Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1464:1986

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1464:1986 quy định về phương pháp phòng mục bề mặt cho gỗ xẻ. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng trong ngành lâm nghiệp và chế biến gỗ, nhằm bảo vệ gỗ xẻ khỏi sự xâm nhập, phá hoại của các loại nấm mục, nấm mốc và côn trùng trong quá trình bảo quản, lưu kho hoặc vận chuyển. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu nội dung phần mở đầu cùng các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này được áp dụng bắt buộc hoặc khuyến khích áp dụng đối với tất cả các loại gỗ xẻ từ gỗ lá kim và gỗ lá rộng đã qua cưa xẻ nhưng chưa qua quá trình gia công sâu hơn.
• Quy định các phương pháp xử lý bảo quản bề mặt tạm thời hoặc bán vĩnh cửu nhằm ngăn ngừa hiện tượng mục nát, biến màu do nấm mốc gây ra trong điều kiện lưu kho bãi hoặc vận chuyển đường dài.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các sản phẩm gỗ yêu cầu phương pháp tẩm sâu, tẩm áp lực chân không hoặc các cấu kiện gỗ đặc biệt đòi hỏi quy trình bảo quản chuyên dụng khác.

- Điều 2: Quy định chung và yêu cầu đối với gỗ trước khi xử lý

• Trạng thái bề mặt gỗ: Trước khi tiến hành phun, quét hoặc nhúng hóa chất bảo quản, bề mặt gỗ xẻ phải được làm sạch hoàn toàn bụi bẩn, mùn cưa, vỏ cây bám dính và các tạp chất khác. Việc này đảm bảo hóa chất có thể tiếp xúc trực tiếp và thẩm thấu tối đa vào thớ gỗ.
• Độ ẩm của gỗ: Tiêu chuẩn yêu cầu kiểm soát độ ẩm của gỗ xẻ trước khi xử lý. Gỗ quá ướt (độ ẩm quá cao) sẽ làm giảm khả năng bám dính và làm loãng nồng độ hóa chất bảo quản. Ngược lại, gỗ có độ ẩm phù hợp sẽ giúp dung dịch bảo quản thấm sâu và bám chặt hơn.
• Thời gian xử lý: Quy trình phòng mục bề mặt phải được thực hiện càng sớm càng tốt ngay sau khi gỗ được xẻ ra khỏi lóng gỗ, nhằm ngăn chặn bào tử nấm mốc trong không khí bám vào và phát triển trên bề mặt gỗ ẩm.

- Điều 3: Yêu cầu đối với hóa chất phòng mục

• Chủng loại hóa chất: Chỉ được phép sử dụng các loại hóa chất sát khuẩn, chống nấm mốc nằm trong danh mục được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép và khuyên dùng trong ngành lâm nghiệp.
• Nồng độ dung dịch: Hóa chất bảo quản phải được pha chế đúng tỷ lệ và nồng độ quy định cho từng nhóm gỗ, loại gỗ và điều kiện thời tiết cụ thể. Việc pha quá loãng sẽ làm mất tác dụng phòng mục, trong khi pha quá đặc có thể gây lãng phí và làm biến đổi màu sắc tự nhiên của gỗ.
• An toàn lao động và môi trường: Quá trình pha chế, lưu trữ và sử dụng hóa chất phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn hóa chất. Người lao động phải được trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân (khẩu trang, găng tay, kính bảo hộ, quần áo chống thấm). Khu vực xử lý phải có hệ thống thu hồi hóa chất dư thừa, tránh để rò rỉ ra môi trường đất và nguồn nước xung quanh.

- Điều 4: Phương pháp tiến hành xử lý bề mặt

• Phương pháp phun: Sử dụng các thiết bị phun áp lực (bình phun cầm tay hoặc hệ thống phun công nghiệp) để phủ đều hóa chất lên toàn bộ các bề mặt của thanh gỗ. Phương pháp này phù hợp cho các cơ sở sản xuất có quy mô vừa và lớn, đòi hỏi tốc độ xử lý nhanh và liên tục.
• Phương pháp quét: Sử dụng chổi quét hoặc rulo để bôi trực tiếp dung dịch hóa chất lên bề mặt gỗ. Phương pháp này thường áp dụng cho các cấu kiện gỗ có kích thước lớn, số lượng ít, hoặc dùng để dặm vá tại các vị trí góc cạnh, đầu gỗ bị cắt gọt lại.
• Phương pháp nhúng: Nhúng hoàn toàn thanh gỗ xẻ vào bể chứa dung dịch hóa chất phòng mục trong một khoảng thời gian quy định. Đây là phương pháp tối ưu nhất, đảm bảo hóa chất bao phủ đồng đều 100% bề mặt và thẩm thấu sâu vào các thớ gỗ đầu cây.
• Yêu cầu kỹ thuật sau xử lý: Gỗ sau khi phun, quét hoặc nhúng phải được xếp dỡ đúng kỹ thuật, để ráo nước tự nhiên tại khu vực có mái che trước khi đưa vào kho lưu trữ hoặc xếp lên phương tiện vận chuyển.