Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4243:1986
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4243:1986 về Đầu trục trụ và côn là văn bản kỹ thuật quan trọng trong lĩnh vực cơ khí chế tạo tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này quy định các kích thước cơ bản và thông số kỹ thuật cho các đầu trục hình trụ và hình côn, giúp đảm bảo tính đồng bộ, khả năng lắp lẫn và nâng cao chất lượng thiết kế, chế tạo các chi tiết máy, thiết bị truyền động.
Tóm tắt nội dung chi tiết từ Điều 1 đến Điều 4
Điều 1: Phạm vi áp dụng và nguyên tắc chung
- Tiêu chuẩn áp dụng đối với các đầu trục hình trụ và hình côn có góc côn ngoài với độ dốc 1:10 của các máy, cơ cấu và thiết bị truyền động cơ khí.
- Xác lập các nguyên tắc cơ bản trong việc lựa chọn kích thước nhằm tối ưu hóa quy trình thiết kế chế tạo và kiểm tra chất lượng sản phẩm trong ngành cơ khí.
Điều 2: Phân loại các loại đầu trục
- Đầu trục được phân chia thành hai nhóm chính dựa trên hình dáng hình học: đầu trục hình trụ và đầu trục hình côn.
- Mỗi nhóm đầu trục tiếp tục được phân loại theo chiều dài phần nhô ra, bao gồm: chuỗi kích thước dài (dành cho các mối ghép thông thường) và chuỗi kích thước ngắn (dành cho các mối ghép yêu cầu sự nhỏ gọn hoặc kết cấu đặc biệt).
Điều 3: Kích thước cơ bản của đầu trục hình trụ
- Quy định chi tiết về đường kính danh nghĩa và chiều dài tương ứng của đầu trục hình trụ.
- Các thông số kích thước được chuẩn hóa theo các dãy số ưu tiên nhằm giảm thiểu chủng loại dụng cụ gia công cắt gọt và thiết bị đo lường chuyên dụng.
- Xác định dung sai kích thước và độ nhám bề mặt lắp ghép để đảm bảo độ chặt hoặc độ hở cần thiết khi phối hợp với các chi tiết truyền động như bánh răng, puli, khớp nối.
Điều 4: Kích thước cơ bản của đầu trục hình côn
- Quy định độ côn tiêu chuẩn là 1:10, đảm bảo khả năng định tâm cao và truyền mômen xoắn lớn hiệu quả.
- Xác định đường kính danh nghĩa tại mặt cắt lớn của côn, chiều dài phần côn và các kích thước của ren ở đầu trục (nếu có) phục vụ cho việc định vị và kẹp chặt chi tiết lắp trên trục.
- Quy định về rãnh then và then bằng trên đầu trục côn để đảm bảo sự đồng bộ trong việc truyền động lực học.
Ý nghĩa thực tiễn của các điều khoản đầu
Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 của TCVN 4243:1986 giúp các đơn vị thiết kế và nhà xưởng chế tạo cơ khí thống nhất được quy chuẩn kỹ thuật. Điều này không chỉ rút ngắn thời gian thiết kế, giảm chi phí sản xuất thử nghiệm mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc bảo trì, thay thế phụ tùng thiết bị trong quá trình vận hành công nghiệp.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
TCVN 4243:1986
ĐẦU TRỤC TRỤ VÀ CÔN
The shaft ends and the conical shaft ends
Lời nói đầu
TCVN 4243:1986 thay thế cho TCVN 1041:1971, TCVN 1042:1971 và TCVN 3208:1979.
TCVN 4243:1986 do Viện máy công cụ và dụng cụ - Bộ Cơ khí và Luyện kim biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trình duyệt, Ủy ban khoa học và Kỹ thuật Nhà nước (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ) ban hành.
Tiêu chuẩn này được chuyển đổi năm 2009 từ Tiêu chuẩn Việt Nam cùng số hiệu thành Tiêu chuẩn Quốc gia theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.
ĐẦU TRỤC TRỤ VÀ CÔN
The shaft ends and the conical shaft ends
1. Tiêu chuẩn này thay thế cho TCVN 1041:1971, TCVN 1042:1971 và TCVN 3208:1979.
2. Tiêu chuẩn này áp dụng cho đầu trục trụ và côn (có độ côn 1: 10) đường kính từ 6 mm đến 630 mm truyền mômen xoắn bằng mối ghép then.
Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các đầu trục động cơ điện, động cơ đốt trong, trục dãn tàu thủy và các cơ cấu điều khiển.
Tiêu chuẩn này phù hợp với yêu cầu của ST SEV 537:1977.
3. Các đầu trục trụ và đầu trục côn có độ côn 1: 10 được chia ra hai loại: dài và ngắn.
4. Kích thước cơ bản của các đầu trục phải phù hợp với chỉ dẫn:
- Đầu trục trụ: Hình 1 và Bảng 1;
- Đầu trục côn: Hình 2 và Bảng 2;
5. Rãnh then của các đầu trục côn có đường kính:
d đến 220 mm được chế tạo song song với đường tâm trục
d lớn hơn 220 mm được chế tạo song song với đường sinh mặt côn.
6. Kích thước then và rãnh then của đầu trục trụ phải theo TCVN 2261:1977. Kích thước then và rãnh then của đầu trụ côn phải phù hợp với chỉ dẫn trên Hình 3 và Bảng 3.
CHÚ THÍCH: Cho phép sử dụng các kiểu then khác đối với các đầu trục ngắn.
7. Cho phép chế tạo phần ren của đầu trục côn ren trái.
8. Mômen xoắn cho phép truyền bằng đầu trục được chỉ dẫn trong Bảng 4.
9. Các biểu thức tính toán mômen xoắn cho phép được chỉ dẫn trong Phụ lục 1.
10. Sự tương quan chiều dài của đầu trục trụ và côn chỉ dẫn trong Phụ lục 2.
11. Dung sai góc côn theo cấp 6 TCVN 260:1986.
12. Sai lệch giới hạn chiều dài phần côn của đầu trục theo d9 - TCVN 2245:1977.
13. Miền dung sai ren đầu trục theo TCVN 1917:1976: + Bước ren đến 0,8 mm theo 6 g + Bước ren lớn hơn 0,8 mm theo 8 g.
14. Sai lệch các kích thước then và rãnh then theo TCVN 4217:1986. Kích thước then bằng theo TCVN 2034:1977.
CHÚ THÍCH: Đối với trục có đường kính d < 14 mm cho phép dùng then bán nguyệt có kích thước theo TCVN 4217:1986.
15. Rãnh lùi dao và cạnh vát theo TCVN 2034:1977.

Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 194:1966 về trục và gối trục - Tên gọi và định nghĩa
- 2Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2161:1977 về Trục của rơ moóc và nửa rơ moóc ô tô - Kiểu, thông số và kích thước cơ bản
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7705:2007 (ISO 49 :1994) về Đầu nối ống bằng gang dẻo được chế tạo ren theo ISO 7-1
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1810:1976 về Tài liệu thiết kế - Quy tắc trình bày bản vẽ chế tạo trục vít trụ và bánh vít
- 1Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật 2006
- 2Nghị định 127/2007/NĐ-CP Hướng dẫn Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật
- 3Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 194:1966 về trục và gối trục - Tên gọi và định nghĩa
- 4Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2034:1977 về Phần cuối ren - Đoạn ren cạn, đoạn thoát dao, cạnh vát
- 5Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2161:1977 về Trục của rơ moóc và nửa rơ moóc ô tô - Kiểu, thông số và kích thước cơ bản
- 6Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2261:1977 về Then bằng - Kích thước cơ bản của then và của mặt cắt rãnh then do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 7Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7705:2007 (ISO 49 :1994) về Đầu nối ống bằng gang dẻo được chế tạo ren theo ISO 7-1
- 8Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1810:1976 về Tài liệu thiết kế - Quy tắc trình bày bản vẽ chế tạo trục vít trụ và bánh vít
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4243:1986 về Đầu trục trụ và côn
- Số hiệu: TCVN4243:1986
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/1986
- Nơi ban hành: Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 23/07/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
