Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 31000:2018 về Quản lý rủi ro - Hướng dẫn do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 262 Quản lý rủi ro biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, nhằm cung cấp một khuôn khổ chung, mang tính hệ thống để giúp các tổ chức tối ưu hóa cơ hội và giảm thiểu thách thức thông qua việc quản lý rủi ro hiệu quả.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

TCVN ISO 31000:2018 được thiết kế để áp dụng cho mọi tổ chức, doanh nghiệp thuộc mọi loại hình, quy mô, lĩnh vực hoạt động công cộng, tư nhân hoặc hiệp hội. Tiêu chuẩn này có thể áp dụng cho bất kỳ hoạt động nào của tổ chức, bao gồm việc ra quyết định ở mọi cấp độ, từ chiến lược, vận hành, dự án cho đến các quy trình, dịch vụ và tài sản cụ thể.

Nội dung cốt lõi của Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Cung cấp các hướng dẫn mang tính nguyên tắc và hệ thống về quản lý rủi ro mà tổ chức phải đối mặt.
• Không mang tính chất bắt buộc để chứng nhận, mà đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuẩn mực để tổ chức tự xây dựng, cải tiến năng lực quản lý rủi ro phù hợp với bối cảnh riêng.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này không viện dẫn bất kỳ tài liệu nào khác, giúp tổ chức dễ dàng tiếp cận và áp dụng độc lập mà không bị ràng buộc bởi các tiêu chuẩn kỹ thuật phức tạp khác.

3. Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi (Điều 3)

Tiêu chuẩn định nghĩa rõ ràng các khái niệm nền tảng để thống nhất cách hiểu trong toàn bộ hệ thống quản lý rủi ro:

• Rủi ro (Risk): Là ảnh hưởng của sự không chắc chắn lên các mục tiêu của tổ chức. Ảnh hưởng này có thể là tích cực (cơ hội), tiêu cực (thách thức/đe dọa) hoặc cả hai.
• Quản lý rủi ro (Risk Management): Các hoạt động phối hợp để định hướng và kiểm soát một tổ chức liên quan đến rủi ro.
• Bên liên quan (Stakeholder): Cá nhân hoặc tổ chức có thể ảnh hưởng, bị ảnh hưởng hoặc tự nhận thấy bị ảnh hưởng bởi một quyết định hoặc hoạt động.
• Nguồn rủi ro (Risk Source): Yếu tố riêng lẻ hoặc kết hợp có tiềm năng nội tại dẫn đến rủi ro.
• Sự kiện (Event): Sự xuất hiện hoặc thay đổi của một tập hợp các tình huống cụ thể.
• Hệ quả (Consequence): Kết quả của một sự kiện ảnh hưởng đến các mục tiêu.
• Khả năng xảy ra (Likelihood): Cơ hội xảy ra một điều gì đó, được xác định, đo lường hoặc xác định một cách định tính hoặc định lượng.
• Kiểm soát (Control): Biện pháp đang duy trì và/hoặc sửa đổi rủi ro.

4. Các nguyên tắc quản lý rủi ro (Điều 4)

Mục đích của các nguyên tắc là đảm bảo quản lý rủi ro tạo ra và bảo vệ giá trị của tổ chức. Đây là nền tảng cho việc thiết kế khuôn khổ và quá trình quản lý rủi ro, bao gồm 8 nguyên tắc cốt lõi sau:

• Tích hợp: Quản lý rủi ro là một phần không thể tách rời trong tất cả các hoạt động và quá trình ra quyết định của tổ chức.
• Có cấu trúc và toàn diện: Cách tiếp cận có cấu trúc và toàn diện đối với quản lý rủi ro góp phần mang lại kết quả nhất quán, có thể so sánh được và hiệu quả.
• Được điều chỉnh: Khuôn khổ và quá trình quản lý rủi ro được tùy chỉnh và tương thích với bối cảnh bên ngoài, bối cảnh nội bộ của tổ chức liên quan đến các mục tiêu của tổ chức đó.
• Bao trùm: Sự tham gia thích hợp và kịp thời của các bên liên quan cho phép xem xét tri thức, quan điểm và nhận thức của họ, dẫn đến việc nâng cao nhận thức và quản lý rủi ro sáng suốt hơn.
• Năng động: Rủi ro có thể xuất hiện, thay đổi hoặc biến mất khi bối cảnh bên ngoài và bên trong của tổ chức thay đổi. Quản lý rủi ro dự kiến, phát hiện, thừa nhận và ứng phó với những thay đổi đó một cách kịp thời và phù hợp.
• Thông tin tốt nhất sẵn có: Đầu vào của quản lý rủi ro dựa trên thông tin lịch sử, hiện tại cũng như những kỳ vọng trong tương lai. Thông tin cần rõ ràng, kịp thời và sẵn có cho các bên liên quan có liên quan.
• Yếu tố con người và văn hóa: Hành vi và văn hóa của con người ảnh hưởng đáng kể đến tất cả các khía cạnh của quản lý rủi ro ở mỗi cấp độ và từng giai đoạn.
• Cải tiến liên tục: Quản lý rủi ro được cải tiến liên tục thông qua việc học hỏi và tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Hiệu lực thi hành

TCVN ISO 31000:2018 chính thức thay thế cho tiêu chuẩn TCVN ISO 31000:2011. Tiêu chuẩn này có hiệu lực kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố áp dụng rộng rãi trên phạm vi toàn quốc.