Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6780-4:2009 quy định các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn trong công tác cung cấp điện tại các mỏ quặng và phi quặng khai thác bằng phương pháp hầm lò. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này:

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn không gian, đối tượng và phạm vi điều chỉnh của tiêu chuẩn kỹ thuật:

• Tiêu chuẩn áp dụng đối với tất cả các tổ chức, cá nhân tham gia vào các hoạt động thiết kế, xây dựng, lắp đặt, vận hành, sửa chữa và quản lý hệ thống cung cấp điện trong khai thác hầm lò mỏ quặng và phi quặng.
• Quy định các giới hạn an toàn kỹ thuật đối với mạng lưới điện, thiết bị điện từ bề mặt cấp vào hầm lò và các thiết bị phân phối, tiêu thụ điện đặt trực tiếp trong hầm lò.
• Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các mỏ khai thác than hầm lò (vốn có các quy chuẩn kỹ thuật riêng biệt về an toàn khí mỏ và bụi nổ).

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách đồng bộ và chính xác, cần phối hợp áp dụng các tài liệu, tiêu chuẩn liên quan sau:

• Các tiêu chuẩn quốc gia về an toàn điện chung và an toàn trong khai thác mỏ.
• Các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong khai thác mỏ do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền ban hành.
• Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế bằng văn bản mới thì áp dụng theo phiên bản mới nhất.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn hóa nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế kỹ thuật mỏ:

• Thiết bị điện hầm lò: Là các thiết bị điện được thiết kế và chế tạo đặc biệt để hoạt động an toàn trong điều kiện độ ẩm cao, nhiều bụi bặm và không gian chật hẹp của hầm lò.
• Thiết bị điện phòng nổ: Thiết bị điện có kết cấu vỏ đặc biệt, có khả năng ngăn ngừa sự lan truyền của tia lửa điện hoặc sự nổ từ bên trong thiết bị ra môi trường không khí xung quanh hầm lò.
• Hệ thống nối đất an toàn: Hệ thống liên kết các phần kim loại không mang điện của thiết bị với đất nhằm bảo vệ con người khỏi bị điện giật khi có sự cố rò điện ra vỏ thiết bị.
• Mạng điện hầm lò: Hệ thống đường cáp dẫn điện, trạm biến áp, thiết bị phân phối và bảo vệ được lắp đặt dưới hầm lò để phục vụ sản xuất.

Điều 4: Quy định chung về an toàn cung cấp điện

Đây là điều khoản cốt lõi đặt ra các nguyên tắc nền tảng cho toàn bộ hệ thống cung cấp điện hầm lò, bao gồm:

• Yêu cầu về sơ đồ cung cấp điện: Sơ đồ cung cấp điện phải đảm bảo tính tin cậy, có khả năng phân đoạn để cô lập sự cố nhanh chóng. Phải có sơ đồ nguyên lý và sơ đồ lắp đặt thực tế được phê duyệt, lưu trữ và cập nhật thường xuyên khi có thay đổi.
• Bảo vệ chống dòng điện rò: Tất cả các mạng điện hầm lò có điện áp đến 1000V phải được trang bị thiết bị tự động cắt điện khi xuất hiện dòng điện rò (rơ le rò điện) nhằm ngăn ngừa nguy cơ điện giật và hỏa hoạn.
• Yêu cầu đối với thiết bị điện: Chỉ được phép sử dụng các thiết bị điện chuyên dùng cho hầm lò, có cấp bảo vệ phù hợp với môi trường lắp đặt (chống ẩm, chống bụi, chống nổ nếu có yêu cầu).
• Quản lý và vận hành: Chỉ những người đã được đào tạo chuyên môn về điện mỏ, có chứng chỉ an toàn điện mới được phép vận hành, sửa chữa thiết bị điện trong hầm lò. Mọi hoạt động sửa chữa lớn phải được thực hiện khi đã cắt điện hoàn toàn và có biện pháp tiếp đất tạm thời.
• Kiểm tra và giám sát định kỳ: Quy định bắt buộc về việc kiểm tra định kỳ điện trở cách điện của cáp điện, thiết bị điện và điện trở của hệ thống nối đất an toàn để phát hiện sớm các nguy cơ mất an toàn.