Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10360:2014 (hoàn toàn tương đương với ISO 14246:2014) quy định về các yêu cầu kiểm tra và thử nghiệm trong quá trình chế tạo van chai chứa khí. Đây là tiêu chuẩn kỹ thuật cốt lõi nhằm đảm bảo an toàn, chất lượng và độ tin cậy của van chai trước khi đưa vào lưu thông và sử dụng thực tế.

Điều 1: Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này xác định các quy trình và yêu cầu bắt buộc đối với việc kiểm tra và thử nghiệm trong chế tạo các loại van chai chứa khí. Cụ thể:

• Áp dụng trực tiếp cho các loại van được lắp đặt vào chai chứa khí có dung tích nước lên đến 150 lít.
• Sử dụng cho các loại khí nén, khí hóa lỏng hoặc khí hòa tan dưới áp suất.
• Không áp dụng cho các loại van chai chứa khí dùng cho thiết bị thở, thiết bị dập lửa hoặc các ứng dụng đặc biệt khác trừ khi có quy định phối hợp cụ thể.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn và kết hợp với các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia liên quan sau:

• TCVN 9313 (ISO 10297) về Chai chứa khí - Van chai - Thiết kế, thử nghiệm kiểu và phê duyệt.
• TCVN 6874-1 (ISO 11114-1) và TCVN 6874-2 (ISO 11114-2) về tính tương thích của vật liệu chế tạo chai và van với khí chứa.
• Các tiêu chuẩn liên quan đến ren đầu chai và ren đầu ra của van để đảm bảo tính đồng bộ và kín khít tuyệt đối.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi phục vụ cho công tác kiểm tra và thử nghiệm chế tạo:

• Van chai chứa khí (Cylinder valve): Thiết bị đóng/mở được gắn trực tiếp vào cổ chai chứa khí để kiểm soát dòng khí nạp vào hoặc xả ra.
• Thử nghiệm chế tạo (Manufacturing test): Các thử nghiệm được thực hiện trên từng van hoặc trên các mẫu thử lấy từ loạt sản xuất để xác nhận sự phù hợp với thiết kế đã được phê duyệt.
• Thử nghiệm kiểu (Type test): Thử nghiệm ban đầu để phê duyệt thiết kế của một kiểu van cụ thể trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt.
• Lô sản xuất (Batch): Nhóm các van cùng một kiểu dáng, được sản xuất liên tục trong cùng một điều kiện kỹ thuật và nguyên vật liệu.

Điều 4: Yêu cầu chung và quy trình thử nghiệm trong chế tạo

Điều khoản này quy định chi tiết về quy trình kiểm tra chất lượng sản phẩm trong dây chuyền sản xuất, bao gồm:

• Kiểm tra ngoại quan và kích thước: Tất cả các van phải được kiểm tra bằng mắt thường để phát hiện các khuyết tật bề mặt, rỗ khí, vết nứt và kiểm tra kích thước ren kết nối bằng dưỡng đo chuyên dụng.
• Thử nghiệm độ kín rò rỉ (Leakproofness test): Mỗi van sau khi lắp ráp hoàn chỉnh phải trải qua thử nghiệm rò rỉ khí ở áp suất quy định để đảm bảo không có sự rò rỉ tại các mối nối, đệm kín và thân van.
• Thử nghiệm áp suất thủy lực (Hydraulic pressure test): Thử nghiệm độ bền cơ học của thân van dưới áp suất cao hơn áp suất làm việc định mức nhằm phát hiện các khuyết tật tiềm ẩn trong cấu trúc vật liệu.
• Thử nghiệm vận hành (Operational test): Kiểm tra cơ cấu đóng mở của van hoạt động trơn tru, lực vặn tay quay hoặc mô-men xoắn nằm trong giới hạn cho phép của thiết kế.