Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9768:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9768:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế CODEX STAN 220:1999 và bản sửa đổi 2:2011. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và chất lượng đối với nhãn quả tươi thuộc các giống thương mại được trồng từ loài Dimocarpus longan Lour., thuộc họ bồ hòn (Sapindaceae), được cung cấp ở dạng tươi cho người tiêu dùng sau khi sơ chế và đóng gói. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các loại nhãn quả tươi được sử dụng trong công nghiệp chế biến.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu chất lượng đối với nhãn quả tươi thương phẩm. Các nội dung cốt lõi bao gồm:

• Áp dụng đối với quả nhãn tươi thuộc loài Dimocarpus longan Lour.
• Chỉ áp dụng cho sản phẩm được tiêu thụ dưới dạng quả tươi trực tiếp sau khi qua các bước sơ chế và đóng gói.
• Không áp dụng cho các sản phẩm nhãn quả phục vụ cho mục đích chế biến công nghiệp.

Điều 2: Yêu cầu tối thiểu về chất lượng

Trong tất cả các hạng chất lượng, tùy theo yêu cầu cụ thể cho từng hạng và sai số cho phép, nhãn quả tươi phải đạt được các tiêu chuẩn tối thiểu sau đây:

• Độ nguyên vẹn: Quả nhãn phải còn nguyên vẹn, không bị dập nát, nứt vỡ hoặc hư hỏng cơ học nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến chất lượng bên trong.
• Độ lành lặn: Quả không bị thối hỏng hoặc suy giảm chất lượng đến mức không phù hợp cho việc tiêu dùng.
• Độ sạch: Quả phải sạch, hầu như không có tạp chất lạ nhìn thấy được bằng mắt thường trên bề mặt vỏ quả.
• Kháng sinh vật hại: Hầu như không bị sinh vật hại (như côn trùng, nấm bệnh) ảnh hưởng đến chất lượng thịt quả.
• Hư hại do sinh vật hại: Hầu như không bị hư hỏng do sinh vật hại gây ra đối với phần thịt quả bên trong.
• Độ ẩm tự nhiên: Không bị ẩm ướt bất thường ngoài vỏ (không tính sự ngưng tụ nước do vừa đưa ra khỏi môi trường bảo quản lạnh).
• Mùi và vị: Không có mùi và/hoặc vị lạ từ môi trường xung quanh hoặc do hóa chất bảo quản không cho phép.
• Trạng thái bên ngoài: Quả phải có ngoại quan tươi tự nhiên, vỏ quả không bị khô héo hoặc biến màu quá mức.

Nhãn quả tươi phải được thu hoạch khi đạt độ chín sinh lý phù hợp. Độ chín và tình trạng của nhãn phải đảm bảo cho quả tiếp tục quá trình vận chuyển, bảo quản và phân phối đến nơi tiêu thụ mà vẫn giữ được chất lượng tốt nhất.

Điều 3: Phân hạng chất lượng

Tiêu chuẩn TCVN 9768:2013 phân chia nhãn quả tươi thành 3 hạng chất lượng chính:

• Hạng "đặc biệt" (Extra Class): Nhãn quả tươi trong hạng này phải có chất lượng cao nhất. Chúng phải đặc trưng cho giống về cả hình dáng, sự phát triển và màu sắc vỏ quả. Quả không được có các khuyết tật, ngoại trừ các khuyết tật rất nhẹ trên bề mặt vỏ không ảnh hưởng đến hình thức chung, chất lượng và cách trình bày trong bao bì.
• Hạng I (Class I): Nhãn quả tươi phải có chất lượng tốt. Chúng phải mang đầy đủ đặc tính của giống. Cho phép có các khuyết tật nhẹ về hình dáng hoặc màu sắc vỏ quả, nhưng không được ảnh hưởng đến thịt quả bên trong.
• Hạng II (Class II): Hạng này bao gồm nhãn quả tươi không được xếp vào các hạng cao hơn nhưng vẫn đáp ứng được các yêu cầu tối thiểu. Cho phép có các khuyết tật về vỏ quả, hình dáng và màu sắc, miễn là quả vẫn giữ được các đặc tính cơ bản về chất lượng và độ lành lặn.

Điều 4: Quy định về kích cỡ

Kích cỡ của nhãn quả tươi được xác định bằng đường kính tối đa của phần xích đạo quả hoặc bằng số lượng quả trên một kilôgam (kg). Quy định cụ thể bao gồm:

• Xác định theo đường kính: Đường kính tối thiểu của quả nhãn phải đạt tiêu chuẩn quy định để đảm bảo giá trị thương mại. Sự chênh lệch đường kính giữa các quả trong cùng một bao bì phải được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo tính đồng đều.
• Xác định theo số lượng quả: Số lượng quả trên mỗi đơn vị khối lượng (kg) phải đồng đều, đặc biệt đối với các sản phẩm được đóng gói nguyên chùm hoặc quả rời.
• Độ đồng đều về kích cỡ: Việc phân loại kích cỡ giúp tạo sự đồng nhất cho lô hàng, nâng cao tính thẩm mỹ và giá trị thương mại khi xuất khẩu hoặc tiêu thụ nội địa.