Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9538:2013 (ISO 17693:2004) về Giầy dép - Phương pháp thử mũ giầy - Độ bền kéo khi gò

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9538:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 17693:2004. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ bền kéo khi gò của mũ giầy, lớp lót hoặc cụm mũ giầy hoàn chỉnh nhằm đánh giá khả năng phù hợp của vật liệu trong quá trình sản xuất giầy dép. Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết từ Phần mở đầu đến Điều 4 của tiêu chuẩn.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và mục đích sử dụng của phương pháp thử nghiệm:

• Phương pháp này được thiết kế để đo lực kéo tối đa và độ giãn dài của vật liệu làm mũ giầy hoặc cụm mũ giầy hoàn chỉnh tại thời điểm xảy ra sự phá hủy bề mặt hoặc đứt gãy.
• Mục đích chính là đánh giá xem vật liệu có đủ độ bền và độ dẻo dai để chịu được các ứng suất cơ học phát sinh trong quá trình gò giầy (quá trình kéo căng và định hình mũ giầy trên phom) hay không.
• Tiêu chuẩn này áp dụng rộng rãi cho hầu hết các loại vật liệu chế tạo mũ giầy như da thuộc, da nhân tạo, vải và các vật liệu polyme tổng hợp khác.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, việc viện dẫn các tài liệu kỹ thuật liên quan là bắt buộc. Các tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm:

• TCVN 10071 (ISO 18454) về Giầy dép - Môi trường chuẩn để điều hòa và thử nghiệm giầy dép và các chi tiết của giầy dép. Đây là tiêu chuẩn bắt buộc để đảm bảo các mẫu thử được xử lý trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm đồng nhất trước khi tiến hành đo lường.
• Các tiêu chuẩn liên quan đến phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử từ các loại vật liệu mũ giầy khác nhau nhằm đảm bảo tính đại diện và độ chính xác của kết quả thử nghiệm.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các khái niệm và định nghĩa kỹ thuật nền tảng để thống nhất cách hiểu và cách đo lường:

• Độ bền kéo khi gò (Lasting strength): Khả năng chịu lực kéo lớn nhất của vật liệu mũ giầy trước khi xuất hiện các dấu hiệu rạn nứt bề mặt hoặc bị phá hủy hoàn toàn dưới tác động của lực kéo căng trong điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn.
• Độ giãn dài khi gò (Lasting elongation): Tỷ lệ phần trăm gia tăng chiều dài của mẫu thử so với chiều dài ban đầu giữa hai má kẹp tại thời điểm mẫu thử bị phá hủy hoặc đạt tới một mức lực quy định.

Điều 4: Nguyên tắc thử nghiệm

Nguyên lý vận hành của phương pháp thử nghiệm độ bền kéo khi gò được quy định cụ thể như sau:

• Mẫu thử có kích thước và hình dạng chuẩn được cắt trực tiếp từ vật liệu mũ giầy hoặc từ cụm mũ giầy thành phẩm.
• Mẫu thử sau đó được kẹp chặt vào hai má kẹp của máy thử kéo chuyên dụng (thiết bị thử nghiệm kéo đứt có tốc độ giãn dài được kiểm soát).
• Thiết bị sẽ tác dụng một lực kéo tăng dần với tốc độ không đổi lên mẫu thử cho đến khi bề mặt của mẫu thử xuất hiện vết nứt, rách hoặc bị đứt hoàn toàn.
• Lực kéo lớn nhất và độ giãn dài tương ứng tại thời điểm xảy ra sự phá hủy sẽ được ghi lại để làm cơ sở dữ liệu đánh giá chất lượng và độ bền của vật liệu mũ giầy.