Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6239:2019 về Nhiên liệu đốt lò (FO) - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC28 Sản phẩm dầu mỏ và chất bôi trơn biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các chỉ tiêu chất lượng kỹ thuật và phương pháp thử nghiệm đối với nhiên liệu đốt lò (FO) thương phẩm tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

TCVN 6239:2019 áp dụng đối với các loại nhiên liệu đốt lò (FO) có nguồn gốc từ dầu mỏ, được sử dụng làm nhiên liệu cho các loại lò hơi, lò nung công nghiệp và các thiết bị đốt khác. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, nhập khẩu, phân phối, kinh doanh và sử dụng nhiên liệu FO tại Việt Nam.

Phân loại nhiên liệu đốt lò (FO)

• Nhiên liệu đốt lò được phân chia thành các cấp độ khác nhau chủ yếu dựa trên độ nhớt động học và hàm lượng lưu huỳnh để phù hợp với từng loại thiết bị đốt và yêu cầu bảo vệ môi trường.
• Các loại FO phổ biến bao gồm FO số 1 (thường có độ nhớt thấp hơn, dễ bay hơi và cháy sạch hơn) và FO số 2 (độ nhớt cao hơn, thường yêu cầu phải gia nhiệt trước khi bơm và phun đốt).

Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi đối với nhiên liệu FO

Tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt các giới hạn chỉ tiêu lý hóa của nhiên liệu đốt lò nhằm đảm bảo hiệu suất vận hành và an toàn môi trường:

• Độ nhớt động học ở 50 độ C: Quy định giới hạn tối đa và tối thiểu cho từng loại FO để đảm bảo khả năng lưu thông trong đường ống và hiệu quả phun sương của vòi đốt.
• Hàm lượng lưu huỳnh: Giới hạn tỷ lệ phần trăm khối lượng lưu huỳnh tối đa cho phép nhằm kiểm soát lượng khí thải lưu huỳnh đioxit (SO2) ra môi trường, bảo vệ sức khỏe con người và hạn chế ăn mòn thiết bị.
• Điểm chớp cháy cốc kín: Quy định mức nhiệt độ tối thiểu để đảm bảo an toàn tuyệt đối trong quá trình tồn trữ, vận chuyển và xếp dỡ, tránh nguy cơ cháy nổ ngoài ý muốn.
• Hàm lượng nước và cặn: Giới hạn nghiêm ngặt tỷ lệ nước và tạp chất cơ học nhằm ngăn ngừa hiện tượng tắc nghẽn bộ lọc, ăn mòn bồn chứa và giảm hiệu suất cháy của lò.
• Điểm đông đặc: Xác định nhiệt độ tối đa mà tại đó dầu FO vẫn có thể chảy được, giúp người vận hành thiết kế hệ thống gia nhiệt phù hợp trong điều kiện thời tiết lạnh.
• Hàm lượng tro: Giới hạn lượng chất rắn không cháy còn lại sau khi đốt để giảm thiểu sự bám cặn trên bề mặt trao đổi nhiệt và hạn chế bụi mịn phát thải.
• Trị số tỏa nhiệt ròng: Đảm bảo năng lượng sinh ra khi đốt cháy một đơn vị khối lượng FO đạt mức tối thiểu theo yêu cầu kỹ thuật của thiết bị.

Phương pháp thử nghiệm và xác định chỉ tiêu

• Quy trình lấy mẫu thử nghiệm phải tuân thủ nghiêm ngặt theo các tiêu chuẩn quốc gia hoặc tiêu chuẩn quốc tế tương đương về lấy mẫu dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ dạng lỏng.
• Các phương pháp thử nghiệm để xác định từng chỉ tiêu lý hóa (như độ nhớt, hàm lượng lưu huỳnh, điểm chớp cháy, hàm lượng nước) được viện dẫn trực tiếp từ các tiêu chuẩn ASTM (Hiệp hội Thử nghiệm và Vật liệu Mỹ) hoặc các tiêu chuẩn TCVN tương đương để đảm bảo tính chính xác và khách quan.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6239:2019 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày công bố và thay thế hoàn toàn cho tiêu chuẩn cũ TCVN 6239:2006. Các doanh nghiệp hoạt động trong ngành dầu khí và năng lượng cần cập nhật các chỉ tiêu kỹ thuật mới này để đảm bảo tính hợp chuẩn của sản phẩm lưu thông trên thị trường.