Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9377-2:2012

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9377-2:2012 quy định các yêu cầu kỹ thuật về thi công và nghiệm thu công tác trát trong các công trình xây dựng dân dụng và công nghiệp. Tiêu chuẩn này là một phần quan trọng trong bộ tiêu chuẩn về công tác hoàn thiện, giúp đảm bảo chất lượng, thẩm mỹ và độ bền của bề mặt trát.

- Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho việc thi công và nghiệm thu công tác trát trong và trát ngoài nhà của các công trình xây dựng mới hoặc cải tạo.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các đơn vị tư vấn thiết kế, nhà thầu thi công, đơn vị giám sát và chủ đầu tư trong quá trình thực hiện và nghiệm thu công tác trát.

- Yêu cầu chung trước khi thi công trát

• Bề mặt kết cấu cần trát phải được kiểm tra, nghiệm thu và làm sạch bụi bẩn, dầu mỡ, rêu mốc hoặc các tạp chất khác ảnh hưởng đến độ bám dính của vữa.
• Các mạch vữa xây phải được cạo sạch vữa thừa và làm nhám bề mặt (nếu cần thiết) để tăng cường độ bám dính cho lớp vữa trát.
• Đối với các bề mặt quá khô hoặc có tính hút nước cao như gạch đất sét nung, bê tông nhẹ, cần phải được phun nước làm ẩm trước khi tiến hành trát.
• Các chi tiết kim loại chôn sẵn trong tường hoặc kết cấu phải được chống gỉ trước khi trát để tránh hiện tượng hoen gỉ thấm ra bề mặt lớp trát.

- Yêu cầu về vật liệu sử dụng trong công tác trát

• Cát dùng cho vữa trát: Phải đảm bảo sạch, không lẫn tạp chất hữu cơ, đất sét. Kích thước hạt cát phải phù hợp với yêu cầu của từng loại lớp trát (cát mịn cho lớp trát mặt, cát trung bình cho lớp lót).
• Chất kết dính: Xi măng, vôi và thạch cao phải đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng hiện hành. Vôi tôi phải được lọc sạch các hạt chưa tôi hết để tránh hiện tượng nổ vôi sau khi trát.
• Nước dùng để trộn vữa: Phải là nước sạch, không chứa các tạp chất có hại làm ảnh hưởng đến quá trình đông kết và cường độ của vữa.
• Phụ gia: Các loại phụ gia chống thấm, phụ gia dẻo hóa hoặc phụ gia đông cứng nhanh phải được sử dụng đúng liều lượng và hướng dẫn của nhà sản xuất.

- Quy trình và kỹ thuật thi công trát

• Chuẩn bị vữa trát: Vữa phải được trộn đều theo đúng tỷ lệ cấp phối thiết kế. Thời gian sử dụng vữa sau khi trộn không được vượt quá thời gian đông kết ban đầu của chất kết dính (thường không quá 2 giờ đối với vữa xi măng - cát).
• Đắp mốc chuẩn: Trước khi trát, phải tiến hành đắp các mốc chuẩn bằng vữa để định vị chiều dày và độ phẳng của lớp trát, đảm bảo tính đồng đều trên toàn bộ bề mặt.
• Thi công các lớp trát: Đối với các lớp trát có chiều dày lớn hơn 15 mm, phải trát thành nhiều lớp mỏng (mỗi lớp không quá 10 mm). Lớp trước phải đủ khô và được tạo nhám bề mặt trước khi trát lớp tiếp theo.
• Hoàn thiện bề mặt: Sát khi trát xong lớp mặt, tiến hành xoa phẳng hoặc tạo nhám, tạo vân theo yêu cầu thiết kế. Quá trình xoa phải thực hiện khi vữa bắt đầu se lại nhưng chưa đông cứng hoàn toàn.

- Công tác bảo dưỡng sau khi trát

• Lớp trát sau khi hoàn thành cần được bảo vệ tránh va chạm vật lý, tránh tác động trực tiếp của ánh nắng mặt trời gay gắt hoặc mưa lớn trong những ngày đầu.
• Tiến hành phun nước bảo dưỡng ẩm bề mặt trát sau khi vữa đã đông kết (thường sau 24 giờ) để hạn chế hiện tượng nứt do co ngót khô, đặc biệt là đối với các bề mặt trát ngoài trời.

- Tiêu chuẩn nghiệm thu công tác trát

• Độ phẳng bề mặt: Kiểm tra bằng thước tầm 2 mét, độ gồ ghề không được vượt quá trị số cho phép tùy thuộc vào cấp chất lượng trát (trát thường, trát khá, trát chất lượng cao).
• Độ thẳng đứng và độ vuông góc: Các góc tường, cạnh cột, khuôn cửa phải đảm bảo độ thẳng đứng và vuông góc theo đúng thiết kế, sai lệch nằm trong phạm vi cho phép của tiêu chuẩn.
• Độ bám dính và chất lượng bề mặt: Bề mặt trát phải mịn, đều màu, không có vết nứt, không bị bong tróc hoặc phồng rộp. Khi gõ nhẹ lên bề mặt trát không được có tiếng bộp (biểu hiện của việc rỗng chân hoặc mất bám dính).