Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9165:2012 quy định các yêu cầu kỹ thuật về thi công và nghiệm thu công tác đắp đê thuộc các công trình thủy lợi. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể bao gồm:

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho việc thi công đắp mới, tu bổ, áp trúc, mở rộng và nâng cấp các loại đê sông, đê biển, đê cửa sông và các công trình đê bao, bờ bao bảo vệ sản xuất nông nghiệp, dân sinh.
• Tiêu chuẩn quy định các yêu cầu kỹ thuật từ khâu chuẩn bị mặt bằng, lựa chọn vật liệu đắp, kỹ thuật đắp, đầm nén cho đến công tác kiểm tra, nghiệm thu chất lượng công trình đắp đê.
• Các công trình đê đặc biệt hoặc đê đi qua vùng địa chất cực kỳ phức tạp ngoài việc tuân thủ tiêu chuẩn này còn phải tuân thủ các chỉ dẫn kỹ thuật riêng được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần kết hợp viện dẫn các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành sau đây:

• Các tiêu chuẩn về khảo sát địa chất công trình, địa chất thủy văn cho công trình thủy lợi.
• Các tiêu chuẩn về phương pháp xác định các chỉ tiêu cơ lý của đất trong phòng thí nghiệm và ngoài hiện trường (như độ ẩm, khối lượng thể tích, thành phần hạt, giới hạn dẻo, giới hạn chảy, hệ số thấm).
• Các tiêu chuẩn kỹ thuật về thiết kế đê sông, đê biển và các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn công trình thủy lợi, phòng chống thiên tai.
• Các tiêu chuẩn về thí nghiệm đầm nén đất trong phòng thí nghiệm và xác định độ chặt của đất sau khi đầm nén ngoài hiện trường.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa thống nhất cho các thuật ngữ chuyên ngành sử dụng trong quá trình đắp đê:

• Đất đắp đê: Là loại đất đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu cơ lý theo thiết kế, được khai thác từ các mỏ đất quy hoạch hoặc tận dụng từ quá trình đào móng công trình để phục vụ đắp thân đê.
• Độ chặt đầm nén (K): Hệ số biểu thị mức độ đầm chặt của đất đắp, được xác định bằng tỷ số giữa khối lượng thể tích khô thực tế đạt được ngoài hiện trường và khối lượng thể tích khô lớn nhất xác định trong phòng thí nghiệm theo phương pháp đầm nén tiêu chuẩn.
• Độ ẩm đầm nén tốt nhất: Khoảng độ ẩm của đất đắp mà tại đó với một công đầm nén nhất định, đất có thể đạt được khối lượng thể tích khô lớn nhất.
• Chiều dày lớp rải: Chiều dày của lớp đất chưa đầm nén được rải đều trên bề mặt thi công trước khi tiến hành đầm nén.

Điều 4: Quy định chung

Các nguyên tắc và yêu cầu kỹ thuật cơ bản mang tính bắt buộc trong suốt quá trình chuẩn bị và thực hiện đắp đê bao gồm:

• Công tác thi công đắp đê phải tuân thủ nghiêm ngặt hồ sơ thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công đã được phê duyệt và các quy chuẩn kỹ thuật về an toàn lao động, bảo vệ môi trường.
• Trước khi tiến hành đắp đê, nhà thầu phải lập biện pháp tổ chức thi công chi tiết, bao gồm phương án khai thác mỏ đất, vận chuyển, rải đất, đầm nén, hệ thống thoát nước tạm thời và phương án ứng phó khi gặp thời tiết bất lợi.
• Vật liệu đất dùng để đắp đê phải được kiểm tra, thí nghiệm các chỉ tiêu cơ lý trước khi đưa vào công trình. Nghiêm cấm sử dụng đất lẫn tạp chất hữu cơ, rác thải, đất bùn hoặc đất có tính trương nở lớn vượt quá mức cho phép để đắp thân đê.
• Phải tiến hành đắp thử nghiệm ngoài hiện trường để xác định các thông số kỹ thuật tối ưu bao gồm: loại máy đầm, số lượt đầm, chiều dày lớp rải tối ưu và độ ẩm thích hợp của đất trước khi triển khai đắp đại trà.
• Hệ thống mốc định vị, tim đê, cao trình phải được thiết lập vững chắc, bảo vệ nghiêm ngặt và thường xuyên kiểm tra độ chính xác trong suốt quá trình thi công.