Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5979:1995

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5979:1995 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 10390:1994) quy định phương pháp thông dụng để xác định trị số pH bằng điện cực thủy tinh trong huyền phù đất. Phép đo này được thực hiện trong huyền phù nước (để xác định pH trong H2O), trong dung dịch kali clorua nồng độ 1 mol/l (để xác định pH trong KCl) hoặc trong dung dịch canxi clorua nồng độ 0,01 mol/l (để xác định pH trong CaCl2) với tỷ lệ thể tích giữa đất và dung dịch là 1:5.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định giới hạn và đối tượng áp dụng của phương pháp đo pH trong đất:

• Phương pháp quy định trong tiêu chuẩn này áp dụng cho tất cả các loại mẫu đất đã được xử lý sơ bộ theo quy trình làm khô bằng không khí.
• Việc xác định pH đất là chỉ tiêu cơ bản và quan trọng nhất để đánh giá tính chất hóa học, độ chua, độ kiềm của đất, phục vụ cho công tác nghiên cứu thổ nhưỡng, đánh giá chất lượng môi trường đất và đưa ra các khuyến nghị canh tác, cải tạo đất phù hợp.

Điều 2: Tiêu chuẩn trích dẫn

Để đảm bảo tính chính xác và thống nhất khi áp dụng tiêu chuẩn này, các tiêu chuẩn và tài liệu viện dẫn sau đây là bắt buộc phải tuân thủ:

• TCVN 6647:2001 (ISO 11464): Tiêu chuẩn về chất lượng đất - Tiền xử lý mẫu để phân tích lý - hóa.
• ISO 3696:1987: Tiêu chuẩn về nước dùng cho phòng thí nghiệm phân tích - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.

Điều 3: Nguyên tắc xác định

Nguyên tắc cốt lõi của phương pháp xác định pH đất được quy định cụ thể như sau:

• Tiến hành chuẩn bị một lượng mẫu đất khô trong không khí, được cân và trộn đều với một thể tích chất lỏng thích hợp theo tỷ lệ thể tích quy định là 1:5.
• Chất lỏng được sử dụng để pha huyền phù đất bao gồm một trong ba loại dung dịch: nước cất hoặc nước khử ion, dung dịch kali clorua (KCl) nồng độ 1 mol/l, hoặc dung dịch canxi clorua (CaCl2) nồng độ 0,01 mol/l.
• Huyền phù đất sau khi pha chế được lắc đều bằng máy lắc trong một khoảng thời gian quy định để đạt trạng thái cân bằng động, sau đó tiến hành đo trị số pH bằng máy đo pH (pH mét) đã được hiệu chuẩn bằng các dung dịch đệm chuẩn.

Điều 4: Hóa chất và thuốc thử

Tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt về chất lượng của hóa chất và thuốc thử sử dụng trong quá trình phân tích để đảm bảo tính khách quan và độ lặp lại của kết quả:

• Tất cả các hóa chất được sử dụng phải đạt độ tinh khiết phân tích hóa học. Nước dùng trong quá trình chuẩn bị dung dịch phải là nước cấp 2 theo tiêu chuẩn ISO 3696 hoặc nước có chất lượng tương đương.
• Nước cất hoặc nước khử ion: Phải có độ dẫn điện không lớn hơn 0,2 mS/m ở nhiệt độ 25 độ C và có trị số pH không nhỏ hơn 5,6.
• Dung dịch Kali clorua (KCl) nồng độ 1 mol/l: Được pha chế bằng cách hòa tan hoàn toàn 74,5 gam KCl trong nước và pha loãng thành 1000 ml ở nhiệt độ tiêu chuẩn 20 độ C.
• Dung dịch Canxi clorua (CaCl2) nồng độ 0,01 mol/l: Được pha chế bằng cách hòa tan hoàn toàn 1,47 gam CaCl2.2H2O trong nước và pha loãng thành 1000 ml ở nhiệt độ tiêu chuẩn 20 độ C.
• Các dung dịch đệm chuẩn dùng để hiệu chuẩn máy đo pH: Sử dụng các dung dịch đệm có giá trị pH đã biết chính xác (thông thường là các dung dịch đệm có pH bằng 4,00; 7,00 và 9,00 hoặc 10,00 ở nhiệt độ 20 độ C) để tiến hành hiệu chuẩn thiết bị đo trước khi thực hiện phép đo trên mẫu đất thực tế.