Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13263-2:2020 về Phân bón - Phần 2: Xác định hàm lượng vitamin nhóm B bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao quy định phương pháp thử nghiệm chuẩn hóa nhằm xác định chính xác hàm lượng các vitamin nhóm B có trong các sản phẩm phân bón lưu thông trên thị trường Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về chất lượng phân bón, các phòng thử nghiệm, kiểm nghiệm, cùng các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng phân bón tại Việt Nam. Phương pháp này được thiết kế để xác định hàm lượng các vitamin nhóm B (bao gồm các hoạt chất phổ biến như vitamin B1, B2, B3, B6, B9, B12) có trong các loại phân bón.

Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định chi tiết phương pháp xác định hàm lượng các vitamin nhóm B trong mẫu phân bón bằng kỹ thuật sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC).
• Phương pháp này cho phép phân tích định lượng đồng thời hoặc riêng lẻ các vitamin nhóm B tùy thuộc vào đặc tính kỹ thuật của từng loại phân bón và trang thiết bị của phòng thử nghiệm.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là bộ phận cấu thành không thể tách rời khi áp dụng TCVN 13263-2:2020.
• Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

3. Nguyên tắc của phương pháp (Điều 3)

• Mẫu phân bón được đồng nhất hóa và tiến hành chiết xuất các vitamin nhóm B bằng dung môi thích hợp (thường là dung dịch đệm hoặc hỗn hợp nước - dung môi hữu cơ).
• Dịch chiết sau đó được lọc qua màng lọc chuyên dụng để loại bỏ hoàn toàn tạp chất rắn trước khi bơm vào hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC).
• Quá trình phân tách các vitamin nhóm B được thực hiện trên cột sắc ký pha đảo (thường là cột C18) với pha động phù hợp.
• Định lượng các vitamin dựa trên việc đo diện tích pic hoặc chiều cao pic của mẫu thử so với đường chuẩn của các chất chuẩn vitamin tương ứng, sử dụng detector tử ngoại (UV) hoặc detector huỳnh quang (FLD) tùy thuộc vào đặc tính phát quang của từng loại vitamin.

4. Thuốc thử và vật liệu (Điều 4)

• Yêu cầu sử dụng các hóa chất, dung môi có độ tinh khiết cao, chuyên dùng cho phân tích sắc ký (mức độ tinh khiết HPLC) để tránh gây nhiễu đường nền hoặc làm hỏng cột sắc ký.
• Nước dùng trong quá trình pha chế thuốc thử, dung dịch chuẩn và pha động phải là nước cất hai lần hoặc nước có độ tinh khiết tương đương (nước siêu sạch).
• Các chất chuẩn vitamin nhóm B (như Thiamine hydrochloride cho B1, Riboflavin cho B2, Nicotinamide cho B3, Pyridoxine hydrochloride cho B6, Axit folic cho B9, Cyanocobalamin cho B12) phải có chứng nhận xuất xứ rõ ràng và độ tinh khiết xác định để làm cơ sở xây dựng đường chuẩn chính xác.
• Quy định nghiêm ngặt về điều kiện bảo quản chất chuẩn và dung dịch chuẩn (tránh ánh sáng trực tiếp, bảo quản ở nhiệt độ lạnh thích hợp) do các vitamin nhóm B rất nhạy cảm với ánh sáng và nhiệt độ, dễ bị phân hủy làm sai lệch kết quả phân tích.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13263-2:2020 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Việc áp dụng tiêu chuẩn này giúp thống nhất phương pháp kiểm nghiệm trên toàn quốc, nâng cao năng lực kiểm soát chất lượng phân bón chứa vi lượng và vitamin, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp.