Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12057:2023 (hoàn toàn tương đương với ASTM D5232-19) quy định về phương pháp xác định tính ổn định và khả năng trộn lẫn của chất thải rắn, chất thải bán rắn hoặc chất thải lỏng. Đây là tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng phục vụ cho công tác quản lý, phân tích và xử lý chất thải, giúp nhận diện các phản ứng không tương thích trước khi tiến hành phối trộn hoặc xử lý quy mô lớn.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

TCVN 12057:2023 áp dụng đối với các phòng thử nghiệm phân tích môi trường, các cơ sở xử lý chất thải nguy hại, các đơn vị vận chuyển và các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường. Tiêu chuẩn này được thiết kế để áp dụng cho nhiều dạng chất thải khác nhau, bao gồm chất thải lỏng, chất thải bán rắn (bùn thải) và chất thải rắn, nhằm đánh giá khả năng tương thích vật lý và hóa học của chúng khi tiếp xúc với nhau hoặc với các tác nhân xử lý.

Nội dung cốt lõi về phương pháp xác định tính ổn định và khả năng trộn lẫn

• Mục đích của phép thử: Phương pháp này nhằm xác định xem một mẫu chất thải có phản ứng tiêu cực, phân tách pha hoặc tạo ra các biến đổi vật lý/hóa học không mong muốn khi được trộn lẫn với một chất thải khác hoặc một hóa chất xử lý hay không. Kết quả thử nghiệm là cơ sở để ngăn ngừa các sự cố cháy nổ, sinh nhiệt quá mức, phát thải khí độc hoặc tạo gel gây tắc nghẽn hệ thống đường ống dẫn.
• Nguyên lý thực hiện thử nghiệm: Thử nghiệm được tiến hành bằng cách phối trộn mẫu chất thải với mẫu đối chứng hoặc tác nhân liên kết theo một tỷ lệ thể tích hoặc khối lượng nhất định dưới điều kiện nhiệt độ phòng. Hỗn hợp sau khi trộn sẽ được theo dõi liên tục trong một khoảng thời gian quy định để ghi nhận các biến đổi về trạng thái.
• Các hiện tượng cần quan sát và ghi nhận:
  • Sự thay đổi nhiệt độ: Đo lường mức độ tăng hoặc giảm nhiệt độ của hỗn hợp để xác định phản ứng tỏa nhiệt hoặc thu nhiệt.
  • Sự phát sinh khí: Quan sát sự sủi bọt, tạo khí hoặc giải phóng hơi nước, khí độc từ hỗn hợp.
  • Sự thay đổi thể trạng vật lý: Ghi nhận hiện tượng tạo polyme (gel hóa), đông đặc, kết tủa hoặc tăng độ nhớt đột ngột.
  • Sự phân tách pha: Đối với chất lỏng, kiểm tra xem hỗn hợp có bị phân tách thành các lớp dầu - nước hoặc lớp chất rắn - chất lỏng riêng biệt hay không.
• Yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động: Do các mẫu chất thải có thể chứa các hợp chất nguy hại chưa xác định, quá trình thử nghiệm bắt buộc phải được thực hiện trong tủ hút khí độc đạt chuẩn. Kỹ thuật viên phải trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân bao gồm kính bảo hộ chống văng bắn, găng tay kháng hóa chất và áo choàng phòng thí nghiệm.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12057:2023 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành. Việc áp dụng thống nhất tiêu chuẩn này giúp nâng cao năng lực kiểm soát an toàn tại các nhà máy xử lý chất thải, giảm thiểu tối đa rủi ro xảy ra sự cố hóa chất trong quá trình lưu giữ và đồng xử lý chất thải.