Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12447:2018 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 16984:2003) quy định phương pháp xác định độ bền kéo vuông góc với mặt ván của các loại ván gỗ nhân tạo. Đây là chỉ số kỹ thuật quan trọng nhằm đánh giá chất lượng liên kết nội tại giữa các sợi gỗ hoặc dăm gỗ trong quá trình sản xuất ván.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại ván gỗ nhân tạo phổ biến trên thị trường hiện nay bao gồm ván dăm, ván sợi (MDF, HDF), ván dăm định hướng (OSB) và các loại ván tương tự khác.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các phòng thử nghiệm, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và các cơ quan quản lý chất lượng sản phẩm ván gỗ nhân tạo tại Việt Nam.

Nguyên tắc thử nghiệm

Phương pháp thử dựa trên việc xác định lực kéo tối đa cần thiết để phá hủy mẫu thử có kích thước quy định. Lực kéo này được tác dụng vuông góc với mặt ván thông qua các khối thử bằng kim loại hoặc gỗ cứng được dán chặt vào hai bề mặt của mẫu thử.

Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm

• Máy thử kéo: Phải có khả năng đo lực chính xác đến mức quy định và có tốc độ gia tải phù hợp để mẫu thử bị phá hủy trong khoảng thời gian quy định (thường từ 30 giây đến 90 giây).
• Khối thử (đồ gá): Thường được làm bằng hợp kim nhôm hoặc thép, có bề mặt phẳng để dán mẫu thử. Kích thước bề mặt dán phải tương thích hoàn toàn với kích thước của mẫu thử.
• Keo dán: Sử dụng loại keo có độ bám dính cao (như keo epoxy hoặc keo nóng chảy) để đảm bảo sự phá hủy xảy ra bên trong mẫu thử chứ không phải tại bề mặt dán giữa mẫu và khối thử.

Chuẩn bị mẫu thử và điều hòa mẫu

• Kích thước mẫu thử: Mẫu thử có dạng hình vuông với kích thước cạnh quy định là 50 mm x 50 mm. Các cạnh phải được cắt thẳng góc và nhẵn mịn.
• Số lượng mẫu: Số lượng mẫu thử được lấy theo quy định của tiêu chuẩn sản phẩm cụ thể hoặc theo yêu cầu kiểm nghiệm thực tế.
• Điều hòa mẫu: Trước khi tiến hành thử nghiệm, mẫu thử phải được điều hòa trong môi trường có nhiệt độ và độ ẩm tiêu chuẩn cho đến khi đạt khối lượng không đổi.

Quy trình tiến hành thử nghiệm

• Dán mẫu thử vào giữa hai khối thử bằng keo dán chuyên dụng, đảm bảo keo được phân bố đều và không bị tràn ra các cạnh của mẫu.
• Đặt tổ hợp mẫu thử và khối thử vào ngàm kẹp của máy thử kéo, đảm bảo lực kéo được truyền chính xác theo phương vuông góc với mặt ván.
• Tiến hành gia tải liên tục với tốc độ không đổi cho đến khi mẫu thử bị phá hủy hoàn toàn. Ghi lại lực phá hủy tối đa (tính bằng Newton).
• Quan sát và ghi nhận dạng phá hủy: phá hủy hoàn toàn trong lõi ván, phá hủy một phần ở bề mặt dán, hoặc phá hủy hoàn toàn tại lớp keo dán. Nếu sự phá hủy xảy ra tại lớp keo dán, kết quả thử nghiệm đó phải bị hủy bỏ và tiến hành thử lại trên mẫu khác.

Tính toán và biểu thị kết quả

Độ bền kéo vuông góc với mặt ván (lực liên kết nội tại) của mỗi mẫu thử được tính bằng tỷ số giữa lực phá hủy tối đa và diện tích bề mặt của mẫu thử. Kết quả được biểu thị bằng Megapascal (MPa) hoặc Newton trên milimét vuông (N/mm²). Giá trị trung bình của các mẫu thử trong cùng một lô sẽ được dùng làm kết quả đánh giá chung cho lô sản phẩm đó.

Thông tin về hiệu lực và ban hành

TCVN 12447:2018 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 89 Ván gỗ nhân tạo biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này là căn cứ pháp lý và kỹ thuật quan trọng để đánh giá chất lượng cơ lý của ván gỗ nhân tạo lưu thông trên thị trường.