Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7437:2018 (ISO 6385:2016)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7437:2018 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 6385:2016 về "Ecgônômi - Nguyên lý Ecgônômi trong thiết kế hệ thống làm việc". Tiêu chuẩn này thiết lập một khuôn khổ cơ bản và đưa ra các hướng dẫn mang tính nguyên tắc nhằm tích hợp các yếu tố ecgônômi vào quá trình thiết kế, cải tiến và vận hành các hệ thống làm việc. Mục tiêu tối thượng của tiêu chuẩn là tối ưu hóa sự an toàn, sức khỏe, sự thoải mái và hiệu quả làm việc của con người trong mối tương tác với công nghệ và môi trường xung quanh.

Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết nội dung cốt lõi từ Phần mở đầu đến hết Điều 4 của tiêu chuẩn:

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định các nguyên lý cơ bản của ecgônômi dưới dạng các hướng dẫn định hướng để thiết kế các hệ thống làm việc một cách tối ưu.
• Tiêu chuẩn áp dụng cho việc thiết kế mới hoặc cải tạo các hệ thống làm việc hiện có, không phân biệt quy mô hay lĩnh vực hoạt động (bao gồm cả sản xuất công nghiệp, văn phòng, dịch vụ và các hoạt động phi cấu trúc khác).
• Đối tượng hướng tới của tiêu chuẩn bao gồm các nhà thiết kế hệ thống, kỹ sư, chuyên gia an toàn lao động, nhà quản lý và tất cả các bên liên quan đến việc lập kế hoạch, vận hành hoặc đánh giá hệ thống làm việc.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Các tài liệu viện dẫn là thành phần không thể thiếu cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Để đảm bảo tính thống nhất trong cách hiểu và áp dụng, tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn hóa cho các khái niệm cốt lõi sau:

• Hệ thống làm việc (Work system): Hệ thống bao gồm một hoặc nhiều người lao động kết hợp với các phương tiện làm việc để thực hiện các nhiệm vụ công việc, trong một không gian làm việc nhất định, dưới các điều kiện do môi trường làm việc và tổ chức công việc quy định.
• Người lao động (Worker): Con người tham gia vào các hoạt động hoặc thực hiện các nhiệm vụ trong hệ thống làm việc.
• Phương tiện làm việc (Work equipment): Công cụ, máy móc, thiết bị, phần mềm, phương tiện giao thông và các thành phần vật chất khác được sử dụng trong hệ thống làm việc.
• Nhiệm vụ công việc (Work task): Hoạt động hoặc tập hợp các hoạt động được yêu cầu thực hiện nhằm đạt được một kết quả xác định của hệ thống làm việc.
• Không gian làm việc (Workspace): Thể tích không gian được phân bổ cho một hoặc nhiều người trong hệ thống làm việc để thực hiện nhiệm vụ công việc của họ.
• Môi trường làm việc (Work environment): Các yếu tố vật lý, hóa học, sinh học, tổ chức, xã hội và văn hóa xung quanh người lao động tại nơi làm việc, có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và hiệu suất của họ.
• Áp lực công việc (Work stress/Workload): Tổng hợp các điều kiện và yêu cầu bên ngoài tác động lên trạng thái sinh lý và tâm lý của người lao động trong hệ thống làm việc.

- Điều 4: Nguyên lý thiết kế hệ thống làm việc

Điều khoản này thiết lập các nguyên tắc nền tảng định hướng cho toàn bộ quá trình thiết kế hệ thống làm việc, bao gồm:

• Cách tiếp cận hệ thống: Thiết kế hệ thống làm việc phải được thực hiện dựa trên cái nhìn toàn diện, xem xét mối quan hệ tương hỗ chặt chẽ giữa con người, phương tiện làm việc, nhiệm vụ và môi trường xung quanh, thay vì chỉ tập trung vào từng yếu tố riêng lẻ.
• Lấy con người làm trung tâm (Human-centered design): Quá trình thiết kế phải đặt con người ở vị trí trung tâm. Các yêu cầu về công việc, thiết bị và môi trường phải được điều chỉnh để phù hợp với đặc điểm nhân trắc học, khả năng sinh lý, tâm lý và các giới hạn của người lao động.
• Đảm bảo an toàn và sức khỏe: Thiết kế hệ thống làm việc phải ưu tiên hàng đầu việc loại bỏ hoặc giảm thiểu tối đa các nguy cơ gây tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, mệt mỏi quá mức và căng thẳng tâm lý.
• Tối ưu hóa hiệu suất và hiệu quả: Một hệ thống làm việc được thiết kế tốt theo nguyên lý ecgônômi không chỉ bảo vệ người lao động mà còn nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và giảm thiểu sai lỗi trong quá trình vận hành.
• Tính linh hoạt và khả năng thích ứng: Hệ thống làm việc cần được thiết kế để có thể điều chỉnh linh hoạt, đáp ứng sự khác biệt cá nhân của người lao động (như kích thước cơ thể, độ tuổi, giới tính, kinh nghiệm) và thích ứng được với những thay đổi về công nghệ hoặc quy trình trong tương lai.