Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 8710-5:2011 do Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Đây là văn bản kỹ thuật pháp lý quan trọng quy định chi tiết quy trình chẩn đoán bệnh Taura (TSV) ở tôm he, giúp các cơ quan quản lý và người nuôi tôm chủ động phát hiện, kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh hiệu quả.

• Tiêu chuẩn này quy định quy trình chẩn đoán bệnh Taura (Taura Syndrome - TS) ở tôm he thuộc chi Penaeus (bao gồm cả tôm chân trắng Litopenaeus vannamei và tôm sú Penaeus monodon).
• Quy trình chẩn đoán được thực hiện thông qua các phương pháp kiểm tra lâm sàng, chẩn đoán bằng mô bệnh học (bệnh tích vi thể) và chẩn đoán sinh học phân tử bằng kỹ thuật RT-PCR hoặc Nested RT-PCR.
• Tiêu chuẩn áp dụng đối với các phòng thử nghiệm, cơ sở chẩn đoán bệnh động vật thủy sản, các cơ quan kiểm dịch và các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động giám sát dịch bệnh thủy sản tại Việt Nam.

• Quy trình chẩn đoán áp dụng các tài liệu viện dẫn kỹ thuật tiêu chuẩn để đảm bảo tính đồng bộ và chính xác trong thao tác phòng thí nghiệm.
• Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

• Bệnh Taura (Taura Syndrome - TS): Là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở tôm he do virus gây hội chứng Taura (Taura Syndrome Virus - TSV) gây ra. Bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây tỷ lệ tử vong cực cao ở tôm chân trắng.
• Tác nhân gây bệnh (TSV): Là một loại virus thuộc họ Dicistroviridae. Virus có cấu trúc hạt hình cầu không có vỏ bọc, đường kính khoảng 31 nm đến 32 nm, hệ gen là sợi đơn RNA mạch dương (ssRNA) với kích thước khoảng 10,2 kb.
• Các giai đoạn biểu hiện bệnh: Bệnh tiến triển qua ba giai đoạn lâm sàng đặc trưng bao gồm giai đoạn cấp tính (tôm có màu đỏ hồng, mềm vỏ), giai đoạn chuyển tiếp (xuất hiện các đốm đen trên vỏ) và giai đoạn mãn tính (tôm mang mầm bệnh nhưng không có biểu hiện triệu chứng lâm sàng).

Để đảm bảo độ chính xác và độ nhạy của quy trình chẩn đoán bệnh Taura, phòng thí nghiệm phải được trang bị đầy đủ các thiết bị, dụng cụ và hóa chất chuyên dụng đạt tiêu chuẩn:

• Thiết bị xét nghiệm chuyên dụng: Máy nhân gen PCR (máy luân nhiệt), máy ly tâm tốc độ cao (đạt tối thiểu 12.000 rpm), tủ lạnh sâu (bảo quản mẫu ở âm 20 độ C đến âm 80 độ C), tủ ấm, bể ổn nhiệt, bộ điện di gel agarose kèm nguồn điện di, máy chụp ảnh gel hoặc hệ thống đọc gel chuyên dụng.
• Kính hiển vi và dụng cụ hỗ trợ: Kính hiển vi quang học có độ phóng đại từ 100 lần đến 1000 lần để quan sát tiêu bản mô bệnh học; các dụng cụ phẫu thuật tôm chuyên dụng như kéo, panh, kim mũi mác (đảm bảo vô trùng).
• Dụng cụ tiêu hao phòng thí nghiệm: Ống nghiệm siêu ly tâm (microcentrifuge tube) loại 1,5 ml và 0,2 ml không chứa nuclease; đầu côn có màng lọc (filter tips) để ngăn ngừa nhiễm chéo giữa các mẫu; lam kính và lamen sạch dùng cho kỹ thuật mô bệnh học.
• Hóa chất tách chiết và phản ứng: Hóa chất hoặc bộ kit chuyên dụng để tách chiết RNA tổng hợp (như TRIzol hoặc các kit thương mại tương đương); các enzyme phục vụ phản ứng phiên mã ngược và khuếch đại gen (Reverse Transcriptase, Taq DNA Polymerase); hỗn hợp dNTPs; dung dịch đệm phản ứng PCR; nước cất không chứa nuclease (nuclease-free water).
• Hóa chất điện di và nhuộm màu: Agarose tinh khiết; dung dịch đệm điện di (TAE hoặc TBE); chất nhuộm DNA (như ethidium bromide hoặc các chất nhuộm an toàn thế hệ mới); chất đệm tải mẫu (loading dye) và thang chuẩn DNA (DNA marker) để so sánh kích thước vạch sản phẩm.
• Cặp mồi đặc hiệu (Primers): Sử dụng các cặp mồi đặc hiệu được thiết kế riêng để phát hiện vùng gen đích của virus TSV. Trình tự các cặp mồi này phải tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định của tiêu chuẩn nhằm tránh hiện tượng dương tính giả hoặc âm tính giả trong quá trình chạy RT-PCR và Nested RT-PCR.