Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12271-1:2018 về Giống cá nước lạnh - Yêu cầu kỹ thuật - Phần 1: Cá Tầm do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với các giai đoạn phát triển của giống cá tầm nuôi tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ sở sản xuất, ương dưỡng, kinh doanh, nhập khẩu và các cơ quan quản lý, kiểm tra chất lượng giống cá tầm tại Việt Nam. Các đối tượng áp dụng trực tiếp bao gồm các loài cá tầm thuộc giống Acipenser và giống Huso được phép sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật hiện hành.

Yêu cầu kỹ thuật đối với cá tầm bố mẹ

• Ngoại hình: Cá có hình dáng cân đối, không bị dị hình, dị tật, không bị xây xát, vây vảy hoàn chỉnh và mang màu sắc đặc trưng theo từng loài.
• Trạng thái sức khỏe: Cá khỏe mạnh, hoạt động nhanh nhẹn, phản xạ tốt với tiếng động và ánh sáng, không có dấu hiệu lâm sàng của các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
• Tuổi và khối lượng sinh sản lần đầu: Quy định cụ thể cho từng loài cá tầm, đảm bảo cá đạt độ chín muồi sinh dục và kích thước tối thiểu để cho ra nguồn con giống chất lượng cao.

Yêu cầu kỹ thuật đối với trứng cá tầm thụ tinh

• Màu sắc và hình thái: Trứng có màu sắc đặc trưng từ xám nhạt đến đen sẫm tùy thuộc vào từng loài, hình tròn hoặc hình trứng, màng trứng căng đều và không bị móp méo.
• Chất lượng: Tỷ lệ thụ tinh đạt tiêu chuẩn quy định, trứng không bị nhiễm nấm hoặc ký sinh trùng, không bị dính cục hoặc lẫn tạp chất trong quá trình ấp.

Yêu cầu kỹ thuật đối với cá bột (Larvae)

• Ngoại hình và hoạt động: Cá bột khỏe mạnh, bơi lội linh hoạt, có xu hướng bơi ngược dòng nước hoặc bám vào giá thể, không bị dị hình như vẹo cột sống, hai đầu hoặc thiếu mắt.
• Kích cỡ: Chiều dài toàn thân đạt kích thước tiêu chuẩn tương ứng với số ngày tuổi sau khi nở của từng loài cụ thể.

Yêu cầu kỹ thuật đối với cá hương và cá giống

• Chất lượng ngoại quan: Thân hình cân đối, vây đuôi và các vây khác nguyên vẹn, không bị tổn thương cơ học, màu sắc sáng đẹp đặc trưng của loài.
• Trạng thái hoạt động: Cá bơi lội nhanh nhẹn, bơi theo đàn, phản xạ nhanh khi có tác động từ bên ngoài và chủ động bắt mồi tốt.
• Chỉ tiêu kích cỡ và khối lượng: Đạt độ đồng đều cao về kích thước, tỷ lệ cá khác cỡ trong cùng một lô không vượt quá giới hạn cho phép theo quy định.
• Yêu cầu an toàn dịch bệnh: Không mang các tác nhân gây bệnh nguy hiểm như virus gây hoại tử cơ quan tạo máu (IHNV), virus gây nhiễm trùng máu do xuất huyết (VHSV) hoặc các bệnh do vi khuẩn và ký sinh trùng đặc trưng trên cá tầm.

Phương pháp thử và kiểm tra chất lượng

• Đánh giá cảm quan: Sử dụng mắt thường để kiểm tra ngoại hình, màu sắc, trạng thái hoạt động và các dị hình dị tật của cá giống ở các giai đoạn phát triển khác nhau.
• Đo kích thước và khối lượng: Sử dụng các dụng cụ đo chuyên dụng như thước đo, cân điện tử để xác định chiều dài toàn thân và khối lượng trung bình của cá giống.
• Kiểm tra bệnh lý: Thực hiện bằng phương pháp quan sát lâm sàng hoặc gửi mẫu xét nghiệm tại các phòng thử nghiệm được chỉ định khi có nghi ngờ về dịch bệnh truyền nhiễm.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12271-1:2018 có hiệu lực kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố áp dụng trên phạm vi toàn quốc.