Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13263-5:2020 về Phân bón - Phần 5: Xác định hàm lượng nhóm auxin bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố vào năm 2020, quy định phương pháp thử nghiệm hóa học nhằm xác định chính xác hàm lượng các chất điều hòa sinh trưởng thuộc nhóm auxin trong các sản phẩm phân bón.

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, các phòng thử nghiệm được chỉ định, cùng các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và kiểm nghiệm chất lượng phân bón tại Việt Nam. Phương pháp này cho phép xác định hàm lượng các chất nhóm auxin phổ biến bao gồm axit indol-3-axetic (IAA), axit indol-3-butyric (IBA) và axit 1-naphthylaxetic (NAA) có trong các loại phân bón vô cơ, phân bón hữu cơ và phân bón sinh học.

• Tiêu chuẩn quy định phương pháp xác định hàm lượng nhóm auxin (bao gồm IAA, IBA, NAA) trong các loại phân bón bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC).
• Giới hạn phát hiện và giới hạn định lượng của phương pháp được thiết lập phù hợp để kiểm soát cả hàm lượng vết lẫn hàm lượng hoạt chất chính trong các sản phẩm phân bón thương mại lưu thông trên thị trường.

• Các tài liệu viện dẫn là bộ phận cấu thành không thể tách rời khi áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
• Tiêu chuẩn viện dẫn cốt lõi bao gồm TCVN 10683 (Phân bón - Chuẩn bị mẫu thử) nhằm đảm bảo tính đồng nhất, tính đại diện của mẫu phân tích trước khi tiến hành các bước chiết tách hóa học.

• Quá trình phân tích dựa trên nguyên tắc chiết xuất các hợp chất nhóm auxin ra khỏi nền mẫu phân bón bằng dung môi thích hợp, thường sử dụng hỗn hợp methanol và nước hoặc dung dịch đệm có pH phù hợp để tối ưu hóa hiệu suất thu hồi.
• Dịch chiết sau khi thu được sẽ được làm sạch bằng cách lọc qua màng lọc chuyên dụng có kích thước lỗ lọc khoảng 0,45 micromet hoặc nhỏ hơn nhằm loại bỏ hoàn toàn các tạp chất rắn lơ lửng có thể gây ảnh hưởng đến hệ thống sắc ký.
• Tiến hành phân tách các chất trong nhóm auxin bằng hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) sử dụng cột pha đảo (thường là cột C18) với chương trình dung môi pha động phù hợp.
• Phát hiện và định lượng các chất bằng detector tử ngoại (UV) ở bước sóng hấp thụ đặc trưng hoặc detector huỳnh quang (FLD) để tăng độ nhạy và độ chọn lọc, tiến hành định lượng bằng phương pháp đường chuẩn (ngoại chuẩn) dựa trên diện tích pic hoặc chiều cao pic của mẫu thử so với mẫu chuẩn.

• Hóa chất và thuốc thử được sử dụng trong quá trình phân tích phải có độ tinh khiết phân tích cao. Nước dùng trong quá trình chuẩn bị mẫu và pha động là nước cất hai lần hoặc nước có độ tinh khiết tương đương dùng cho HPLC.
• Chất chuẩn hoạt chất bao gồm: Axit indol-3-axetic (IAA), axit indol-3-butyric (IBA), và axit 1-naphthylaxetic (NAA) với độ tinh khiết đã biết, thông thường yêu cầu độ tinh khiết tối thiểu từ 98% trở lên.
• Dung môi pha động và dung môi chiết: Methanol dùng cho HPLC, axit axetic băng, axetonitril dùng cho HPLC, hoặc các dung dịch đệm phosphat được chuẩn bị nghiêm ngặt theo tỷ lệ quy định của quy trình thử nghiệm.
• Thiết bị và dụng cụ thí nghiệm chính bao gồm: Hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) được trang bị detector UV hoặc FLD và bộ tiêm mẫu tự động hoặc bằng tay; máy lắc siêu âm hỗ trợ quá trình chiết; máy ly tâm; cân phân tích có độ chính xác đến 0,1 miligam; màng lọc xy lanh và các dụng cụ thủy tinh phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn đo lường.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13263-5:2020 có hiệu lực thi hành kể từ ngày công bố. Tiêu chuẩn này đóng vai trò là cơ sở kỹ thuật pháp lý quan trọng để các cơ quan chức năng và phòng thử nghiệm thực hiện việc phân tích, đánh giá sự phù hợp chất lượng phân bón, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về phân bón.