Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 19011:2018 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 19011:2018) đưa ra những hướng dẫn chi tiết và toàn diện về việc đánh giá các hệ thống quản lý. Tiêu chuẩn này cung cấp các nguyên tắc đánh giá, cách thức quản lý chương trình đánh giá, cũng như phương pháp tiến hành các cuộc đánh giá hệ thống quản lý một cách khách quan, hiệu quả và nhất quán.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

TCVN ISO 19011:2018 áp dụng cho tất cả các tổ chức, doanh nghiệp có nhu cầu lập kế hoạch, thực hiện các cuộc đánh giá nội bộ (đánh giá bên thứ nhất) hoặc đánh giá bên ngoài (đánh giá bên thứ hai bởi khách hàng/đối tác hoặc đánh giá bên thứ ba độc lập nhằm mục đích chứng nhận). Tiêu chuẩn này có thể áp dụng cho mọi loại hình tổ chức không phân biệt quy mô, lĩnh vực hoạt động, và áp dụng cho việc đánh giá các hệ thống quản lý đơn lẻ hoặc tích hợp nhiều tiêu chuẩn cùng lúc.

Nội dung cốt lõi của TCVN ISO 19011:2018

- Nguyên tắc đánh giá và các điều khoản đầu (Điều 1 - Điều 4)

• Phạm vi và tài liệu viện dẫn: Xác định rõ giới hạn áp dụng của tiêu chuẩn và các tài liệu tham chiếu liên quan để đảm bảo tính thống nhất trong việc hiểu và vận dụng các chuẩn mực đánh giá hệ thống quản lý trên toàn quốc.
• Thuật ngữ và định nghĩa: Làm rõ các khái niệm nền tảng như cuộc đánh giá (audit), chương trình đánh giá (audit programme), chuẩn mực đánh giá (audit criteria), bằng chứng đánh giá (audit evidence), phát hiện đánh giá (audit findings), kết luận đánh giá (audit conclusions), khách hàng đánh giá, và bên được đánh giá.
• Các nguyên tắc đánh giá cốt lõi: Thiết lập các nguyên tắc đạo đức và chuyên môn bao gồm tính toàn vẹn (sự trung thực và trách nhiệm), sự trình bày trung thực (báo cáo chính xác), tính chuyên nghiệp (sự cẩn trọng), bảo mật thông tin, tính độc lập (khách quan, không xung đột lợi ích), tiếp cận dựa trên bằng chứng (đưa ra kết luận có thể kiểm chứng), và tiếp cận dựa trên rủi ro (tập trung vào các vấn đề quan trọng đối với hệ thống quản lý).

- Thiết lập và quản lý chương trình đánh giá (Audit Programme)

• Khái niệm chương trình đánh giá: Chương trình đánh giá cần được thiết lập để bao gồm một hoặc nhiều cuộc đánh giá hệ thống quản lý, dựa trên quy mô, mức độ phức tạp và bản chất của tổ chức được đánh giá. Chương trình này có thể được tiến hành riêng lẻ đối với từng tiêu chuẩn hoặc kết hợp nhiều tiêu chuẩn hệ thống quản lý khác nhau (được gọi là đánh giá kết hợp).
• Xác định nguồn lực và thông tin: Để đảm bảo các cuộc đánh giá được tiến hành một cách hiệu lực và hiệu quả trong khuôn khổ thời gian đã xác định, chương trình đánh giá phải xác định rõ ràng các nguồn lực cần thiết. Các thông tin này bao gồm mục tiêu của chương trình, phạm vi, số lượng, tần suất, địa điểm đánh giá, cũng như các nguồn lực về tài chính, công nghệ và con người (chuyên gia đánh giá có năng lực phù hợp).
• Mục tiêu của chương trình đánh giá: Phải được thiết lập nhất quán với chính sách và mục tiêu của tổ chức, đồng thời hỗ trợ định hướng cho việc lập kế hoạch chi tiết cho từng cuộc đánh giá cụ thể.

- Phương pháp lấy mẫu và thu thập bằng chứng đánh giá

• Mục tiêu của việc lấy mẫu: Việc lấy mẫu đánh giá nhằm cung cấp thông tin đầy đủ và đáng tin cậy cho chuyên gia đánh giá. Điều này giúp tạo ra sự tin cậy vững chắc rằng các mục tiêu đánh giá đề ra có thể hoặc sẽ đạt được trên thực tế, ngay cả khi không thể kiểm tra toàn bộ dữ liệu của hệ thống.
• Yêu cầu đối với lấy mẫu: Quá trình lấy mẫu phải dựa trên các phương pháp thống kê hoặc phi thống kê phù hợp, đảm bảo tính đại diện và giảm thiểu tối đa rủi ro đưa ra kết luận sai lệch về sự phù hợp của hệ thống quản lý.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 19011:2018 thay thế cho tiêu chuẩn TCVN ISO 19011:2013. Ngày ban hành, cơ quan ban hành và ngày áp dụng chính thức của tiêu chuẩn tuân thủ theo các quyết định công bố của Bộ Khoa học và Công nghệ (thông tin chi tiết về các mốc thời gian pháp lý cụ thể hiện đang được cập nhật).