Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10356:2014

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10356:2014 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 15510:2010, quy định chi tiết về thành phần hóa học của các loại thép không gỉ. Đây là văn bản kỹ thuật nền tảng làm cơ sở cho việc phân loại, kiểm định, sản xuất và nghiệm thu chất lượng các sản phẩm thép không gỉ tại Việt Nam và trong giao thương quốc tế.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Tiêu chuẩn này quy định cụ thể về thành phần hóa học của các mác thép không gỉ đối với các dạng sản phẩm bán thành phẩm và thành phẩm phổ biến trên thị trường, bao gồm:

• Thép bán thành phẩm, phôi thép được sử dụng để gia công áp lực tiếp theo.
• Thép tấm, thép lá và thép dải được chế tạo bằng phương pháp cán nóng hoặc cán nguội.
• Thép thanh, thép dây, thép hình và các sản phẩm định hình khác.
• Các sản phẩm thép không gỉ được thiết kế đặc biệt nhằm mục đích chống ăn mòn hóa học, chịu nhiệt và chống oxy hóa ở nhiệt độ cao.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, người sử dụng cần phối hợp tham chiếu với các tài liệu kỹ thuật liên quan bao gồm:

• Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế quy định về phương pháp phân tích hóa học nhằm xác định chính xác hàm lượng các nguyên tố hợp kim trong thép.
• Các tiêu chuẩn về dung sai kích thước, phương pháp lấy mẫu thử nghiệm hóa học đối với từng nhóm sản phẩm thép không gỉ cụ thể.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra định nghĩa cốt lõi mang tính pháp lý và kỹ thuật để phân loại thép không gỉ dựa trên thành phần hóa học đặc trưng:

• Thép không gỉ (Stainless steel): Được định nghĩa là loại thép hợp kim có chứa hàm lượng Crom (Cr) tối thiểu là 10,5% tính theo khối lượng và hàm lượng Cacbon (C) tối đa không vượt quá 1,2% tính theo khối lượng.
• Sự kết hợp giữa hàm lượng Crom tối thiểu và giới hạn Cacbon nghiêm ngặt này giúp hình thành lớp màng oxit tự bảo vệ thụ động trên bề mặt, mang lại khả năng chống ăn mòn vượt trội cho vật liệu trong các môi trường xâm thực.

Yêu cầu về thành phần hóa học (Điều 4)

Quy định chung về việc xác định, áp dụng và kiểm soát thành phần hóa học của thép không gỉ bao gồm các nguyên tắc sau:

• Phân tích mẻ nấu (Cast analysis): Thành phần hóa học của thép phải được xác định dựa trên kết quả phân tích mẫu lấy trực tiếp từ mẻ nấu lỏng. Kết quả phân tích này phải hoàn toàn phù hợp với các giới hạn quy định cho từng mác thép cụ thể được liệt kê trong bảng tiêu chuẩn.
• Phân tích sản phẩm (Product analysis): Tiêu chuẩn cho phép có sự sai lệch nhất định giữa kết quả phân tích trên sản phẩm thực tế so với giới hạn quy định của phân tích mẻ nấu. Tuy nhiên, mức độ sai lệch này phải nằm trong phạm vi dung sai cho phép được quy định cụ thể trong các tiêu chuẩn sản phẩm tương ứng.
• Kiểm soát các nguyên tố hợp kim: Ngoài hai nguyên tố chính là Crom và Cacbon, tiêu chuẩn còn kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ của các nguyên tố khác như Niken (Ni), Mangan (Mn), Silic (Si), Photpho (P), Lưu huỳnh (S), Molibden (Mo), Nitơ (N) và các nguyên tố vi lượng khác tùy thuộc vào từng nhóm cấu trúc của thép không gỉ (như Austenitic, Ferritic, Martensitic, Duplex, hoặc hóa bền tiết pha).