Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10535-2:2014 (ISO 12353-2:2003)
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10535-2:2014 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 12353-2:2003 về Phương tiện giao thông đường bộ - Phân tích tai nạn giao thông - Phần 2: Hướng dẫn phương pháp đánh giá tính nghiêm trọng của va chạm xe. Đây là văn bản kỹ thuật nền tảng, cung cấp các phương pháp luận khoa học nhằm phân tích, đánh giá và tái dựng các vụ tai nạn giao thông đường bộ một cách chính xác, phục vụ cho công tác giám định, nghiên cứu an toàn và cải tiến kỹ thuật phương tiện.
Nội dung chi tiết các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)
- Điều 1: Phạm vi áp dụng
- Tiêu chuẩn này đưa ra các hướng dẫn cụ thể về việc lựa chọn và sử dụng các chỉ số đo lường tính nghiêm trọng của va chạm trong quá trình phân tích tai nạn giao thông đường bộ.
- Phạm vi áp dụng bao gồm việc thu thập dữ liệu hiện trường, phân tích biến dạng của phương tiện và tính toán các thông số vật lý liên quan đến động học của vụ va chạm.
- Tiêu chuẩn hướng tới việc chuẩn hóa phương pháp đánh giá để các kết quả nghiên cứu tai nạn có thể so sánh và đối chiếu ở quy mô quốc gia và quốc tế.
- Điều 2: Tài liệu viện dẫn
- Văn bản quy định việc áp dụng các tài liệu viện dẫn liên quan để đảm bảo tính đồng bộ về mặt thuật ngữ và phương pháp đo lường. Các tài liệu này bao gồm các tiêu chuẩn quốc tế về thử nghiệm va chạm, định nghĩa kích thước xe và các quy chuẩn về an toàn thụ động của phương tiện.
- Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa
Để đảm bảo tính thống nhất trong cách hiểu và áp dụng, tiêu chuẩn định nghĩa chi tiết các khái niệm kỹ thuật cốt lõi bao gồm:
- Độ thay đổi vận tốc (Delta-V): Là véc tơ biểu thị sự thay đổi vận tốc của phương tiện trong thời gian xảy ra va chạm. Đây là chỉ số quan trọng nhất để đánh giá mức độ nghiêm trọng của va chạm đối với người ngồi trong xe.
- Tốc độ tương đương năng lượng (EES - Energy Equivalent Speed): Tốc độ giả định mà tại đó phương tiện va chạm với một rào chắn cứng, không biến dạng để tạo ra mức độ biến dạng (móp méo) tương đương với tổn thất thực tế của xe trong vụ tai nạn.
- Xung lực va chạm (Impact Pulse): Sự thay đổi gia tốc của phương tiện theo thời gian trong suốt quá trình va chạm.
- Mức độ biến dạng (Deformation): Sự thay đổi hình học của cấu trúc xe do lực tác động từ vụ va chạm gây ra, được đo lường bằng các chỉ số chiều sâu và chiều rộng vùng biến dạng.
- Điều 4: Nguyên tắc chung và phương pháp đánh giá tính nghiêm trọng của va chạm
- Nguyên tắc thu thập dữ liệu: Quá trình đánh giá phải dựa trên các số liệu thực tế khách quan được thu thập từ hiện trường vụ tai nạn, bao gồm dấu vết trên đường, vị trí dừng của các phương tiện và hư hỏng vật lý trên xe.
- Phương pháp xác định Delta-V và EES: Hướng dẫn sử dụng các công thức toán học dựa trên định luật bảo toàn động lượng và bảo toàn năng lượng để tính toán các chỉ số Delta-V và EES. Việc tính toán này giúp xác định lượng năng lượng đã bị hấp thụ bởi cấu trúc xe trong quá trình va chạm.
- Đánh giá mối tương quan với chấn thương: Tiêu chuẩn chỉ ra cách thức liên kết giữa các chỉ số vật lý của va chạm (như Delta-V) với mức độ chấn thương của người ngồi trên xe (thường được phân loại theo Thang đo chấn thương giản đơn - AIS), từ đó giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về cơ chế gây chấn thương trong tai nạn giao thông.
Ý nghĩa và tầm quan trọng của các quy định
Các điều khoản đầu của TCVN 10535-2:2014 đóng vai trò thiết lập một hệ thống ngôn ngữ kỹ thuật chung và phương pháp luận chuẩn xác cho các chuyên gia phân tích tai nạn. Việc áp dụng đúng các hướng dẫn này giúp loại bỏ các sai số cảm tính trong đánh giá tai nạn, cung cấp bằng chứng khoa học tin cậy cho công tác điều tra pháp lý, đồng thời hỗ trợ các nhà sản xuất ô tô cải tiến thiết kế thân xe nhằm hấp thụ xung lực tốt hơn, bảo vệ tối đa tính mạng con người.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Road vehicles – Traffic accident analysis – Part 2: Guidelines for the use of impact severity measures
Lời nói đầu
TCVN 10535-2:2014 hoàn toàn tương đương với ISO 12353-2:2003.
TCVN 10535-2:2014 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 22 Phương tiện giao thông đường bộ biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Lời giới thiệu
Bất cứ phương pháp nào tiếp cận với vấn đề an toàn trên đường được xem xét cũng cần đến khái niệm tính nghiêm trọng của va chạm và tính nghiêm trọng này thường được nghĩ tới là mức độ ác liệt về mặt vật lý của vụ đâm xe.
Cơ quan nhà nước hoặc cơ quan điều hành giao thông khác thực thi các tiêu chuẩn đánh giá giao thông tĩnh hy vọng giảm được tính nghiêm trọng của các va chạm trên các đường bộ được hoán cải; tương tự như vậy, khi đưa ra các quy định cho thử nghiệm đâm xe, cần biết được mức độ nghiêm trọng của va chạm của dạng hình thử nghiệm so với mức nghiêm trọng của va chạm trên các đường giao thông công cộng.
Các nhà sản xuất xe tìm mọi cách để nâng cao tính thích hợp với va chạm cho các sản phẩm của mình cũng cần đến định nghĩa tính nghiêm trọng của va chạm, bởi vì các thay đổi thiết kế để tạo ra sự bảo vệ tốt nhất cho hành khách ở các vận tốc thấp là không cần thiết – hoặc thậm chí vẫn được thực hiện như thường ngày – cũng như đã tạo ra sự bảo vệ tốt nhất cho hành khách ở các vận tốc cao.
Các nhà nghiên cứu và điều tra khảo sát khác về các tai nạn trong thực tế đã cung cấp các dữ liệu và thông báo cho các chính phủ, các nhà sản xuất và các bên có quan tâm khác và họ được yêu cầu đưa ra các tiêu chuẩn đánh giá tính nghiêm trọng của va chạm dựa trên các bằng chứng sẵn có của chúng sau khi đã xảy ra một vụ đâm xe.
Tính nghiêm trọng của va chạm tập trung vào xe mà không tập trung vào người đi xe và trong bối cảnh này thường được phân biệt là va chạm thứ nhất so với va chạm thứ hai. Điển hình là, trong một vụ đâm xe dẫn đến thương tích của người đi xe có va chạm thứ nhất (đầu tiên) giữa xe và vật thể khác như xe khác, cây hoặc trụ, cột: đây là va chạm đầu tiên. Một thời gian rất ngắn sau đó, một phần bên trong khoang hành khách thường bao gồm hệ thống giữ được chất tải bởi người đi xe: đây là va chạm thứ hai.
Mặc dù hai va chạm này không giống nhau nhưng chúng có quan hệ chặt chẽ với nhau, vì va chạm đầu tiên tạo ra phần lớn các điều kiện có liên quan cho va chạm thứ hai. Nổi bật lên trong các điều kiện này là chiều và mức gia tốc của xe, độ lớn và tốc độ biến dạng của khoang hành khách.
Tính nghiêm trọng của va chạm gắn liền với mức độ ác liệt của va chạm đầu tiên và vì vậy không trực tiếp xác định hậu quả của thương tích. Điều này khiến cho không thể nói rằng các va chạm có tính nghiêm trọng thấp lại dẫn đến các mức thương tích cao và ngược lại. Tuy nhiên, đối với một dạng va chạm riêng, tính nghiêm trọng của va chạm lớn hơn gắn liền với các thương tích nặng hơn. Hậu quả cuối cùng của va chạm đâm xe phụ thuộc vào các đặc tính của các tiêu chuẩn đánh giá sự giảm thương tích được sử dụng động học của con người và dung sai của bản thân thân thể người.
Các tiêu chuẩn đánh giá tính nghiêm trọng của va chạm thường là vận tốc của xe, vận tốc, gia tốc hoặc các thông số của ép bẹp. Một số thông số dễ đánh giá hơn các thông số khác và một số thông số có liên quan nhiều hơn các thông số khác trong các tình huống tai nạn riêng biệt. Vì lý do này mà các tiêu chuẩn đánh giá khác nhau đã được sử dụng một cách rộng rãi.
Ngay cả khi các thông số đánh giá tính nghiêm trọng của va chạm được xem là có tương quan với hậu quả của thương tích thì chúng cũng không nhất thiết phải chịu trách nhiệm về các thương tích dưới dạng nguyên nhân của thương tích.Các yếu tố khác cũng có thể đóng góp vào hậu quả gây thương tích.
Phụ lục A đưa ra mô tả về các thông số này, thông tin cần cho tính toán chúng và các phương pháp để đánh giá chúng.<
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6821:2010 (ISO 611:2003) về Phương tiện giao thông đường bộ - Phanh ô tô và rơ moóc - Từ vựng
- 2Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6578:2014 (ISO 3779:2009) về Phương tiện giao thông đường bộ - Mã nhận dạng xe (VIN) - Nội dung và cấu trúc
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10469-2:2014 (ISO 23274-2:2012) về Phương tiện giao thông đường bộ - Đo chất phát thải và tiêu thụ nhiên liệu của xe hybrid điện - Phần 2: Hybrid điện nạp điện bằng nguồn điện bên ngoài
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10472:2014 (ISO 13331:1995) về Phương tiện giao thông đường bộ - Ống nạp và cửa nạp của thùng nhiên liệu ô tô - Hệ thống thu hồi hơi
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6956:2001 về Phương tiện giao thông đường bộ - Thiết bị đo tốc độ và việc lắp đặt trên phương tiện cơ giới - Yêu cầu và phương pháp thử trong phê duyệt kiểu
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7057-1:2002
- 7Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7461:2005 (ISO 2958:1973) về Phương tiện giao thông đường bộ - Bảo vệ bên ngoài cho ô tô con
- 1Quyết định 3737/QĐ-BKHCN năm 2014 công bố Tiêu chuẩn quốc gia do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6821:2010 (ISO 611:2003) về Phương tiện giao thông đường bộ - Phanh ô tô và rơ moóc - Từ vựng
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6578:2014 (ISO 3779:2009) về Phương tiện giao thông đường bộ - Mã nhận dạng xe (VIN) - Nội dung và cấu trúc
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10469-2:2014 (ISO 23274-2:2012) về Phương tiện giao thông đường bộ - Đo chất phát thải và tiêu thụ nhiên liệu của xe hybrid điện - Phần 2: Hybrid điện nạp điện bằng nguồn điện bên ngoài
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10472:2014 (ISO 13331:1995) về Phương tiện giao thông đường bộ - Ống nạp và cửa nạp của thùng nhiên liệu ô tô - Hệ thống thu hồi hơi
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10535-1:2014 (ISO 12353-1:2002) về Phương tiện giao thông đường bộ - Phân tích tai nạn giao thông - Phần 1: Từ vựng
- 7Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6956:2001 về Phương tiện giao thông đường bộ - Thiết bị đo tốc độ và việc lắp đặt trên phương tiện cơ giới - Yêu cầu và phương pháp thử trong phê duyệt kiểu
- 8Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7057-1:2002
- 9Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7461:2005 (ISO 2958:1973) về Phương tiện giao thông đường bộ - Bảo vệ bên ngoài cho ô tô con
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10535-2:2014 (ISO 12353-2:2003) về Phương tiện giao thông đường bộ - Phân tích tai nạn giao thông - Phần 2: Hướng dẫn phương pháp đánh giá tính nghiêm trọng của va chạm xe
- Số hiệu: TCVN10535-2:2014
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/2014
- Nơi ban hành: ***
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 08/11/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
