Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11357-8:2019 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn châu Âu EN 474-8:2006 bổ sung sửa đổi 1:2009) về Máy đào và chuyển đất - An toàn - Phần 8: Yêu cầu cho máy san quy định các yêu cầu kỹ thuật an toàn chuyên biệt đối với máy san nhằm bảo đảm an toàn cho người vận hành và những người xung quanh trong quá trình vận hành, bảo dưỡng và sử dụng thiết bị.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại máy san (máy đào và chuyển đất tự hành có lưỡi san điều chỉnh được bố trí giữa trục trước và trục sau) theo định nghĩa trong hệ thống tiêu chuẩn máy đào chuyển đất. Tiêu chuẩn tập trung giải quyết các mối nguy hiểm, tình huống nguy hiểm và sự cố có thể xảy ra trong suốt vòng đời của máy san khi được vận hành đúng mục đích hoặc trong các điều kiện sử dụng sai có thể dự báo trước.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định các yêu cầu an toàn cụ thể cho máy san, đồng thời bổ sung hoặc sửa đổi các yêu cầu chung đã được nêu trong TCVN 11357-1 (EN 474-1).
• Xác định các mối nguy hiểm đặc trưng liên quan đến cấu trúc và hoạt động của máy san, bao gồm cả các thiết bị phụ trợ được gắn kèm như bộ xới, bộ cào hoặc lưỡi gạt phía trước.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Yêu cầu áp dụng đồng bộ với TCVN 11357-1 về các yêu cầu an toàn chung cho máy đào và chuyển đất.
• Viện dẫn các tiêu chuẩn quốc tế liên quan đến cabin bảo vệ chống lật (ROPS), hệ thống phanh, hệ thống lái, tầm nhìn của người vận hành và các cơ cấu điều khiển an toàn khác.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Máy san (Grader): Định nghĩa là máy tự hành bánh lốp có lưỡi san điều chỉnh được, bố trí giữa trục trước và trục sau. Máy có chức năng cắt, di chuyển và san rải vật liệu, thường dùng để tạo độ dốc hoặc làm phẳng bề mặt nền đất.
• Định nghĩa các bộ phận công tác đi kèm như bộ xới (ripper) dùng để làm tơi đất cứng, bộ cào (scarifier) và các cơ cấu điều khiển lưỡi san.

4. Yêu cầu an toàn và biện pháp bảo vệ (Điều 4)

• Cabin và vị trí của người vận hành: Cabin phải được thiết kế để bảo vệ người vận hành khỏi các rủi ro do lật máy (ROPS) và vật rơi (FOPS). Không gian bên trong cabin phải đảm bảo sự thoải mái, giảm thiểu tiếng ồn và độ rung truyền từ động cơ và hệ thống di chuyển.
• Tầm nhìn và hệ thống chiếu sáng: Thiết kế cabin phải tối ưu hóa tầm nhìn trực tiếp của người vận hành đối với lưỡi san và khu vực xung quanh máy. Phải trang bị gương chiếu hậu hoặc các thiết bị hỗ trợ tầm nhìn (như camera) để kiểm soát các điểm mù phía sau.
• Hệ thống điều khiển: Các cần điều khiển phải được bố trí thuận tiện, có ký hiệu rõ ràng và có cơ chế khóa an toàn để ngăn ngừa việc kích hoạt vô ý khi người vận hành lên hoặc xuống cabin.
• Hệ thống phanh và lái: Hệ thống phanh phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về khả năng dừng máy khẩn cấp và giữ máy đứng yên trên dốc cao khi mang tải. Hệ thống lái phải đảm bảo độ nhạy và có phương án dự phòng trong trường hợp mất nguồn năng lượng chính.
• Lối tiếp cận an toàn: Các bậc lên xuống và tay vịn phải được thiết kế chống trượt, có kích thước phù hợp để người vận hành dễ dàng tiếp cận cabin và các điểm bảo dưỡng định kỳ một cách an toàn.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11357-8:2019 có hiệu lực kể từ ngày công bố ban hành, đóng vai trò là căn cứ kỹ thuật quan trọng cho các nhà sản xuất, đơn vị nhập khẩu, thử nghiệm và vận hành máy san tại Việt Nam nhằm đảm bảo tiêu chuẩn an toàn lao động tối đa.