Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9743:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9743:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 7516:1984. Tiêu chuẩn này do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F3 Chè biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Nội dung tiêu chuẩn quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp lấy mẫu đối với sản phẩm chè hòa tan dạng rắn, nhằm phục vụ cho công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng sản phẩm thông qua các phép thử hóa học, vật lý và cảm quan.

Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9743:2013:

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định các phương pháp cụ thể để tiến hành lấy mẫu đối với chè hòa tan dạng rắn (instant tea in solid form).
• Quy trình lấy mẫu được áp dụng cho chè hòa tan được đóng gói trong các loại bao bì, thùng chứa có kích cỡ khác nhau, bao gồm cả các thùng chứa lớn (bán buôn) và các bao gói nhỏ (bán lẻ).
• Mục đích của việc lấy mẫu là để tạo ra một mẫu đại diện phục vụ cho việc phân tích các chỉ tiêu chất lượng trong phòng thử nghiệm, bao gồm đánh giá cảm quan, phân tích hóa học và kiểm tra các tính chất vật lý của chè.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Tiêu chuẩn này không viện dẫn cụ thể các tài liệu khác, tuy nhiên việc áp dụng cần được phối hợp đồng bộ với các tiêu chuẩn liên quan về phương pháp thử và thuật ngữ ngành chè hiện hành để đảm bảo tính thống nhất trong quá trình thực hiện.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Để đảm bảo tính chính xác và thống nhất trong quá trình thực hiện quy trình lấy mẫu, tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa pháp lý và kỹ thuật cốt lõi sau:

• Lô hàng (Consignment): Là lượng chè hòa tan dạng rắn được giao nhận cùng một lúc và được bảo chứng bằng một tập tài liệu giao nhận hoặc tài liệu vận chuyển cụ thể. Lô hàng có thể gồm một hoặc nhiều lô nhỏ hoặc các phần của lô.
• Lô (Lot): Là một lượng chè hòa tan xác định, có các đặc tính được giả định là đồng nhất, được sản xuất trong cùng một điều kiện và cùng một khoảng thời gian nhất định.
• Mẫu ban đầu (Primary sample): Là một lượng chè hòa tan nhỏ được lấy ra từ một vị trí đơn lẻ trong một đơn vị bao gói hoặc từ một vị trí bất kỳ trong lô hàng tại một thời điểm xác định.
• Mẫu chung (Bulk sample): Là lượng chè thu được bằng cách gộp chung và trộn đều tất cả các mẫu ban đầu được lấy từ các vị trí khác nhau trong cùng một lô hàng.
• Mẫu rút gọn (Reduced sample): Là mẫu thu được bằng cách chia nhỏ mẫu chung thông qua các phương pháp chia mẫu khoa học, nhằm giảm khối lượng mẫu nhưng vẫn đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ lô hàng.
• Mẫu thử nghiệm (Laboratory sample): Là mẫu được chuẩn bị từ mẫu rút gọn hoặc trực tiếp từ mẫu chung, được đóng gói bảo quản nghiêm ngặt để gửi đến phòng thử nghiệm phục vụ cho công tác phân tích.

- Điều 4: Thiết bị và dụng cụ lấy mẫu

Tiêu chuẩn quy định rất khắt khe về các yêu cầu kỹ thuật đối với thiết bị và dụng cụ sử dụng trong quá trình lấy mẫu chè hòa tan dạng rắn nhằm tránh làm thay đổi đặc tính tự nhiên của mẫu:

• Yêu cầu chung về dụng cụ: Tất cả các dụng cụ lấy mẫu, chứa mẫu và trộn mẫu phải hoàn toàn sạch sẽ, khô ráo và không có mùi lạ. Vật liệu chế tạo dụng cụ phải là vật liệu trơ, không gây phản ứng hóa học hoặc vật lý với chè hòa tan (ví dụ: không dùng các kim loại dễ bị oxy hóa hoặc các loại nhựa có mùi).
• Khả năng chống ẩm: Do chè hòa tan dạng rắn có tính hút ẩm cực kỳ cao, các dụng cụ lấy mẫu và bình chứa mẫu phải được thiết kế sao cho hạn chế tối đa sự tiếp xúc của mẫu với không khí và độ ẩm môi trường xung quanh trong suốt quá trình thao tác.
• Các dụng cụ lấy mẫu cụ thể bao gồm:
  • Ống lấy mẫu (triers) hoặc các thiết bị lấy mẫu chuyên dụng phù hợp với kích thước của bao bì chứa chè.
  • Thìa, muỗng hoặc xẻng xúc mẫu có kích thước phù hợp để lấy mẫu ban đầu từ các thùng chứa mở.
  • Thiết bị chia mẫu cơ học (như bộ chia mẫu hình nón hoặc bộ chia mẫu nhiều rãnh) để chuẩn bị mẫu rút gọn một cách khách quan và đồng đều.
  • Bình chứa mẫu: Phải là các bình kín khí, làm bằng thủy tinh hoặc vật liệu polyme phù hợp, có nắp đậy kín để bảo vệ mẫu khỏi ánh sáng, độ ẩm và sự xâm nhập của các chất ngoại lai.