Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3113:2022 về Bê tông - Phương pháp xác định độ hút nước được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, thay thế cho tiêu chuẩn cũ TCVN 3113:1993. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp thử nghiệm nhằm xác định độ hút nước của các loại bê tông sử dụng trong xây dựng, giúp đánh giá chất lượng, độ đặc chắc và khả năng chống thấm của vật liệu bê tông.

Về phạm vi áp dụng, tiêu chuẩn này được sử dụng rộng rãi cho các loại bê tông nặng, bê tông nhẹ và bê tông tổ ong. Đối tượng áp dụng bao gồm các phòng thí nghiệm chuyên ngành xây dựng (LAS-XD), các đơn vị sản xuất bê tông thương phẩm, các nhà thầu thi công, tư vấn giám sát và các cơ quan quản lý chất lượng công trình xây dựng tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ hút nước của bê tông nặng, bê tông nhẹ và bê tông tổ ong được chế tạo từ các loại chất kết dính thủy hóa.
• Độ hút nước được xác định bằng tỷ lệ phần trăm khối lượng nước mà mẫu bê tông hấp thụ được sau khi sấy khô đến khối lượng không đổi và ngâm trong nước đến trạng thái bão hòa hoàn toàn dưới các điều kiện quy định.

Tài liệu viện dẫn liên quan (Điều 2)

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là cực kỳ quan trọng để đảm bảo tính đồng bộ và chính xác của phép thử.
• TCVN 3105: Bê tông nặng - Phương pháp chế tạo và bảo dưỡng mẫu thử nghiệm.
• TCVN 4851 (ISO 3696): Nước dùng cho phòng thí nghiệm phân tích - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.
• Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng phiên bản mới nhất.

Thiết bị, dụng cụ phục vụ thử nghiệm (Điều 3)

Để tiến hành xác định độ hút nước của bê tông, phòng thí nghiệm cần trang bị đầy đủ các thiết bị và dụng cụ đạt chuẩn sau:

• Tủ sấy: Phải có bộ phận tự động điều chỉnh nhiệt độ, đảm bảo duy trì nhiệt độ sấy ổn định ở mức từ 105 độ C đến 110 độ C (105 ± 5 độ C) để sấy khô mẫu hoàn toàn.
• Cân kỹ thuật: Cân phải có độ chính xác cao, sai số không lớn hơn 0,1% khối lượng mẫu thử đối với mẫu bê tông nặng và bê tông nhẹ, hoặc sai số không lớn hơn 0,01 g đối với mẫu bê tông tổ ong.
• Bể ngâm mẫu: Bể chứa nước sạch (nước sinh hoạt hoặc nước cất theo TCVN 4851) có kích thước đủ lớn để ngâm ngập hoàn toàn các mẫu thử, có thiết bị khống chế nhiệt độ nước ở mức 20 ± 2 độ C.
• Bình hút ẩm: Sử dụng để làm nguội mẫu sau khi sấy trước khi tiến hành cân khối lượng, tránh việc mẫu hấp thụ độ ẩm từ không khí bên ngoài.
• Các dụng cụ hỗ trợ khác: Bao gồm bàn chải sắt hoặc bàn chải nhựa cứng để làm sạch bề mặt mẫu, giẻ lau ẩm để lau ráo nước bề mặt mẫu trước khi cân bão hòa.

Yêu cầu về mẫu thử nghiệm (Điều 4)

Công tác chuẩn bị mẫu thử đóng vai trò quyết định đến độ chính xác của kết quả thí nghiệm. Tiêu chuẩn đưa ra các quy định nghiêm ngặt về mẫu thử như sau:

• Số lượng mẫu thử: Mỗi tổ mẫu thử nghiệm phải gồm ít nhất 3 viên mẫu có cùng hình dáng, kích thước và được chế tạo từ cùng một tổ mẫu bê tông hoặc được khoan, cắt trực tiếp từ kết cấu công trình.
• Hình dáng và kích thước mẫu: Mẫu thử có thể là hình lập phương, hình trụ hoặc mẫu lõi khoan. Kích thước của mẫu thử phải phù hợp với kích thước hạt lớn nhất của cốt liệu theo quy định tại TCVN 3105. Đối với bê tông tổ ong, mẫu thử thường có dạng hình lập phương kích thước 100 mm x 100 mm x 100 mm hoặc 70 mm x 70 mm x 70 mm.
• Trạng thái mẫu: Mẫu thử không được có các khuyết tật ngoại quan nghiêm trọng như nứt nẻ, sứt mẻ cạnh góc lớn làm ảnh hưởng đến thể tích và khối lượng của mẫu. Trước khi thử nghiệm, bề mặt mẫu phải được làm sạch bụi bẩn, vữa xi măng bám dính bằng bàn chải.
• Xác định thể tích mẫu: Đối với các mẫu có hình dáng không đều hoặc cần tính toán độ hút nước theo thể tích, thể tích của mẫu phải được xác định trước bằng phương pháp cân trong nước hoặc đo kích thước hình học chính xác.

Hiệu lực thi hành của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3113:2022 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành công bố của Bộ Khoa học và Công nghệ, thay thế hoàn toàn cho TCVN 3113:1993. Việc áp dụng tiêu chuẩn mới này giúp cập nhật các phương pháp thử nghiệm tiên tiến, tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao độ tin cậy của kết quả đánh giá chất lượng bê tông trong các công trình xây dựng tại Việt Nam.