Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1850:1976 về Phôi thép cán nóng - Cỡ, thông số kích thước do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành là văn bản kỹ thuật quan trọng, quy định các yêu cầu về kích thước, dung sai và các thông số hình học đối với phôi thép cán nóng. Tiêu chuẩn này đóng vai trò định hình chất lượng phôi thép đầu vào cho các quá trình gia công áp lực tiếp theo như cán, kéo hoặc rèn.

- Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn TCVN 1850:1976 quy định cụ thể về kích thước và các sai lệch cho phép đối với phôi thép cán nóng có mặt cắt ngang hình vuông và hình chữ nhật. Các loại phôi này được sử dụng chủ yếu để làm nguyên liệu cho các nhà máy cán thép thành phẩm hoặc phục vụ cho các ngành công nghiệp chế tạo cơ khí thông qua phương pháp rèn, dập.

- Phân loại và thông số kích thước cơ bản

Tiêu chuẩn phân chia phôi thép cán nóng thành các nhóm chính dựa trên hình dạng mặt cắt ngang:

• Phôi thép mặt cắt vuông (Phôi vuông): Quy định kích thước cạnh danh nghĩa của phôi. Các kích thước thông dụng được chuẩn hóa nhằm tối ưu hóa quy trình thiết kế trục cán và khuôn mẫu.
• Phôi thép mặt cắt chữ nhật (Phôi dẹt): Quy định chi tiết về chiều rộng và chiều dày danh nghĩa của phôi, đảm bảo tỷ lệ kích thước phù hợp cho việc cán tấm hoặc cán băng.

- Sai lệch cho phép về kích thước (Dung sai)

Để đảm bảo chất lượng sản phẩm sau khi gia công, TCVN 1850:1976 đưa ra các giới hạn nghiêm ngặt về sai lệch kích thước:

• Sai lệch kích thước mặt cắt: Quy định mức dung sai tối đa cho phép đối với chiều dài cạnh (đối với phôi vuông) và chiều rộng, chiều dày (đối với phôi chữ nhật). Sai lệch này dao động tùy thuộc vào kích thước danh nghĩa của phôi.
• Độ lệch đường chéo (Độ méo): Đối với phôi vuông, hiệu số giữa hai đường chéo của cùng một mặt cắt ngang không được vượt quá giới hạn quy định nhằm tránh hiện tượng phôi bị vặn xoắn hoặc lệch tâm khi cán.
• Độ bán kính góc lượn: Quy định bán kính bo tròn tại các góc của phôi để tránh hiện tượng nứt nẻ hoặc tạo nếp gấp trong quá trình cán tiếp theo.

- Quy định về chiều dài và sai lệch chiều dài

Chiều dài của phôi thép cán nóng được phân loại cụ thể để phù hợp với năng lực sản xuất và vận chuyển:

• Chiều dài không quy ước (Chiều dài tự do): Phôi được cung cấp với chiều dài nằm trong một khoảng quy định chung của nhà sản xuất.
• Chiều dài quy ước (Chiều dài định hình): Phôi được cắt theo chiều dài chính xác theo yêu cầu của khách hàng với sai lệch cho phép cực kỳ nhỏ.
• Chiều dài bội số: Phôi được cắt theo chiều dài là bội số của một kích thước nhất định, có tính thêm lượng dư hao hụt khi cắt mạch.

- Yêu cầu về hình dáng hình học và khuyết tật bề mặt liên quan đến kích thước

Bên cạnh kích thước thẳng, tiêu chuẩn còn kiểm soát chặt chẽ các yếu tố hình học khác:

• Độ cong của phôi: Độ cong cục bộ trên mỗi mét chiều dài và độ cong tổng thể trên toàn bộ chiều dài thanh phôi không được vượt quá trị số giới hạn để đảm bảo phôi đi qua các dẫn hướng của máy cán một cách dễ dàng.
• Độ xoắn: Phôi không được bị xoắn dọc theo trục dọc quá mức quy định.
• Chất lượng mặt đầu: Hai đầu phôi phải được cắt phẳng, không được bị bẹp đầu hoặc có ba-via quá lớn làm ảnh hưởng đến quá trình nạp phôi vào lò nung.

Để tra cứu chi tiết toàn bộ nội dung kỹ thuật và các bảng số liệu kích thước cụ thể của tiêu chuẩn này, người dùng có thể truy cập trực tiếp tại website Hệ Thống Pháp Luật.