Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn ngành 24TCN 01:1998

Tiêu chuẩn ngành 24TCN 01:1998 do Bộ Công nghiệp ban hành quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm sợi polyeste pha bông (thường gọi là sợi pha T/C hoặc CVC). Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng làm cơ sở pháp lý và kỹ thuật để đánh giá chất lượng sản phẩm, phục vụ cho hoạt động sản xuất, kiểm soát chất lượng, giao nhận và thương mại trong ngành dệt may tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại sợi đơn hoặc sợi chập được sản xuất từ xơ polyeste pha với xơ bông (cotton) theo các tỷ lệ phối trộn khác nhau. Tiêu chuẩn quy định cụ thể các chỉ tiêu chất lượng mà sản phẩm sợi pha phải đạt được trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường hoặc đưa vào công đoạn dệt vải.

Các yêu cầu kỹ thuật cốt lõi của sợi polyeste pha bông

Tiêu chuẩn đưa ra hệ thống các chỉ tiêu cơ lý nghiêm ngặt nhằm đảm bảo chất lượng sợi thành phẩm, bao gồm các nội dung trọng tâm sau:

• Tỷ lệ pha trộn xơ: Quy định giới hạn sai lệch cho phép đối với tỷ lệ thành phần xơ polyeste và xơ bông thực tế so với tỷ lệ thiết kế (ví dụ: tỷ lệ pha phổ biến 65/35 hoặc 50/50). Việc kiểm soát tỷ lệ này đảm bảo tính chất cơ lý và độ đều màu khi nhuộm.
• Độ mảnh (Chi số sợi): Xác định trị số độ mảnh thực tế và dung sai cho phép so với độ mảnh thiết kế, đảm bảo độ đồng đều về độ dày của sợi trong suốt lô hàng.
• Độ bền kéo đứt và độ giãn đứt: Quy định lực kéo đứt tối thiểu (tính bằng cN hoặc cN/tex) và độ giãn đứt của sợi nhằm đảm bảo sợi có đủ khả năng chịu lực, hạn chế đứt sợi trong quá trình dệt tốc độ cao.
• Hệ số biến sai về độ bền (CV% lực đứt): Giới hạn tỷ lệ biến sai lực đứt để đánh giá độ đều về khả năng chịu lực giữa các đoạn sợi khác nhau.
• Độ săn và độ không đều về độ săn: Quy định số vòng xoắn trên một mét sợi và mức độ sai lệch cho phép nhằm đảm bảo cấu trúc sợi ổn định, không bị xù lông hoặc biến dạng.
• Độ không đều uster (U% hoặc CV% khối lượng): Đánh giá mức độ đều đặn về khối lượng dọc theo chiều dài sợi, hạn chế hiện tượng sợi bị sọc hoặc loang lổ sau khi dệt thành vải.
• Khuyết tật trên sợi: Giới hạn tối đa số lượng điểm dày, điểm mỏng và hạt kết (neps) trên một đơn vị chiều dài sợi (thường tính trên 1000 mét sợi).
• Độ hồi ẩm thương mại: Quy định mức độ hồi ẩm tiêu chuẩn đối với sợi pha để làm cơ sở tính toán khối lượng thương mại chính xác khi giao nhận.

Phương pháp thử nghiệm và đánh giá chất lượng

Để xác định các chỉ tiêu kỹ thuật nêu trên, tiêu chuẩn yêu cầu áp dụng các phương pháp thử nghiệm chuẩn hóa:

• Phương pháp lấy mẫu đại diện từ các kiện hàng trong lô sản phẩm để đảm bảo tính khách quan và chính xác cho kết quả kiểm nghiệm.
• Sử dụng các thiết bị đo chuyên dụng trong phòng thí nghiệm dệt may đạt chuẩn để đo độ bền, độ săn, độ mảnh và độ không đều uster.
• Quy trình xử lý mẫu trong điều kiện khí hậu chuẩn (nhiệt độ và độ ẩm quy định) trước khi tiến hành các bước thử nghiệm cơ lý.

Quy định về bao gói, ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản

Bên cạnh các chỉ tiêu kỹ thuật, tiêu chuẩn cũng hướng dẫn chi tiết về công tác hậu cần và bảo quản sản phẩm sợi:

• Bao gói: Sợi phải được đóng gói trong bao bì chuyên dụng (như thùng carton hoặc bao dứa có lót nilon) để tránh bụi bẩn, ẩm ướt và các tác động cơ học gây hư hỏng ống sợi trong quá trình vận chuyển.
• Ghi nhãn: Trên mỗi bao gói phải ghi rõ các thông tin bắt buộc bao gồm: tên nhà sản xuất, ký hiệu loại sợi, chi số sợi, tỷ lệ pha trộn, khối lượng tịnh, khối lượng cả bì, số hiệu lô hàng và ngày sản xuất.
• Vận chuyển và bảo quản: Phương tiện vận chuyển phải có mui che khô ráo, sạch sẽ. Kho chứa sợi phải đảm bảo thông thoáng, khô ráo, có bệ đỡ chống ẩm, tránh xa nguồn nhiệt và các hóa chất có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng xơ sợi.