Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5687:2010 là văn bản kỹ thuật cốt lõi quy định các yêu cầu thiết kế hệ thống thông gió và điều hòa không khí tại Việt Nam. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn trong thực tiễn thiết kế xây dựng:

• Tiêu chuẩn này áp dụng bắt buộc hoặc khuyến khích áp dụng khi thiết kế, lắp đặt mới, cải tạo hoặc mở rộng các hệ thống thông gió, điều hòa không khí cho các công trình dân dụng (nhà ở, nhà công cộng) và công trình công nghiệp.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các hệ thống thông gió và điều hòa không khí chuyên dụng đặc biệt như: hệ thống trong hầm mỏ, công trình quốc phòng đặc thù, phương tiện giao thông đường thủy, đường hàng không, đường sắt, hoặc các phòng sạch có yêu cầu công nghệ đặc biệt nghiêm ngặt khác.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng đúng TCVN 5687:2010, người thiết kế cần kết hợp đồng bộ với các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành khác:

• Các tiêu chuẩn về phòng cháy, chống cháy cho nhà và công trình (như TCVN 2622 và các quy chuẩn liên quan của Bộ Xây dựng).
• Các tiêu chuẩn về số liệu khí hậu dùng trong thiết kế xây dựng tại Việt Nam nhằm xác định đúng thông số tính toán ngoài trời.
• Các tiêu chuẩn về an toàn lao động, vệ sinh môi trường, tiếng ồn và độ rung cho phép trong công trình.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Điều khoản này chuẩn hóa hệ thống khái niệm kỹ thuật để đảm bảo tính thống nhất trong thiết kế và nghiệm thu:

• Thông gió (Ventilation): Quá trình thay đổi không khí trong phòng nhằm loại bỏ các chất độc hại, nhiệt thừa, ẩm thừa và cung cấp không khí sạch từ bên ngoài vào.
• Điều hòa không khí (Air Conditioning): Quá trình tạo ra và duy trì tự động các thông số trạng thái của không khí (nhiệt độ, độ ẩm, độ sạch, tốc độ chuyển động) trong phòng theo một yêu cầu công nghệ hoặc tiện nghi xác định.
• Không khí ngoài trời (Outdoor Air): Không khí lấy từ môi trường bên ngoài công trình để cấp vào hệ thống.
• Không khí tuần hoàn (Recirculated Air): Không khí được lấy từ trong phòng, qua xử lý nhiệt ẩm rồi lại đưa ngược trở lại phòng đó hoặc phòng khác.
• Nhiệt thừa và ẩm thừa: Lượng nhiệt và lượng hơi nước phát sinh trong phòng vượt quá mức yêu cầu, cần phải được loại bỏ để duy trì điều kiện tiện nghi.

- Điều 4: Các quy định chung về thiết kế

Đây là nhóm quy định nền tảng định hướng cho toàn bộ quá trình thiết kế hệ thống thông gió và điều hòa không khí:

• Yêu cầu về bảo vệ môi trường và vệ sinh an toàn: Hệ thống thiết kế phải đảm bảo nồng độ các chất độc hại, bụi bẩn trong vùng làm việc không vượt quá giới hạn cho phép theo quy định của Bộ Y tế.
• Yêu cầu về phòng cháy chữa cháy: Thiết kế hệ thống phải ngăn ngừa khả năng lan truyền lửa, khói và khí độc giữa các khu vực khác nhau khi xảy ra hỏa hoạn. Phải bố trí các van chặn lửa tự động trên đường ống gió xuyên qua các kết cấu ngăn cháy.
• Yêu cầu về hiệu quả năng lượng: Khuyến khích áp dụng các giải pháp thiết kế tiết kiệm năng lượng, tận dụng thông gió tự nhiên khi điều kiện khí hậu cho phép, sử dụng thiết bị có hiệu suất cao và các giải pháp thu hồi nhiệt.
• Yêu cầu về tiếng ồn và độ rung: Các thiết bị như quạt, máy nén, chiller phải được bố trí và xử lý giảm chấn, tiêu âm để tiếng ồn truyền vào phòng không vượt quá tiêu chuẩn cho phép đối với từng loại công trình.
• Tính khả thi và bảo trì: Hệ thống phải được thiết kế thuận tiện cho công tác vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ và có khả năng điều khiển linh hoạt theo sự thay đổi của phụ tải.