Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12242:2018 về Giống cá vược (Lates calcarifer Bloch, 1790) - Yêu cầu kỹ thuật được công bố năm 2018 bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền, quy định các chỉ tiêu kỹ thuật và chất lượng cốt lõi đối với các giai đoạn phát triển của giống cá vược nhằm phục vụ hoạt động sản xuất và nuôi trồng thủy sản bền vững.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và kiểm tra chất lượng giống cá vược (Lates calcarifer Bloch, 1790) tại Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh bao gồm toàn bộ quy trình đánh giá chất lượng con giống từ giai đoạn cá bột, cá hương cho đến cá giống trước khi đưa vào nuôi thương phẩm.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12242:2018

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định chi tiết các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu đối với giống cá vược ở ba giai đoạn phát triển chính: cá bột, cá hương và cá giống.
• Làm cơ sở pháp lý và kỹ thuật để các cơ quan quản lý tiến hành thanh tra, kiểm tra chất lượng con giống lưu thông trên thị trường.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này áp dụng kết hợp với các văn bản quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kiểm dịch động vật thủy sản.
• Các phương pháp thử nghiệm, chẩn đoán bệnh cá (đặc biệt là phương pháp PCR) được thực hiện theo các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành liên quan đến bệnh thủy sản.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Cá bột (Larvae): Giai đoạn cá từ khi mới nở đến khi tiêu hết noãn hoàng, bắt đầu ăn thức ăn bên ngoài và chưa hoàn thiện các vây.
• Cá hương (Fry): Giai đoạn cá đã hoàn thiện các vây, có hình dáng tương tự cá trưởng thành nhưng kích thước còn nhỏ, thường đạt chiều dài toàn bộ từ 1,5 cm đến dưới 4,0 cm.
• Cá giống (Fingerling): Giai đoạn cá phát triển hoàn chỉnh, đạt kích cỡ tiêu chuẩn để thả nuôi thương phẩm, thường có chiều dài toàn bộ từ 4,0 cm trở lên.

4. Yêu cầu kỹ thuật đối với giống cá vược (Điều 4)

• Yêu cầu về nguồn gốc xuất xứ: Cá giống phải được sản xuất từ đàn cá bố mẹ bảo đảm chất lượng di truyền, có nguồn gốc rõ ràng từ các cơ sở sản xuất giống được cấp phép và không mang mầm bệnh truyền nhiễm.
• Yêu cầu chất lượng đối với cá bột:
  • Ngoại hình: Thân hình cân đối, không dị hình, sắc tố phân bố đều trên thân.
  • Trạng thái hoạt động: Cá bơi lội linh hoạt, phản xạ nhanh, tập trung thành đàn và có xu hướng bơi ngược dòng nước nhẹ.
• Yêu cầu chất lượng đối với cá hương và cá giống:
  • Trạng thái hoạt động: Cá bơi lội nhanh nhẹn, phản xạ rất nhanh với tiếng động hoặc ánh sáng, bơi theo đàn, không có biểu hiện lờ đờ hay nổi đầu trên mặt nước.
  • Ngoại hình: Thân hình cân đối, vây vảy hoàn chỉnh, không bị trầy xước, không bị dị hình, màu sắc đặc trưng của loài cá vược.
  • Kích cỡ và độ đồng đều: Cá trong cùng một lô phải đồng đều về kích thước, tỷ lệ cá khác biệt về chiều dài không vượt quá 10%.
  • Tình trạng sức khỏe: Cá khỏe mạnh, không có dấu hiệu lâm sàng của bệnh ký sinh trùng, vi khuẩn hoặc nấm. Đặc biệt, cá giống phải được kiểm nghiệm âm tính với các mầm bệnh nguy hiểm như virus gây bệnh hoại tử thần kinh (VNN) và Iridovirus.

Hiệu lực thi hành của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12242:2018 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành. Các cơ sở sản xuất và kinh doanh giống cá vược có trách nhiệm công bố hợp chuẩn hoặc bảo đảm con giống sản xuất ra đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật được quy định trong tiêu chuẩn này.