Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7840:2007

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7840:2007 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 2885:1976. Tiêu chuẩn này quy định các phương pháp thử nghiệm nhằm đánh giá độ kín và khả năng bảo vệ của bao bì chuyên dụng dùng để vận chuyển, lưu giữ vật liệu phóng xạ. Nội dung trọng tâm của tiêu chuẩn tập trung vào việc phát hiện, đo lường mức độ rò rỉ chất phóng xạ (rò rỉ chất chứa) và rò rỉ bức xạ ra môi trường bên ngoài sau khi bao bì trải qua các thử nghiệm cơ học hoặc nhiệt học.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể bao gồm:

• Áp dụng đối với các loại bao bì được thiết kế để chứa đựng, vận chuyển và bảo quản các nguồn phóng xạ hoặc vật liệu phóng xạ.
• Quy định các phương pháp thử nghiệm thực tế để xác định tính toàn vẹn của hệ thống ngăn giữ (containment system) và hệ thống che chắn bức xạ (radiation shielding).
• Không áp dụng cho các thử nghiệm định lượng chi tiết đối với các loại bao bì có thiết kế đặc biệt vượt quá phạm vi kỹ thuật của tiêu chuẩn này, trừ khi có sự thỏa thuận cụ thể giữa các bên liên quan.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn và phối hợp sử dụng với các tài liệu kỹ thuật liên quan:

• Các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia về an toàn bức xạ và vận chuyển an toàn vật liệu phóng xạ do Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ban hành.
• Các tài liệu hướng dẫn về phương pháp đo lường hoạt độ phóng xạ và liều lượng bức xạ tiêu chuẩn.
• Các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Việt Nam về an toàn và kiểm soát bức xạ.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn hóa nhằm thống nhất cách hiểu trong quá trình thực hiện thử nghiệm:

• Hệ thống ngăn giữ (Containment system): Là bộ phận của bao bì được thiết kế nhằm giữ lại chất phóng xạ một cách an toàn trong suốt quá trình vận chuyển và lưu giữ.
• Rò rỉ chất chứa (Contents leakage): Sự thoát ra ngoài của chất phóng xạ (dưới dạng lỏng, khí hoặc rắn) từ bên trong hệ thống ngăn giữ ra môi trường xung quanh.
• Rò rỉ bức xạ (Radiation leakage): Sự gia tăng suất liều bức xạ ở bề mặt ngoài của bao bì vượt quá giới hạn cho phép do sự suy giảm hoặc hư hỏng của hệ thống che chắn bảo vệ.
• Vật liệu phóng xạ (Radioactive material): Bất kỳ vật liệu nào có chứa các hạt nhân không ổn định tự phân rã và phát ra bức xạ ion hóa vượt quá mức quy định.

Điều 4: Nguyên tắc chung và yêu cầu thử nghiệm

Điều khoản này thiết lập các nguyên tắc nền tảng để tiến hành các phép thử rò rỉ một cách chính xác và an toàn:

• Lựa chọn phương pháp thử: Phương pháp thử rò rỉ phải được lựa chọn dựa trên dạng vật lý của chất phóng xạ bên trong (rắn, lỏng, khí) và mức độ nhạy yêu cầu của phép đo.
• Chuẩn bị mẫu thử: Bao bì đem thử nghiệm phải là mẫu đại diện, được lắp ráp hoàn chỉnh theo đúng thiết kế kỹ thuật của nhà sản xuất.
• Yêu cầu về thiết bị đo: Các thiết bị đo lường hoạt độ phóng xạ và suất liều bức xạ phải được hiệu chuẩn định kỳ và có độ nhạy phù hợp để phát hiện các mức rò rỉ giới hạn.
• An toàn trong thử nghiệm: Quá trình thử nghiệm phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn bức xạ để bảo vệ nhân viên thử nghiệm và tránh gây ô nhiễm môi trường xung quanh.