Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1-1:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F16 biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Đây là văn bản cốt lõi quy định các nguyên tắc, quy trình và thủ tục cơ bản để xây dựng, thẩm định và công bố tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) tại Việt Nam.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu (từ Điều 1 đến Điều 4) của TCVN 1-1:2015:

Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định các nguyên tắc chung, quy trình và thủ tục cụ thể để xây dựng, thẩm định và công bố tiêu chuẩn quốc gia (TCVN).
• Đối tượng áp dụng bao gồm các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ được giao nhiệm vụ tổ chức xây dựng dự thảo TCVN, cùng các tổ chức, cá nhân, Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia tham gia vào hoạt động này.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là bộ phận không thể tách rời khi áp dụng. Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa đã được quy định trong Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, đồng thời làm rõ một số khái niệm chuyên ngành quan trọng:

• Dự thảo tiêu chuẩn quốc gia: Là bản thảo của tiêu chuẩn được biên soạn qua các giai đoạn khác nhau để lấy ý kiến, thẩm định hoặc chuẩn bị công bố chính thức.
• Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia (TCVN/TC): Tổ chức tư vấn chuyên môn do Bộ Khoa học và Công nghệ thành lập nhằm thực hiện việc biên soạn, thẩm định kỹ thuật và tham gia xây dựng các tiêu chuẩn quốc gia.
• Sự đồng thuận (Consensus): Sự nhất trí rộng rãi, được đặc trưng bởi việc không có sự đối kháng mạnh mẽ đối với các vấn đề trọng yếu từ bất kỳ bên liên quan nào, đạt được thông qua một quá trình xem xét ý kiến của tất cả các bên và dung hòa các quan điểm khác biệt.

Điều 4: Nguyên tắc chung trong xây dựng TCVN

Hoạt động xây dựng tiêu chuẩn quốc gia phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc nền tảng sau:

• Nguyên tắc đồng thuận: TCVN phải được xây dựng trên cơ sở đồng thuận giữa các bên liên quan bao gồm cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp sản xuất, người tiêu dùng và các tổ chức khoa học công nghệ.
• Nguyên tắc công khai, minh bạch: Quy trình xây dựng tiêu chuẩn phải đảm bảo tính công khai. Dự thảo TCVN phải được gửi lấy ý kiến rộng rãi của các tổ chức, cá nhân quan tâm và được thông báo công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng.
• Nguyên tắc hài hòa quốc tế: Ưu tiên chấp nhận các tiêu chuẩn quốc tế (như ISO, IEC, CODEX...), tiêu chuẩn khu vực hoặc tiêu chuẩn nước ngoài tiên tiến để làm cơ sở xây dựng TCVN, nhằm tạo thuận lợi cho thương mại quốc tế và hội nhập kinh tế.
• Nguyên tắc thống nhất và đồng bộ: TCVN được xây dựng phải đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống tiêu chuẩn quốc gia, không được chồng chéo, mâu thuẫn với các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) hoặc các quy định pháp luật hiện hành.