Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3147:1990

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3147:1990 quy định các nguyên tắc và yêu cầu chung về an toàn trong công tác xếp dỡ hàng hóa. Đây là văn bản kỹ thuật pháp lý quan trọng nhằm đảm bảo an toàn lao động, ngăn ngừa tai nạn và bảo vệ sức khỏe cho người lao động tham gia vào quá trình bốc xếp, vận chuyển hàng hóa bằng thủ công hoặc bằng máy móc thiết bị.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều 1 của tiêu chuẩn xác định rõ phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng đối với các hoạt động xếp dỡ:

• Tiêu chuẩn này áp dụng bắt buộc đối với tất cả các cơ quan, xí nghiệp, hợp tác xã, lực lượng vũ trang và các cá nhân có tiến hành công tác xếp dỡ hàng hóa trên toàn lãnh thổ Việt Nam.
• Quy chuẩn bao trùm toàn bộ các hoạt động xếp dỡ hàng hóa bằng phương pháp thủ công, bán cơ giới và cơ giới hóa hoàn toàn.
• Các ngành đặc thù khi xây dựng quy trình xếp dỡ riêng vẫn phải đảm bảo không được trái với các nguyên tắc an toàn cơ bản được quy định tại tiêu chuẩn này.

Quy định chung về tổ chức công tác xếp dỡ (Điều 2)

Điều 2 tập trung vào công tác chuẩn bị và tổ chức mặt bằng, quy trình công nghệ xếp dỡ nhằm loại bỏ các nguy cơ gây mất an toàn:

• Trước khi tiến hành xếp dỡ, đơn vị sử dụng lao động phải xây dựng phương án xếp dỡ an toàn, xác định rõ quy trình công nghệ, lựa chọn thiết bị và phương tiện vận chuyển phù hợp với đặc điểm của từng loại hàng hóa.
• Mặt bằng nơi xếp dỡ phải được dọn dẹp sạch sẽ, bằng phẳng, không trơn trượt, có hệ thống thoát nước tốt và đủ ánh sáng làm việc (đặc biệt là vào ban đêm).
• Phải phân định rõ ràng ranh giới khu vực xếp dỡ nguy hiểm, có biển báo, rào chắn ngăn ngừa người không có nhiệm vụ đi vào khu vực vận hành của máy móc thiết bị nâng hạ.
• Các lối đi lại dành cho người đi bộ và đường vận chuyển của xe nâng, xe vận tải phải được bố trí khoa học, không chồng chéo và luôn thông thoáng.

Yêu cầu đối với người lao động tham gia xếp dỡ (Điều 3)

Điều 3 quy định nghiêm ngặt về tiêu chuẩn sức khỏe, trình độ chuyên môn và trang bị bảo hộ lao động cho công nhân xếp dỡ:

• Người lao động tham gia công tác xếp dỡ phải có đủ độ tuổi theo quy định của pháp luật lao động, có đủ sức khỏe phù hợp với từng loại công việc bốc xếp (đặc biệt là bốc xếp hàng nặng, hàng độc hại).
• Tất cả công nhân phải được huấn luyện về an toàn lao động, vệ sinh lao động, được kiểm tra sát hạch đạt yêu cầu và được cấp thẻ an toàn lao động trước khi giao việc.
• Người lao động vận hành các thiết bị nâng hạ, xe nâng, máy xếp dỡ chuyên dụng phải có bằng nghề hoặc chứng chỉ vận hành thiết bị theo đúng quy định pháp luật.
• Đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân (quần áo bảo hộ, mũ bảo hiểm, găng tay, giày bảo hộ, khẩu trang...) phù hợp với tính chất công việc và người lao động bắt buộc phải sử dụng đúng cách trong suốt quá trình làm việc.

Yêu cầu an toàn đối với thiết bị và phương tiện xếp dỡ (Điều 4)

Điều 4 đưa ra các tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn đối với máy móc, thiết bị và công cụ hỗ trợ xếp dỡ:

• Tất cả các máy, thiết bị nâng hạ, phương tiện vận chuyển xếp dỡ phải trong tình trạng kỹ thuật tốt, đã được kiểm định kỹ thuật an toàn định kỳ và có giấy phép vận hành còn hiệu lực.
• Các bộ phận chuyển động của máy móc (bánh răng, xích truyền động, trục quay...) phải được che chắn an toàn để tránh cuốn, kẹp người lao động.
• Các thiết bị an toàn của máy nâng như bộ giới hạn chiều cao nâng, bộ giới hạn tải trọng, phanh hãm phải luôn hoạt động nhạy bén và tin cậy.
• Nghiêm cấm việc sử dụng các thiết bị xếp dỡ quá tải trọng cho phép hoặc sử dụng các công cụ hỗ trợ (dây cáp, xích, móc cẩu) bị mòn, nứt, đứt sợi quá tiêu chuẩn loại bỏ.