Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 22300:2023 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 22300:2021) về An ninh và khả năng thích ứng - Từ vựng là văn bản kỹ thuật chuẩn hóa hệ thống thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi sử dụng trong lĩnh vực an ninh, cứu hộ, phòng ngừa sự cố và quản lý khả năng thích ứng của tổ chức. Tiêu chuẩn này đóng vai trò là nền tảng ngôn ngữ chung, giúp các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp thống nhất cách hiểu và áp dụng đồng bộ các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế liên quan đến quản lý liên tục hoạt động kinh doanh và an ninh.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

TCVN ISO 22300:2023 được áp dụng rộng rãi cho mọi loại hình tổ chức, doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước và các đơn vị sự nghiệp không phân biệt quy mô hay lĩnh vực hoạt động. Đối tượng hướng tới là các chuyên gia an ninh, cán bộ quản lý rủi ro, người xây dựng kế hoạch duy trì hoạt động liên tục và các bên liên quan tham gia vào công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục sự cố.

Nội dung cốt lõi và hệ thống thuật ngữ trọng tâm

TCVN ISO 22300:2023 tập trung định nghĩa chi tiết các khái niệm then chốt cấu thành nên hệ thống quản lý an ninh và khả năng thích ứng, bao gồm:

• Chương trình kinh doanh liên tục (Business continuity programme): Là một quy trình quản lý tổng thể nhằm xác định các mối đe dọa tiềm ẩn đối với tổ chức và cung cấp một khuôn khổ để xây dựng khả năng tự phục hồi, đảm bảo các hoạt động cốt lõi vẫn được duy trì ở mức độ xác định trước sau khi xảy ra sự cố gián đoạn.
• Chương trình hỗ trợ nhân viên (Employee assistance programme): Hệ thống các chính sách, dịch vụ hỗ trợ sức khỏe thể chất, tinh thần và tâm lý cho người lao động, giúp họ vượt qua các tác động tiêu cực từ sự cố hoặc khủng hoảng, từ đó nhanh chóng ổn định cuộc sống và công việc.
• Chương trình luyện tập (Exercise programme): Chuỗi các hoạt động diễn tập, thực hành được lập kế hoạch chi tiết và thực hiện định kỳ nhằm kiểm tra, đánh giá tính hiệu quả của các phương án ứng phó, đồng thời nâng cao kỹ năng thực tế cho nhân sự.
• Mục tiêu kinh doanh liên tục tối thiểu (MBCO - Minimum business continuity objective): Mức độ cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ tối thiểu mà tổ chức cần phải duy trì để đạt được các mục tiêu hoạt động cơ bản nhất trong thời gian xảy ra gián đoạn, tránh các tổn thất không thể phục hồi.
• Mục tiêu về điểm phục hồi (RPO - Recovery point objective): Khoảng thời gian tối đa mà dữ liệu hoặc thông tin có thể bị mất mát do sự cố gián đoạn gây ra, là căn cứ để thiết lập các giải pháp sao lưu dữ liệu phù hợp.
• Mục tiêu về thời gian phục hồi (RTO - Recovery time objective): Khoảng thời gian tối đa cho phép để khôi phục lại các hoạt động, dịch vụ hoặc hệ thống sau khi xảy ra sự cố gián đoạn nhằm tránh các hậu quả nghiêm trọng.
• Chương trình ứng phó (Response programme): Tập hợp các phương án, nguồn lực và quy trình hành động được chuẩn bị sẵn để kích hoạt ngay lập tức khi xảy ra sự cố, nhằm bảo vệ tính mạng con người, tài sản và hạn chế tối đa thiệt hại ban đầu.
• Mục tiêu và Chương trình quản lý an ninh (Security management objective & programme): Xác định các đích đến mong muốn về mặt an ninh và thiết lập kế hoạch hành động tổng thể, phân bổ nguồn lực cụ thể để đạt được các mục tiêu bảo vệ an toàn cho tổ chức trước các mối đe dọa từ bên trong và bên ngoài.
• Mục tiêu và Chương trình hoạt động an ninh (Security operations objective & programme): Các chỉ tiêu cụ thể liên quan đến hoạt động tác nghiệp an ninh hàng ngày và kế hoạch triển khai thực tế nhằm duy trì, giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm an ninh.
• Mục tiêu chung (Objective): Kết quả mong muốn đạt được, có thể mang tính chiến lược, chiến thuật hoặc vận hành, liên quan trực tiếp đến việc bảo đảm an ninh và khả năng thích ứng của tổ chức.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 22300:2023 có hiệu lực kể từ ngày công bố ban hành. Các tổ chức khi xây dựng hệ thống quản lý an ninh và liên tục kinh doanh cần áp dụng thống nhất các thuật ngữ trong tiêu chuẩn này để đảm bảo tính đồng bộ, chuẩn xác trong giao tiếp nội bộ và quốc tế.