Tiêu chuẩn ngành 22 TCN 263:2000 về Quy trình khảo sát đường ô tô do Bộ Giao thông vận tải ban hành là văn bản kỹ thuật pháp quy quy định các nguyên tắc, trình tự, nội dung và yêu cầu kỹ thuật đối với công tác khảo sát đường ô tô nhằm phục vụ cho việc lập dự án đầu tư, thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công các công trình đường bộ tại Việt Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước đối với công tác khảo sát xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp và mở rộng các tuyến đường ô tô thuộc hệ thống đường bộ.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các tổ chức tư vấn xây dựng, doanh nghiệp khảo sát thiết kế, các kỹ sư, kỹ thuật viên ngành giao thông vận tải và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan đến công tác thẩm định, phê duyệt dự án đường bộ.

Nội dung cốt lõi của quy trình khảo sát đường ô tô

Phần 1 và Chương 1: Quy định chung và các điều khoản mở đầu

• Xác định mục đích, nhiệm vụ của công tác khảo sát đường ô tô qua từng giai đoạn thiết kế cụ thể (thiết kế sơ bộ, thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công).
• Quy định về công tác chuẩn bị, lập phương án kỹ thuật khảo sát và các yêu cầu về bảo đảm an toàn lao động, bảo vệ môi trường trong quá trình thực hiện khảo sát ngoài thực địa.

Phần 2 (Chương 2 đến Chương 6): Công tác khảo sát địa hình và lập lưới khống chế

• Quy định chi tiết về việc xây dựng lưới khống chế mặt bằng và khống chế độ cao dọc theo tuyến đường bằng các phương pháp đo đạc hiện đại.
• Hướng dẫn kỹ thuật đo vẽ bản đồ địa hình, bình đồ tuyến đường, đo trắc dọc, trắc ngang và cắm tuyến ngoài thực địa.
• Xác định các tiêu chuẩn sai số cho phép trong đo đạc địa hình đối với từng cấp đường và từng loại địa hình (đồng bằng, đồi núi, vùng núi cao).

Phần 3 (Chương 7 đến Chương 11): Khảo sát địa chất công trình và địa chất thủy văn

• Quy định phương pháp và khối lượng khảo sát địa chất bao gồm khoan thăm dò, đào hố, xuyên tĩnh, xuyên động dọc theo tuyến và tại các vị trí xây dựng công trình trên tuyến.
• Yêu cầu xác định các chỉ tiêu cơ lý của các lớp đất đá, đánh giá độ ổn định của nền đường, đặc biệt là tại các khu vực nền đường đắp cao, mái dốc sạt lở hoặc nền đất yếu.
• Khảo sát, đánh giá trữ lượng và chất lượng các mỏ vật liệu xây dựng lân cận tuyến đường để phục vụ công tác thi công.

Phần 4 (Chương 12 đến Chương 14): Khảo sát khí tượng, thủy văn và thiết kế công trình thoát nước

• Thu thập và phân tích số liệu khí tượng, thủy văn lịch sử tại khu vực tuyến đường đi qua nhằm dự báo các đặc trưng thủy văn thiết kế.
• Khảo sát chi tiết các lưu vực sông, suối, khe tụ thủy để xác định lưu lượng nước, mực nước thiết kế, hướng dòng chảy phục vụ cho việc bố trí và thiết kế cầu, cống.
• Đánh giá tác động của chế độ thủy văn đến sự ổn định của nền đường và đề xuất các giải pháp thoát nước mặt, thoát nước ngầm hiệu quả.

Phần 5 (Chương 15 đến Chương 17): Khảo sát phục vụ thiết kế các bộ phận công trình đường

• Khảo sát hiện trạng nền mặt đường cũ đối với các dự án cải tạo, nâng cấp nhằm đánh giá cường độ mặt đường hiện tại bằng phương pháp đo độ võng đàn hồi.
• Khảo sát chi tiết các điểm giao cắt (nút giao thông, đường ngang dân sinh, giao cắt với đường sắt) và các công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm hoặc nổi dọc tuyến.

Phần 6 (Chương 18 đến Chương 20): Công tác lập hồ sơ, nghiệm thu và bàn giao sản phẩm khảo sát

• Quy định về thành phần, quy cách và nội dung của báo cáo kết quả khảo sát địa hình, địa chất, khí tượng thủy văn.
• Quy trình kiểm tra, giám sát chất lượng công tác khảo sát tại thực địa và trong phòng thí nghiệm.
• Thủ tục nghiệm thu, bàn giao hồ sơ khảo sát giữa đơn vị thực hiện, chủ đầu tư và đơn vị thiết kế tiếp theo.

Quy định kỹ thuật khảo sát đối với các bộ phận cấu thành đường ô tô

• Phần xe chạy: Khảo sát kỹ lưỡng các yếu tố hình học, độ dốc, bán kính đường cong và cường độ chịu lực của phần mặt đường trực tiếp phục vụ xe chạy nhằm bảo đảm an toàn và êm thuận cho phương tiện.
• Phần lề đường: Khảo sát địa hình và địa chất phần lề đường để thiết kế độ dốc thoát nước, khả năng chịu tải khi xe dừng đỗ khẩn cấp.
• Phần có gia cố: Xác định các phạm vi lề đường, mái taluy cần gia cố bằng bê tông, đá hộc hoặc trồng cỏ nhằm chống xói lở và tăng cường độ ổn định cho công trình.
• Phần phân cách: Khảo sát địa hình phục vụ việc bố trí dải phân cách giữa hoặc dải phân cách bên nhằm phân chia các làn xe chạy ngược chiều hoặc các dòng xe khác nhau.
• Phần an toàn (gia cố): Khảo sát các điều kiện biên để thiết kế dải an toàn, lề gia cố, hệ thống hộ lan tôn sóng, tường phòng hộ và các thiết bị an toàn giao thông khác dọc theo tuyến đường.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn ngành 22 TCN 263:2000 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải. Các quy định trước đây trái với tiêu chuẩn này đều bãi bỏ. Việc áp dụng tiêu chuẩn này là bắt buộc đối với tất cả các hoạt động khảo sát đường ô tô sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước và khuyến khích áp dụng đối với các nguồn vốn khác.