram, khả năng sinh trưởng ở các nồng độ muối NaCl khác nhau) để đưa ra kết luận chính xác.
• Tính toán kết quả: Xác định số lượng Vibrio parahaemolyticus có trong một đơn vị khối lượng (gam) hoặc thể tích (mililít) mẫu thử ban đầu dựa trên số lượng khuẩn lạc đã được khẳng định.

Quy định về chuẩn bị mẫu thử đối với một số loại thủy sản cụ thể

Để đảm bảo tính đại diện và độ chính xác của kết quả kiểm nghiệm, phần mẫu thử được sử dụng đối với một số loại thủy sản cụ thể phải tuân thủ các quy tắc sau:

• Đối với cá tươi và cá đông lạnh: Tiến hành lấy mẫu từ phần da, mang và cơ thịt sâu bên trong cơ thể cá. Quá trình lấy mẫu phải đảm bảo không làm nhiễm bẩn chéo từ bề mặt ngoài vào phần thịt bên trong.
• Đối với động vật thân mềm hai mảnh vỏ (như nghêu, sò, hàu, vẹm): Sử dụng cả phần thịt và dịch bên trong vỏ. Trước khi mở vỏ, phải rửa sạch bùn đất bám bên ngoài vỏ bằng nước sạch và lau khô để tránh tạp nhiễm vào phần thịt bên trong khi thao tác.
• Đối với các loài giáp xác (như tôm, cua, ghẹ): Lấy phần thịt ở đuôi, chân hoặc phần thịt dưới mai. Đối với các loại giáp xác có kích thước nhỏ, có thể tiến hành đồng hóa nguyên con sau khi đã loại bỏ bớt phần vỏ cứng không cần thiết.
• Yêu cầu về đồng hóa mẫu: Mẫu thử sau khi lấy phải được cắt nhỏ, cân chính xác khối lượng và hòa loãng với dung dịch đệm thích hợp theo tỷ lệ quy định, sau đó tiến hành đồng hóa bằng thiết bị chuyên dụng (như máy dập mẫu hoặc máy lắc) để giải phóng tối đa vi sinh vật vào dung dịch pha loãng.

Các lưu ý kỹ thuật quan trọng trong quá trình thử nghiệm

• Kiểm soát nồng độ muối (NaCl): Vibrio parahaemolyticus là vi khuẩn ưa mặn, do đó tất cả các môi trường nuôi cấy, tăng sinh và thử nghiệm sinh hóa phải được bổ sung nồng độ muối NaCl phù hợp theo đúng quy định của tiêu chuẩn để đảm bảo vi khuẩn sinh trưởng tốt và thể hiện đúng các đặc tính sinh hóa.
• Kiểm soát nhiệt độ ủ: Nhiệt độ nuôi cấy phải được duy trì ổn định trong phạm vi quy định, vì sự dao động nhiệt độ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phục hồi và phát triển của vi khuẩn bị tổn thương trong quá trình chế biến hoặc bảo quản mẫu.
• An toàn sinh học: Quá trình thao tác với các chủng vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus phải được thực hiện trong điều kiện phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học phù hợp nhằm bảo vệ sức khỏe của kiểm nghiệm viên và tránh lây nhiễm ra môi trường xung quanh.