Thông tư 15/2018/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành quy định chi tiết về chi phí phát hành, hoán đổi, mua lại, thanh toán gốc, lãi trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh và trái phiếu chính quyền địa phương tại thị trường trong nước.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với các hoạt động liên quan đến chi phí phát hành, hoán đổi, mua lại và thanh toán gốc, lãi của ba loại trái phiếu chính tại thị trường trong nước bao gồm: trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh và trái phiếu chính quyền địa phương.

Các đối tượng áp dụng trực tiếp quy định này bao gồm:

• Kho bạc Nhà nước;
• Tổ chức phát hành trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh theo quy định của Luật Quản lý nợ công;
• Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện phát hành trái phiếu chính quyền địa phương;
• Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước Việt Nam;
• Sở Giao dịch Chứng khoán và Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam;
• Các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến việc phát hành, hoán đổi, mua lại và thanh toán gốc, lãi các loại trái phiếu nêu trên.

Nguyên tắc chi trả và quản lý chi phí

Việc chi trả và quản lý các khoản chi phí phát sinh được thực hiện theo các nguyên tắc phân định rõ ràng nguồn vốn chi trả tương ứng với từng loại công cụ nợ:

• Ngân sách trung ương chịu trách nhiệm chi trả toàn bộ các khoản chi phí phát sinh trong quá trình phát hành, hoán đổi, mua lại, thanh toán gốc, lãi trái phiếu Chính phủ. Đồng thời, Ngân sách trung ương cũng chi trả chi phí đấu thầu tín phiếu kho bạc cho Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Khoản chi phí này được tính là nguồn thu của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và quản lý theo cơ chế tài chính riêng.
• Tổ chức phát hành trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh tự chi trả các khoản chi phí phát sinh và được hạch toán trực tiếp vào chi phí hoạt động hoặc tính vào giá trị công trình, dự án được đầu tư từ nguồn vốn phát hành trái phiếu.
• Ngân sách địa phương chịu trách nhiệm chi trả toàn bộ các khoản chi phí phát sinh liên quan đến trái phiếu chính quyền địa phương.
• Sở Giao dịch Chứng khoán và Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam thực hiện hạch toán nguồn thu từ việc cung cấp dịch vụ đấu thầu, dịch vụ đại lý thanh toán gốc, lãi trái phiếu vào doanh thu hoạt động nghiệp vụ, quản lý theo cơ chế tài chính của đơn vị và quy định pháp luật về giá dịch vụ.
• Các tổ chức bảo lãnh chính và đại lý phát hành hạch toán nguồn thu từ dịch vụ bảo lãnh, đại lý phát hành vào doanh thu hoạt động theo quy định pháp luật hiện hành.

Chi phí phát hành, mua lại, hoán đổi và thanh toán gốc, lãi trái phiếu Chính phủ

Các mức chi phí cụ thể được thanh toán từ Ngân sách Trung ương bao gồm:

• Chi phí trả cho Kho bạc Nhà nước: Bao gồm các chi phí trực tiếp phục vụ công tác phát hành, hoán đổi, mua lại, thanh toán gốc, lãi; chi phí in chứng chỉ (nếu có) khi phát hành theo phương thức đại lý hoặc bán lẻ qua hệ thống Kho bạc Nhà nước; chi mua sắm, bảo dưỡng thiết bị công nghệ; chi hội nghị, đào tạo, nghiên cứu phát triển thị trường; chi thông tin tuyên truyền và khen thưởng. Kho bạc Nhà nước có trách nhiệm lập dự toán hàng năm để tổng hợp vào dự toán ngân sách nhà nước.
• Chi phí đấu thầu phát hành và mua lại:
  • Đấu thầu tín phiếu kho bạc tại Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Bằng 0,01% giá trị danh nghĩa tín phiếu phát hành (không áp dụng khi phát hành trực tiếp cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam).
  • Đấu thầu phát hành trái phiếu Chính phủ tại Sở Giao dịch Chứng khoán: Bằng 0,025% giá trị danh nghĩa phát hành, tối đa không quá một tỷ (1.000.000.000) đồng/phiên (bao gồm cả phiên gọi thầu bổ sung).
  • Đấu thầu mua lại trái phiếu Chính phủ tại Sở Giao dịch Chứng khoán: Bằng 0,0075% giá mua lại, tối đa không quá ba trăm triệu (300.000.000) đồng/phiên.
• Chi phí bảo lãnh phát hành: Trả cho tổ chức bảo lãnh chính tối đa 0,1% giá trị danh nghĩa trái phiếu phát hành. Mức phí cụ thể do Kho bạc Nhà nước thỏa thuận với tổ chức bảo lãnh chính dựa trên tình hình thị trường và độ phức tạp của đợt phát hành, được quy định rõ trong hợp đồng bảo lãnh phát hành.
• Chi phí đại lý phát hành: Trả cho tổ chức cung cấp dịch vụ đại lý tối đa 0,1% giá trị danh nghĩa phát hành. Mức phí cụ thể do Kho bạc Nhà nước thỏa thuận và quy định trong hợp đồng (không bao gồm chi phí in chứng chỉ).
• Chi phí thanh toán gốc, lãi trả cho Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam:
  • Đối với trái phiếu Chính phủ: Bằng 0,02% giá trị gốc, lãi thực hiện thanh toán, tối đa không quá bốn trăm triệu (400.000.000) đồng/lần thanh toán của một mã trái phiếu.
  • Đối với tín phiếu kho bạc: Bằng 0,01% giá trị thực thanh toán, tối đa không quá hai trăm triệu (200.000.000) đồng/lần thanh toán của một mã tín phiếu.

Chi phí đối với trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh

Quy định về chi phí đối với trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh được phân chia theo chủ thể phát hành:

• Đối với ngân hàng chính sách: Chi phí đấu thầu tại Sở Giao dịch Chứng khoán áp dụng tương tự mức phí đấu thầu trái phiếu Chính phủ (0,025% cho phát hành và 0,0075% cho mua lại). Chi phí dịch vụ đại lý phát hành áp dụng tối đa 0,1% giá trị danh nghĩa.
• Đối với doanh nghiệp phát hành: Chi phí phát hành, mua lại, hoán đổi do doanh nghiệp tự thỏa thuận với các tổ chức đấu thầu, bảo lãnh, đại lý phát hành hoặc đại lý bán lẻ. Riêng trường hợp đấu thầu tại Sở Giao dịch Chứng khoán thì áp dụng mức phí tương tự như đối với trái phiếu Chính phủ.
• Chi phí dịch vụ đại lý thanh toán gốc, lãi: Trường hợp đăng ký, lưu ký tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam, áp dụng mức phí tương tự trái phiếu Chính phủ là 0,02% giá trị gốc, lãi thanh toán (tối đa không quá 400.000.000 đồng/lần thanh toán của một mã trái phiếu).

Chi phí đối với trái phiếu chính quyền địa phương

Chi phí liên quan đến trái phiếu chính quyền địa phương được quy định cụ thể như sau:

• Chi phí phát hành, mua lại, hoán đổi:
  • Chi phí đấu thầu tại Sở Giao dịch Chứng khoán áp dụng tương tự mức phí đấu thầu trái phiếu Chính phủ (0,025% cho phát hành và 0,0075% cho mua lại).
  • Chi phí dịch vụ bảo lãnh phát hành và dịch vụ đại lý phát hành áp dụng tối đa bằng mức chi phí tương ứng của trái phiếu Chính phủ (tối đa 0,1% giá trị danh nghĩa phát hành).
• Chi phí dịch vụ đại lý thanh toán gốc, lãi: Khi thực hiện đăng ký, lưu ký tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam, áp dụng mức phí tương tự trái phiếu Chính phủ là 0,02% giá trị gốc, lãi thực thanh toán (tối đa không quá 400.000.000 đồng/lần thanh toán của một mã trái phiếu).

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Thông tư 15/2018/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 4 năm 2018.

Thông tư này bãi bỏ một số quy định trước đây bao gồm:

• Điều 17 Thông tư số 99/2015/TT-BTC hướng dẫn về phát hành trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh.
• Điều 19 Thông tư số 100/2015/TT-BTC hướng dẫn về phát hành trái phiếu chính quyền địa phương tại thị trường trong nước.
• Điều 40 Thông tư số 111/2015/TT-BTC hướng dẫn phát hành trái phiếu Chính phủ tại thị trường trong nước.
• Điều 12 Thông tư số 150/2011/TT-BTC hướng dẫn hoán đổi trái phiếu Chính phủ.
• Khoản 2, Khoản 3 và các Điểm b, Điểm c Khoản 4 Điều 20 Thông tư liên tịch số 92/2016/TTLT-BTC-NHNN hướng dẫn phát hành tín phiếu Kho bạc qua Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Đồng thời, Thông tư thực hiện sửa đổi thuật ngữ thống nhất từ "phí phát hành" thành "chi phí phát hành" và "phí thanh toán" thành "chi phí thanh toán" tại các văn bản hướng dẫn liên quan nêu trên.

Về tổ chức thực hiện, Chánh Văn phòng Bộ Tài chính, Vụ trưởng Vụ Tài chính các ngân hàng và tổ chức tài chính, Cục trưởng Cục Quản lý Giá, Tổng Giám đốc Kho bạc Nhà nước, Tổng giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán, Tổng giám đốc Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam và các đơn vị liên quan chịu trách nhiệm thi hành. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc, các đơn vị cần kịp thời báo cáo Bộ Tài chính để xem xét và hướng dẫn giải quyết.