Giới thiệu chung về Thông báo 388/TB-VPCP năm 2024

Thông báo 388/TB-VPCP truyền đạt ý kiến kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái tại cuộc họp về Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa khu vực mốc 1119-1120 và đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa khu vực mốc 1088/2-1089 thuộc cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Việt Nam) - Hữu Nghị Quan (Trung Quốc). Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm thúc đẩy tiến độ triển khai mô hình cửa khẩu hiện đại, ứng dụng công nghệ cao để nâng cao năng lực thông quan, giảm thiểu chi phí logistics và thúc đẩy giao thương bền vững giữa hai nước.

Nội dung kết luận và chỉ đạo trọng tâm của Phó Thủ tướng

Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái đã đánh giá cao sự chủ động của Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn và các Bộ, ngành trong việc nghiên cứu, xây dựng Đề án. Để hoàn thiện Đề án trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, Phó Thủ tướng đưa ra các chỉ đạo cốt lõi sau:

• Xác định rõ mục tiêu và phạm vi thí điểm: Việc xây dựng cửa khẩu thông minh phải bảo đảm tính tiên phong, ứng dụng tối đa công nghệ thông tin, tự động hóa trong quy trình kiểm tra, giám sát hàng hóa. Mục tiêu tối thượng là rút ngắn thời gian thông quan, nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc, đồng thời phải bảo đảm tuyệt đối an ninh quốc phòng, chủ quyền biên giới quốc gia.
• Hoàn thiện cơ sở pháp lý và cơ chế đặc thù: Do mô hình cửa khẩu thông minh là nội dung mới, chưa có tiền lệ tại Việt Nam, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp và các Bộ ngành liên quan để rà soát kỹ lưỡng các quy định pháp luật hiện hành. Xác định rõ các nội dung cần thí điểm vượt thẩm quyền quy định để đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ hoặc Quốc hội xem xét, quyết định cơ chế đặc thù.
• Đầu tư hạ tầng và giải pháp công nghệ: Đề án cần làm rõ phương án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật đồng bộ tại các khu vực mốc 1119-1120 và mốc 1088/2-1089. Nghiên cứu kỹ việc áp dụng các phương tiện vận chuyển tự động không người lái (AGV), hệ thống định vị vệ tinh, camera giám sát thông minh và các giải pháp kết nối dữ liệu hải quan trực tuyến.
• Hợp tác song phương với phía Trung Quốc: Tỉnh Lạng Sơn phối hợp với Bộ Ngoại giao chủ động trao đổi, hội đàm với chính quyền nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) để thống nhất về phương thức giao nhận hàng hóa, thời gian vận hành cửa khẩu và các tiêu chuẩn kỹ thuật kết nối hệ thống thông tin giữa hai bên, bảo đảm tính tương thích và hiệu quả vận hành đồng bộ.

Phân công nhiệm vụ cụ thể cho các Bộ, ngành và địa phương

Phó Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng của Đề án:

• Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn: Tiếp thu đầy đủ ý kiến của các Bộ, ngành tại cuộc họp để khẩn trương hoàn thiện Đề án thí điểm. Trong đó, cần làm rõ cơ cấu nguồn vốn thực hiện (bao gồm ngân sách trung ương, ngân sách địa phương và nguồn vốn xã hội hóa hợp pháp), xác định rõ lộ trình triển khai theo từng giai đoạn cụ thể và các phương án dự phòng rủi ro.
• Bộ Quốc phòng và Bộ Công an: Chủ trì, phối hợp với tỉnh Lạng Sơn xây dựng phương án quản lý, bảo đảm an ninh trật tự, kiểm soát người và phương tiện xuất nhập cảnh phù hợp với mô hình vận hành tự động, không để xảy ra kẽ hở pháp lý ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.
• Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan): Hướng dẫn tỉnh Lạng Sơn về quy trình, thủ tục hải quan thông minh; nghiên cứu giải pháp chia sẻ, kết nối dữ liệu hải quan giữa hai nước để phục vụ việc thông quan tự động nhanh chóng, an toàn.
• Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính: Nghiên cứu, tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ về phương án hỗ trợ nguồn vốn đầu tư công và các cơ chế tài chính đặc thù để tỉnh Lạng Sơn có đủ nguồn lực triển khai hạ tầng kỹ thuật phục vụ Đề án.

Ý nghĩa của việc triển khai Đề án thí điểm

Việc thực hiện thành công Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị - Hữu Nghị Quan sẽ tạo ra bước đột phá trong công tác quản lý biên giới và hoạt động xuất nhập khẩu. Đây không chỉ là giải pháp căn cơ giải quyết triệt để tình trạng ùn ứ hàng hóa nông sản tại cửa khẩu vào các dịp cao điểm, mà còn là mô hình mẫu để Việt Nam nghiên cứu, đúc rút kinh nghiệm và nhân rộng ra các cửa khẩu quốc tế khác trên toàn quốc trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng.