Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12322:2018 về Bia - Xác định hàm lượng flavanoid - Phương pháp quang phổ do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F9 Đồ uống biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định quy trình kỹ thuật chi tiết nhằm xác định hàm lượng flavanoid trong các sản phẩm bia bằng phương pháp đo quang phổ hấp thụ phân tử (UV-Vis).

Phạm vi áp dụng và đối tượng kiểm nghiệm

Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp cho các phòng thử nghiệm, cơ quan kiểm định chất lượng và các nhà sản xuất bia nhằm kiểm soát hàm lượng flavanoid - một nhóm hợp chất polyphenol quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng cảm quan, độ ổn định keo và khả năng chống oxy hóa của bia.

Nguyên tắc của phương pháp xác định

• Phương pháp dựa trên phản ứng tạo màu đặc trưng giữa các hợp chất flavanoid có trong mẫu bia với thuốc thử chuyên dụng trong môi trường axit mạnh.
• Phức chất màu tạo thành sau phản ứng có độ bền nhất định và có cực đại hấp thụ ở một bước sóng xác định trong vùng ánh sáng khả kiến.
• Đo độ hấp thụ quang của dung dịch phản ứng bằng máy đo quang phổ, từ đó xác định hàm lượng flavanoid dựa trên đường chuẩn được thiết lập từ chất chuẩn tương đương (thường là catechin).

Thiết bị, dụng cụ và hóa chất yêu cầu

• Thiết bị đo quang phổ: Máy đo quang phổ UV-Vis có khả năng đo độ hấp thụ ở bước sóng quy định, trang bị cuvet có chiều dày truyền quang thích hợp (thường là 10 mm).
• Dụng cụ phòng thí nghiệm: Bình định mức các dung tích, pipet chính xác, ống nghiệm, bể điều nhiệt kiểm soát nhiệt độ ổn định, và thiết bị lọc hoặc ly tâm để làm trong mẫu.
• Hóa chất và thuốc thử: Sử dụng hóa chất tinh khiết phân tích bao gồm axit clohydric (HCl), metanol hoặc etanol, thuốc thử tạo màu (như p-dimethylaminocinnamaldehyde) và chất chuẩn flavanoid tinh khiết để dựng đường chuẩn.

Quy trình chuẩn bị mẫu và tiến hành thử nghiệm

• Chuẩn bị mẫu bia: Mẫu bia phải được giải phóng hoàn toàn khí carbon dioxide (CO2) bằng phương pháp lọc qua giấy lọc nếp gấp hoặc lắc mạnh trước khi tiến hành phân tích. Nếu mẫu có độ đục cao, cần tiến hành ly tâm hoặc lọc để đảm bảo độ trong suốt.
• Xây dựng đường chuẩn: Chuẩn bị một dãy dung dịch chuẩn flavanoid với các nồng độ chính xác khác nhau. Tiến hành phản ứng tạo màu tương tự như mẫu thử và đo độ hấp thụ quang để vẽ đồ thị biểu diễn mối quan hệ giữa nồng độ và độ hấp thụ quang.
• Tiến hành phản ứng tạo màu: Hút một thể tích mẫu bia đã chuẩn bị vào ống nghiệm, thêm thuốc thử tạo màu và axit theo tỷ lệ quy định. Tiến hành ủ hỗn hợp trong bể điều nhiệt ở nhiệt độ và thời gian tiêu chuẩn để phản ứng xảy ra hoàn toàn.
• Đo quang phổ: Đo độ hấp thụ quang của dung dịch mẫu thử ở bước sóng quy định, sử dụng mẫu trắng (mẫu đối chứng không chứa thuốc thử hoặc không chứa mẫu bia) để hiệu chỉnh thiết bị về giá trị không.

Tính toán và biểu thị kết quả

• Hàm lượng flavanoid trong mẫu bia được tính toán dựa trên trị số độ hấp thụ quang đo được và phương trình đường chuẩn đã thiết lập.
• Kết quả cuối cùng được biểu thị bằng miligam catechin tương đương trên một lít bia (mg/l) hoặc đơn vị tương đương theo quy định của tiêu chuẩn.
• Báo cáo thử nghiệm phải thể hiện rõ phương pháp áp dụng, các thông số vận hành, kết quả trung bình của các lần đo song song và mọi yếu tố bất thường ghi nhận được trong quá trình phân tích.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12322:2018 có hiệu lực kể từ ngày ban hành công bố của Bộ Khoa học và Công nghệ, đóng vai trò là căn cứ kỹ thuật thống nhất trên phạm vi toàn quốc cho việc phân tích và đánh giá chất lượng bia.