Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 172:2019 về Than đá - Xác định hàm lượng ẩm toàn phần quy định các phương pháp xác định hàm lượng ẩm toàn phần của than đá, áp dụng cho các hoạt động khai thác, chế biến, kinh doanh và kiểm định chất lượng than tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định các phương pháp xác định hàm lượng ẩm toàn phần của các loại than đá.
• Phương pháp quy định có thể áp dụng cho tất cả các loại than đá, ngoại trừ những loại than có độ nhạy cảm cao với sự oxy hóa, đòi hỏi các biện pháp phòng ngừa đặc biệt để tránh sai số trong quá trình phân tích.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này áp dụng các tài liệu viện dẫn liên quan đến phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử than đá, bao gồm các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế về lấy mẫu cơ giới, lấy mẫu thủ công và các phương pháp xác định độ ẩm bổ trợ khác.
• Các tài liệu viện dẫn được áp dụng theo phiên bản mới nhất được công bố để đảm bảo tính đồng bộ và chính xác của kết quả thử nghiệm.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Ẩm toàn phần (Total moisture): Là lượng nước có trong mẫu than đá tại thời điểm lấy mẫu, bao gồm cả ẩm bề mặt và ẩm liên kết.
• Ẩm bề mặt (Free moisture): Là phần ẩm bị mất đi khi mẫu than được làm khô trong không khí ở nhiệt độ môi trường hoặc nhiệt độ nâng cao không quá giới hạn quy định trước khi tiến hành nghiền mẫu.
• Ẩm liên kết (Inherent moisture): Là lượng ẩm còn lại trong mẫu than sau khi đã đạt trạng thái cân bằng với độ ẩm của khí quyển trong phòng thử nghiệm.

Nguyên tắc xác định (Điều 4)

• Việc xác định hàm lượng ẩm toàn phần dựa trên nguyên tắc sấy khô mẫu than trong tủ sấy ở nhiệt độ quy định (thường từ 105 độ C đến 110 độ C) cho đến khi khối lượng không đổi.
• Quá trình sấy có thể được thực hiện trong môi trường khí nitơ (để tránh oxy hóa đối với các loại than nhạy cảm) hoặc trong không khí thông thường đối với các loại than ít nhạy cảm.
• Hàm lượng ẩm toàn phần được tính toán dựa trên sự hao hụt khối lượng của mẫu trước và sau khi sấy, kết hợp với kết quả xác định ẩm bề mặt (nếu mẫu được làm khô sơ bộ).

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 172:2019 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành, thay thế cho tiêu chuẩn TCVN 172:2011 và các văn bản hướng dẫn kỹ thuật liên quan trước đây về xác định hàm lượng ẩm toàn phần của than đá.