Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1282:1981

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1282:1981 về lợn cái giống Ỉ - phân cấp chất lượng là văn bản kỹ thuật quan trọng nhằm thiết lập hệ thống tiêu chuẩn đánh giá, phân loại và tuyển chọn lợn cái giống Ỉ. Đây là giống lợn nội truyền thống của Việt Nam, có khả năng thích nghi cao, chịu khốn khó tốt và có chất lượng thịt đặc trưng. Việc phân cấp chất lượng giúp định hướng công tác nhân giống, bảo tồn nguồn gen quý và nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

• Tiêu chuẩn này quy định các chỉ tiêu kỹ thuật và phương pháp đánh giá để phân cấp chất lượng đối với lợn cái giống Ỉ nuôi hướng giống tại các cơ sở chăn nuôi nhà nước, các hợp tác xã và các hộ chăn nuôi gia đình.
• Đối tượng áp dụng trực tiếp là lợn cái giống Ỉ từ giai đoạn hậu bị cho đến giai đoạn sinh sản, làm cơ sở cho việc mua bán, trao đổi giống và bình tuyển đàn giống hàng năm.

- Điều 2: Yêu cầu chung về ngoại hình và thể chất

• Lợn cái giống Ỉ phải mang đầy đủ các đặc điểm ngoại hình đặc trưng của giống Ỉ bao gồm: sắc lông đen tuyền, da nhăn, mặt nhăn, mõm ngắn, tai nhỏ hướng về phía trước, lưng võng và bụng sệ đặc trưng nhưng không được quét đất khi di chuyển.
• Thể chất của lợn phải khỏe mạnh, hoạt bát, không có các khuyết tật về xương khớp, cơ quan vận động vững vàng, đi đứng bình thường.
• Hệ thống sinh dục phải phát triển bình thường, không bị dị tật bẩm sinh. Lợn cái giống phải có tối thiểu từ 12 vú trở lên (tương đương 6 cặp vú), các núm vú phải phân bổ đều, không có vú kẹ, vú lép hoặc vú dị dạng để đảm bảo khả năng nuôi con tốt.

- Điều 3: Chỉ tiêu phân cấp chất lượng theo sinh trưởng và phát triển

• Tiêu chuẩn phân chia chất lượng lợn cái giống Ỉ thành các cấp độ khác nhau bao gồm: Đặc cấp, Cấp I và Cấp II dựa trên các chỉ tiêu về khối lượng cơ thể và kích thước hình thể theo từng độ tuổi cụ thể.
• Khối lượng cơ thể được xác định tại các mốc tuổi quan trọng như: lúc 2 tháng tuổi (cai sữa), 6 tháng tuổi, 8 tháng tuổi và khi phối giống lần đầu. Mỗi cấp chất lượng yêu cầu một mức khối lượng tối thiểu nghiêm ngặt nhằm đảm bảo lợn phát triển đúng tiến độ sinh học.
• Kích thước các chiều đo cơ bản bao gồm dài thân (đo từ điểm giữa hai tai dọc theo đường sống lưng đến gốc đuôi) và vòng ngực (đo sát sau bả vai) phải đạt tỷ lệ cân đối, phản ánh đúng độ sinh trưởng của giống Ỉ.

- Điều 4: Phương pháp xác định và đánh giá các chỉ tiêu

• Phương pháp cân khối lượng: Lợn phải được cân vào buổi sáng trước khi cho ăn để đảm bảo tính chính xác của số liệu. Thiết bị cân phải được kiểm định định kỳ.
• Phương pháp đo kích thước: Sử dụng thước dây chuyên dụng để đo dài thân và vòng ngực khi lợn đứng ở tư thế tự nhiên, đầu thẳng, bốn chân đứng vững trên mặt phẳng.
• Đánh giá ngoại hình và thể chất được thực hiện bằng phương pháp cảm quan do các chuyên gia hoặc kỹ thuật viên chăn nuôi có kinh nghiệm thực hiện, kết hợp với việc đối chiếu bảng điểm tiêu chuẩn quy định trong văn bản.