Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12243:2018 về Thiết bị khai thác thủy sản - Lưới vây khai thác có nổi nhỏ - Thông số kích thước cơ bản quy định các yêu cầu kỹ thuật và thông số kích thước cốt lõi đối với lưới vây khai thác thủy sản có nổi nhỏ, nhằm chuẩn hóa thiết bị khai thác và nâng cao hiệu quả đánh bắt đi đôi với bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan quản lý, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực thiết kế, chế tạo, kiểm tra chất lượng và sử dụng lưới vây khai thác thủy sản có nổi nhỏ tại Việt Nam. Văn bản đưa ra các quy chuẩn kỹ thuật chi tiết về cấu trúc phân vùng và tỷ lệ kích thước của từng bộ phận cấu thành nên vàng lưới.

Cấu trúc phân vùng của lưới vây khai thác có nổi nhỏ

Theo tiêu chuẩn, một vàng lưới vây khai thác có nổi nhỏ hoàn chỉnh được phân chia thành các phần chức năng rõ rệt bao gồm:

• Phần tùng lưới: Là phần lưới chứa sản phẩm khai thác trước khi thu lên tàu. Đây là bộ phận quan trọng nhất, nằm ở phần cuối cùng của vàng lưới, chịu lực tác động lớn nhất từ khối lượng thủy sản đánh bắt được.
• Phần thân lưới: Là phần lưới tiếp giáp giữa cánh lưới và tùng lưới, đóng vai trò trung gian giữ cá và dẫn dụ đàn cá di chuyển dần vào tùng lưới.
• Phần cánh lưới: Là phần lưới nằm ở đầu lưới, có nhiệm vụ bao vây, cản đường và lùa đàn cá khi bắt đầu quá trình vây bủa.

Thông số kích thước và tỷ lệ kỹ thuật cơ bản (Tỷ lệ d/b)

Tỷ lệ giữa đường kính chỉ lưới (d) và kích thước mắt lưới (b) - ký hiệu là d/b - là thông số kỹ thuật quyết định đến độ bền cơ học, độ thấu nước và tính chọn lọc của lưới vây. Tiêu chuẩn quy định chi tiết tỷ lệ d/b cho từng bộ phận như sau:

• Phần cánh lưới: Tỷ lệ d/b phải đạt từ 0,025 đến 0,035. Tỷ lệ này đảm bảo cánh lưới có độ thấu nước cao, giảm sức cản của dòng nước khi kéo lưới nhưng vẫn đủ độ bền để lùa cá.
• Phần thân lưới: Tỷ lệ d/b phải đạt từ 0,035 đến 0,040. Đây là mức trung bình nhằm cân bằng giữa khả năng chịu lực và tốc độ chìm của vàng lưới.
• Phần tùng lưới: Tỷ lệ d/b phải đạt từ 0,040 đến 0,050. Tỷ lệ này là cao nhất do tùng lưới là nơi tập trung cá, đòi hỏi sợi lưới phải dày và chắc chắn để tránh rách lưới gây thất thoát sản phẩm.

Yêu cầu kỹ thuật đối với từng bộ phận lưới

• Đối với phần tùng lưới: Phải được thiết kế và chế tạo bằng vật liệu có độ bền kéo cao, kích thước mắt lưới phù hợp với đối tượng khai thác mục tiêu nhằm tránh đánh bắt cá non, bảo vệ hệ sinh thái thủy sản.
• Đối với phần thân lưới và cánh lưới: Cần đảm bảo tính đồng nhất về cấu trúc, độ thấu nước tốt để giảm thiểu lực cản dòng chảy, giúp vàng lưới chìm nhanh và bao vây đàn cá hiệu quả hơn.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12243:2018 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia về Thiết bị khai thác thủy sản biên soạn và được công bố theo quy định. Tiêu chuẩn này là căn cứ kỹ thuật quan trọng để các cơ quan chức năng kiểm soát chất lượng ngư cụ lưu thông trên thị trường và hướng dẫn ngư dân áp dụng công nghệ khai thác tiên tiến, bền vững.