Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12209:2018 về Bê tông tự lèn - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử được công bố bởi Bộ Khoa học và Công nghệ năm 2018. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với hỗn hợp bê tông tự lèn và bê tông tự lèn đã đóng rắn dùng trong xây dựng các công trình bê tông, bê tông cốt thép và bê tông cốt thép dự ứng lực.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho hỗn hợp bê tông tự lèn và bê tông tự lèn đã đóng rắn, được chế tạo từ các vật liệu thông thường, có khối lượng thể tích khô từ 2000 kg/m³ đến 2800 kg/m³.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực thiết kế, sản xuất, thi công, giám sát và nghiệm thu các kết cấu bê tông sử dụng công nghệ bê tông tự lèn tại Việt Nam.

Tài liệu viện dẫn liên quan

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách đồng bộ, cần viện dẫn các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về cốt liệu, xi măng, nước, phụ gia hóa học, phụ gia khoáng hoạt tính và các phương pháp thử nghiệm cơ lý của bê tông thông thường như TCVN 3105, TCVN 3118, TCVN 4506, TCVN 7572, TCVN 8826 và các tiêu chuẩn liên quan khác.

Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

• Bê tông tự lèn (Self-compacting concrete - SCC): Là loại bê tông có khả năng tự chảy dưới trọng lượng bản thân, lấp đầy hoàn toàn khuôn đúc và các khoảng trống giữa các thanh cốt thép mà không cần bất kỳ tác động đầm nén cơ học nào từ bên ngoài, đồng thời vẫn giữ được tính đồng nhất, không bị phân tầng hoặc tách nước.
• Độ chảy xòe (Slump-flow): Chỉ số đánh giá khả năng chảy tự do của hỗn hợp bê tông tự lèn, được đo bằng đường kính trung bình của khối bê tông sau khi chảy xòe từ côn thử sụt.
• Thời gian chảy xòe (T500): Thời gian tính bằng giây để hỗn hợp bê tông tự lèn chảy đạt đến đường kính 500 mm kể từ thời điểm nhấc côn thử sụt, dùng để đánh giá sơ bộ độ nhớt của hỗn hợp.
• Khả năng đi qua khe hở (Passing ability): Khả năng của hỗn hợp bê tông tự lèn chảy qua các không gian hẹp, chẳng hạn như khoảng trống giữa các thanh cốt thép, mà không bị tắc nghẽn do sự kẹt của các hạt cốt liệu lớn.
• Khả năng chống phân tầng (Segregation resistance): Khả năng duy trì tính đồng nhất của các thành phần trong hỗn hợp bê tông tự lèn trong suốt quá trình vận chuyển, đổ và đông cứng.

Phân loại hỗn hợp bê tông tự lèn

Hỗn hợp bê tông tự lèn được phân loại dựa trên các đặc tính kỹ thuật chính bao gồm:

• Phân loại theo độ chảy xòe (Slump-flow classes): Gồm 3 cấp độ từ SF1 (độ chảy xòe từ 550 mm đến 650 mm, phù hợp cho kết cấu ít cốt thép), SF2 (từ 660 mm đến 750 mm, phù hợp cho kết cấu thông thường), đến SF3 (từ 760 mm đến 850 mm, phù hợp cho kết cấu dày đặc cốt thép hoặc có hình dáng phức tạp).
• Phân loại theo độ nhớt (Viscosity classes): Được đánh giá qua thời gian chảy xòe T500 hoặc thời gian chảy qua phễu chữ V (V-funnel). Gồm cấp VS1/VF1 (độ nhớt thấp, khả năng tự san phẳng tốt) và VS2/VF2 (độ nhớt cao, khả năng chống phân tầng tốt hơn).
• Phân loại theo khả năng đi qua khe hở (Passing ability classes): Đánh giá bằng vòng chữ J (J-ring) hoặc hộp chữ L (L-box), chia thành cấp PA1 (cho kết cấu có khoảng cách cốt thép từ 80 mm đến 100 mm) và PA2 (cho kết cấu có khoảng cách cốt thép dưới 80 mm).
• Phân loại theo khả năng chống phân tầng (Segregation resistance classes): Đánh giá bằng phương pháp sàng ướt, chia thành cấp SR1 (phù hợp cho thi công thông thường) và SR2 (phù hợp cho thi công đổ bê tông từ trên cao hoặc kết cấu có chiều cao lớn).

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12209:2018 có hiệu lực thi hành kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố ban hành, thay thế hoặc bổ sung cho các hướng dẫn kỹ thuật trước đó về bê tông tự lèn tại Việt Nam.